رویداد۲۴| افزایش محدودیت‌ها در مسیر‌های تجاری ایران، این‌بار تنها به تحریم‌های مالی و محدودیت‌های دریایی محدود نمانده و مسیر‌های زمینی و مرز‌های تجاری کشور را نیز در معرض فشار قرار داده است. در چنین شرایطی، تجارت با کشورهای همسایه که همواره یکی از راه‌های دور زدن محدودیت‌های خارجی و تأمین نیاز‌های وارداتی و صادراتی ایران بوده، با چالش‌های تازه‌ای روبه‌رو شده است. این وضعیت در حالی رخ می‌دهد که بخش قابل توجهی از صنایع کشور برای تأمین مواد اولیه و قطعات به واردات وابسته‌اند و بخشی دیگر نیز برای ادامه فعالیت به امکان صادرات محصولات خود نیاز دارند.
در نتیجه، اختلال هم‌زمان در مسیر‌های واردات و صادرات می‌تواند فراتر از کاهش مبادلات تجاری، به زنجیره تولید، تأمین کالا‌های اساسی، اشتغال و سطح عمومی قیمت‌ها سرایت کند. تلاش آمریکا برای مسدود کردن مسیر‌های ورود و خروج کالا به ایران در همین رابطه، دکتر محمدمهدی بهکیش، اقتصاددان، در گفت‌و‌گو با اقتصادنیوز به تشریح پیامدهای محدودیت مسیر‌های زمینی، وضعیت تجارت با کشورهای همسایه و خطر توقف فعالیت صنایع در صورت تداوم این شرایط پرداخته است.
این اقتصاددان در ابتدا در پاسخ به این پرسش که «آمریکا از تشکیل نیروی ویژه «دروازه آهنین» با هدف مختل کردن مسیر‌های زمینی ایران خبر داده است. از منظر اقتصادی و تجاری، این اقدام چه تفاوتی با تحریم‌های قبلی و محدودیت‌های دریایی دارد و چه بخش‌هایی از تجارت خارجی ایران را هدف قرار می‌دهد؟» گفت: هر اندازه دایره ورود و خروج کالا سخت‌تر شود، به همان میزان تبعات منفی بیشتری برای اقتصاد به همراه خواهد داشت.
به نظر می‌رسد آمریکایی‌ها در این زمینه بسیار فعال هستند و به‌طور مرتب با کشورهای همسایه در حال گفت‌و‌گو هستند تا آنها را قانع کنند راه‌های ورود و خروج کالا با ایران را مسدود کنند و تا حدودی نیز در این مسیر موفق شده‌اند. البته همسایگان ایران نه صرفاً به خاطر ایران، بلکه به دلیل منافع و تجارت خودشان، تمایل چندانی به مسدودسازی این مسیر‌ها ندارند.
اثر مسدود شدن مرز‌های ایران بر تجارت و صنعت ترکیه و عراق او گفت: ترکیه تجارت قابل توجهی با ایران دارد و رفت‌وآمد ایرانی‌ها همواره موجب رونق اقتصادی ترکیه بوده است، تا جایی که شاید بتوان گفت تحریم‌های ایران طی چهل سال گذشته یکی از عوامل بسیار مهم رشد و توسعه ترکیه بوده است. در خصوص عراق نیز حجم تجارت سالانه ایران نزدیک به ۱۰ میلیارد دلار بوده و عراقی‌ها به‌شدت به این تجارت وابسته هستند.
زمانی که این مسیر‌ها مسدود می‌شود، فشار ناشی از آن فقط متوجه ایران نیست، بلکه تجارت و صنعت کشور‌هایی مانند ترکیه و عراق را نیز که کالا‌هایی به ایران صادر می‌کردند یا از ایران کالا وارد می‌کردند، تحت تأثیر قرار می‌دهد. او افزود: عراق بیشتر واردکننده کالا از ایران بوده و ترکیه صادرکننده کالا است؛ بنابراین هر دو کشور متضرر می‌شوند و به دلیل زیانی که خود متحمل می‌شوند، انسداد کامل این دروازه‌ها برای آنها خوشایند نیست.
با این حال، منافع و روابط این کشور‌ها با آمریکا بسیار گسترده‌تر است و هنگامی که میان حفظ منافع با آمریکا و تجارت با ایران قرار می‌گیرند، طبیعی است که منافع ارتباط با آمریکا را ترجیح می‌دهند و از این رو شروع به انسداد راه‌ها کرده‌اند؛ اگرچه این مسیر‌ها هرگز به صورت ۱۰۰ درصدی بسته نخواهند شد.
منبع: رویداد 24
