مهتاب نیرومند، فوق‌تخصص غدد، در گفت‌و‌گو با خبرگزاری صداوسیما؛ با اشاره به افزایش شیوع چاقی و استفاده از دارو‌های لاغری اظهار کرد: پیش از پرداختن به موضوع آمپول‌های لاغری، باید درباره چاقی به‌عنوان یکی از شایع‌ترین اختلالات تهدیدکننده سلامت در جهان صحبت کنیم؛ بیماری‌ای که روزبه‌روز قربانیان بیشتری می‌گیرد. وی افزود: بر اساس بررسی‌های انجام‌شده در سال ۲۰۱۹، حدود ۴۰ درصد بانوان و ۲۰ درصد آقایان در ایران دچار چاقی بوده‌اند و پیش‌بینی می‌شود این آمار تا سال ۲۰۴۰ با افزایش چشمگیری همراه باشد.
نیرومند با بیان اینکه چاقی به معنای تجمع بیش از حد چربی در بافت‌های بدن است که سلامت فرد را تهدید می‌کند، گفت: چاقی می‌تواند زمینه‌ساز بروز بسیاری از بیماری‌ها از جمله دیابت، سکته مغزی، انواع سرطان، اختلالات تنفسی و آرتروز مفاصل شود. این بیماری علاوه بر کاهش کیفیت زندگی، می‌تواند طول عمر افراد را نیز کاهش دهد. مطالعات نشان داده‌اند که چاقی ممکن است تا هفت سال از طول عمر افراد بکاهد؛ بنابراین، با توجه به عوارض و پیامد‌های آن، درمان چاقی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
وی درباره عوامل افزایش شیوع چاقی در جامعه تصریح کرد: تغییر سبک زندگی، عادات غذایی و کاهش فعالیت بدنی از مهم‌ترین عوامل مؤثر در افزایش چاقی هستند. همچنین عوامل محیطی، تغییر الگوی تغذیه و مصرف غذا‌های آماده و فست‌فود‌ها در افزایش شیوع این بیماری نقش دارند. این فوق‌تخصص غدد با تأکید بر ضرورت شناخت معیار‌های تشخیص چاقی اظهار کرد: برای تعیین وضعیت وزنی افراد، معیار‌ها و فرمول‌های مشخصی وجود دارد که بر اساس آن، افراد در گروه‌های دارای وزن طبیعی، اضافه‌وزن و چاق قرار می‌گیرند. خروج از محدوده وزن طبیعی باید به‌عنوان یک زنگ هشدار جدی در نظر گرفته شود.
نیرومند ادامه داد: نخستین و مهم‌ترین اقدام برای کنترل و درمان چاقی، اصلاح رژیم غذایی و سبک زندگی، محدود کردن دریافت کالری و افزایش فعالیت بدنی است. البته پژوهش‌ها نشان داده‌اند که اگرچه این اقدامات برای درمان چاقی ضروری و بسیار مهم هستند، اما در برخی افراد به‌تنهایی کافی نیستند و ممکن است در کنار رژیم غذایی و ورزش، به درمان دارویی نیز نیاز باشد.
وی با اشاره به دارو‌های جدید مورد استفاده برای درمان چاقی گفت: در سال‌های اخیر، برخی داروها که در ابتدا برای درمان دیابت تولید و استفاده می‌شدند، با تأیید مراجع پزشکی برای درمان چاقی نیز مورد استفاده قرار گرفته‌اند. آمپول‌های لاغری از جمله این داروها هستند؛ اما نکته مهم این است که بدانیم چه افرادی واقعاً به این داروها نیاز دارند و مصرف آنها برای چه کسانی ضرورت دارد. این متخصص با انتقاد از مصرف خودسرانه و غیرتخصصی دارو‌های لاغری افزود: متأسفانه امروزه استفاده از این داروها در برخی موارد به موضوعی شبیه به اقدامات زیبایی تبدیل شده است؛
در حالی که باید بدانیم هیچ دارویی بدون عارضه نیست و از نظر پزشکی، زمانی مصرف یک دارو توصیه می‌شود که فواید آن برای بیمار بیشتر از عوارض احتمالی آن باشد. نیرومند تأکید کرد: چاقی یک بیماری است و همان‌طور که افراد برای درمان سایر بیماری‌ها به پزشک متخصص مراجعه می‌کنند، برای درمان چاقی نیز باید به پزشک متخصص مراجعه کنند. فضای مجازی محل مناسبی برای تشخیص و درمان بیماری نیست؛ چراکه روش درمان، نوع دارو و دوز مصرفی برای هر فرد متفاوت است و باید بر اساس شرایط جسمی و وضعیت سلامتی بیمار توسط پزشک تعیین شود.
وی با بیان اینکه تشخیص افراد واجد شرایط برای مصرف دارو‌های لاغری اهمیت زیادی دارد، اظهار کرد: تعیین افرادی که مجاز به استفاده از این داروها هستند و همچنین شناسایی افرادی که مصرف این داروها برای آنها ممنوعیت دارد، باید با دقت و توسط پزشک انجام شود. این در حالی است که متأسفانه امروزه در برخی آرایشگاه‌ها، مزون‌های لباس و فضای مجازی، این داروها تبلیغ یا حتی تجویز می‌شوند که می‌تواند پیامد‌های نامطلوبی برای سلامت افراد به دنبال داشته باشد.
این فوق‌تخصص غدد با تأکید بر عوارض احتمالی دارو‌های لاغری گفت: هیچ دارویی کاملاً بدون ضرر نیست و حتی دارو‌هایی که کمترین عوارض را دارند نیز ممکن است مشکلاتی برای مصرف‌کنندگان ایجاد کنند. درباره دارو‌های لاغری نیز یکی از عوارض مهم، مشکلات گوارشی است. همچنین التهاب پانکراس (لوزالمعده) از عوارض احتمالی این داروهاست که در موارد شدید می‌تواند خطرناک و حتی کشنده باشد. وی افزود: به دلیل کاهش وزن سریع ناشی از مصرف برخی از این داروها، احتمال تشکیل سنگ‌های صفراوی نیز در افراد افزایش پیدا می‌کند. همچنین مصرف این داروها برای زنان باردار و مادران شیرده ممنوع است.
نیرومند در تشریح مکانیسم اثر دارو‌های لاغری اظهار کرد: این داروها از چند طریق بر کاهش وزن تأثیر می‌گذارند. نخست اینکه بر مراکز کنترل سیری در مغز اثر می‌گذارند و باعث افزایش احساس سیری می‌شوند. همچنین با کاهش سرعت تخلیه معده، احساس گرسنگی را به تأخیر می‌اندازند. برخی از این داروها نیز می‌توانند بر فرایند‌های مرتبط با سوخت‌وساز بدن تأثیر بگذارند و به افزایش مصرف انرژی کمک کنند.
وی در پایان خاطرنشان کرد: افرادی که قصد کاهش وزن دارند، پیش از هر اقدامی باید به پزشک متخصص مراجعه کنند تا با بررسی شرایط جسمی و وضعیت سلامتی آنها، درباره ضرورت یا عدم ضرورت استفاده از آمپول‌های لاغری تصمیم‌گیری شود. مصرف این داروها نباید بدون تجویز و نظارت پزشک انجام شود.
منبع: خبرگزاری صدا و سیما
