نگرانی‌ها در اسرائیل از احتمال حمله نظامی جدید بنیامین نتانیاهو به ایران افزایش یافته است؛ به‌ویژه آنکه کابینه امنیتی این رژیم به ارتش دستور داده آمادگی خود را برای عملیات احتمالی علیه ایران افزایش دهد. روزنامه اسرائیلی «معاریو» به نقل از منابع سیاسی و امنیتی گزارش داد که نگرانی‌هایی درباره احتمال اقدام نظامی نتانیاهو در پنج روز آینده و پیش از آغاز به کار آویگدور لیبرمن در رأس کمیته امور خارجه و امنیت کنست وجود دارد. کمیته سازمان‌دهی کنست روز چهارشنبه با انتصاب لیبرمن به این سمت موافقت کرده بود.
معاریو با اشاره به نبود نهاد پارلمانی ناظر بر عملکرد دولت و دستگاه‌های امنیتی، این پرسش را مطرح کرد که چرا نتانیاهو تا این اندازه بر تعویق آغاز به کار لیبرمن تا روز دوشنبه آینده اصرار دارد. روزنامه «هاآرتص» نیز گزارش داد نتانیاهو برای جلوگیری از تشکیل جلسه این کمیته در روزهای آینده فشار وارد می‌کند؛ کمیته‌ای که وظیفه نظارت بر عملکرد دستگاه‌های امنیتی و پاسخگو کردن رؤسای آنها را بر عهده دارد.
در همین حال، روزنامه «یدیعوت آحارونوت» به نقل از یک مقام ارشد در ائتلاف تغییر اسرائیل نوشت که نتانیاهو «کنترل خود را از دست داده» و می‌خواهد «به هر قیمتی اسرائیل را به جنگ بکشاند». به گفته این مقام، نتانیاهو با چنین اقدامی در پی از بین بردن فرصت باقی‌مانده گادی آیزنکوت، رهبر حزب یاشار، برای تشکیل دولت جدید است. آماده‌باش ارتش برای حمله احتمالی به ایران شبکه تلویزیونی «کان» اسرائیل شامگاه چهارشنبه گزارش داد کابینه امنیتی این رژیم به ارتش دستور داده است برای احتمال حمله به ایران، سطح آمادگی خود را افزایش دهد.
به گفته این شبکه، دستورهای صادرشده ممکن است به اقداماتی منجر شود که زمینه‌ساز آغاز جنگ باشد. این گزارش پس از آن منتشر شد که آیزنکوت از نتانیاهو خواست تا زمان تشکیل دولت جدید از انجام عملیات نظامی غیرضروری خودداری کند. قرار است کابینه امنیتی اسرائیل یکشنبه آینده تشکیل جلسه دهد. آیزنکوت همچنین در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، با اشاره به شرایط حساس و مستعد انفجار در اسرائیل، از نتانیاهو خواست تصمیم‌های امنیتی پرخطر را به دولت آینده واگذار کند.
وی تأکید کرد که در این دوره باید مسئولیت‌پذیری و خویشتنداری در دستور کار باشد و اعتماد عمومی به نهادهای حکومتی و روند تصمیم‌گیری خدشه‌دار نشود. آیزنکوت هشدار داد به‌کارگیری نیروهای امنیتی بدون وجود تهدیدی مستقیم و فوری می‌تواند پیامدهای مخربی برای دموکراسی اسرائیل داشته باشد. اختلاف نتانیاهو و رئیس ستاد ارتش درباره ایران از سوی دیگر، شبکه ۱۲ تلویزیون اسرائیل شامگاه سه‌شنبه از بروز دوباره اختلاف میان نتانیاهو و ایال زامیر، رئیس ستاد ارتش این رژیم، درباره احتمال اقدام نظامی علیه ایران خبر داد.
بر اساس این گزارش، اختلاف‌نظر میان مقام‌های ارشد اسرائیلی درباره گزینه‌های پیش رو در قبال ایران، در شرایط بلاتکلیفی درباره ترکیب و زمان تشکیل دولت آینده تشدید شده است. این شبکه گزارش داد زامیر معتقد است اقدامات مورد نظر نتانیاهو سنجیده نیست و ممکن است اسرائیل را در شرایطی نامناسب وارد رویارویی با ایران کند؛ به‌ویژه آنکه دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، تمایلی به ورود به درگیری نظامی دیگری ندارد. پیش از این نیز ایهود باراک، نخست‌وزیر اسبق اسرائیل، درباره احتمال حمله نتانیاهو به ایران با هدف جلوگیری از تشکیل دولت جایگزین هشدار داده بود.
آیا نتانیاهو اختیار قانونی حمله به ایران را دارد؟ در کنار اختلافات سیاسی و نظامی درباره احتمال حمله به ایران، مسئله اختیارات قانونی دولت انتقالی اسرائیل نیز به یکی از محورهای بحث تبدیل شده است. بر اساس گزارش وب‌سایت عبری «واللا»، پایان دوره رسمی دولت نتانیاهو لزوماً مانع تصمیم‌گیری نظامی این رژیم نیست. طبق قانون پایه دولت اسرائیل، حتی دولت انتقالی نیز اختیار تصمیم‌گیری درباره جنگ را دارد و ماده ۴۰ این قانون، تصمیم‌گیری درباره آغاز جنگ یا عملیات نظامی گسترده را بر عهده دولت یا کمیته وزارتی امور امنیت ملی (کابینه امنیتی) قرار داده است.
همچنین بر اساس ماده ۳۰، دولت مستعفی تا زمان تشکیل دولت جدید به انجام وظایف خود ادامه می‌دهد؛ بنابراین نتانیاهو همچنان از اختیارات نخست‌وزیری برخوردار است. با این حال، دیوان عالی اسرائیل دولت‌های انتقالی را به خویشتنداری در تصمیم‌گیری ملزم کرده و تأکید دارد هرچه امکان به تعویق انداختن یک اقدام بیشتر باشد، ضرورت احتیاط در اتخاذ آن نیز افزایش می‌یابد. گزارش واللا همچنین به سوابق اقدام نظامی دولت‌های انتقالی اسرائیل اشاره کرده است؛ از جمله عملیات «نگهبان دیوارها» در سال ۲۰۲۱ به فرمان نتانیاهو و عملیات «طلوع» در سال ۲۰۲۲ به دستور یائیر لاپید.
با این حال، این گزارش تأکید می‌کند که ازسرگیری حملات علیه ایران، به‌ویژه با هدف تغییر نظام سیاسی این کشور، از نظر ابعاد و پیامدهای احتمالی با عملیات‌های محدود گذشته قابل مقایسه نیست. اختلاف نتانیاهو و ترامپ بر سر حمله به ایران در همین حال، اختلاف دیدگاه میان تل‌آویو و واشنگتن درباره نحوه مواجهه با ایران، بر پیچیدگی شرایط افزوده است. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، اعلام کرده است که در شرایط کنونی ضرورتی برای ازسرگیری حملات نظامی نمی‌بیند و دولتش در حال مذاکره برای دستیابی به توافق است.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا نیز بر این باور است که فشار اقتصادی از طریق تحریم‌ها و محاصره دریایی می‌تواند به اندازه کافی مؤثر باشد و آثار آن در هفته‌ها و ماه‌های آینده آشکار خواهد شد. در مقابل، نتانیاهو همچنان بر موضع سخت‌گیرانه خود پافشاری می‌کند. وی در سخنرانی خود در کنست، با تأکید بر ضرورت تشکیل دولت وحدت ملی، مدعی شد تنها راه از بین بردن دائمی تهدید ایران، تغییر نظام در تهران است و نسبت به احتمال پذیرش ادامه برنامه هسته‌ای ایران از سوی جامعه جهانی هشدار داد.
منبع: دنیای اقتصاد
