جام جم آنلاین: در دنیای رسانه، مرز باریکی میان «نقد سازنده» و «تخریب هدفمند» وجود دارد؛ نقدی که با استناد به واقعیات و آمار، مسیر حرکت را هموار می‌کند، و تخریبی که با استفاده از کلمات مخدوش و تکیه بر توهمات، تنها به دنبال فروپاشی ساختارهاست. آنچه اخیرا در فضای رسانه‌ای از سوی برخی چهره‌ها، ازجمله مهدی شریفی، مطرح شده، نه از سنخ نقد است و نه از باب اصلاح مسیر؛ بلکه نوعی «تئاترِ انتقاد» است که با هدف اصلی، یعنی ضربه زدن به بدنه رسانه‌ملی، طراحی شده است.
ادعای این‌که مجریان صرفا در نقش «همراه» ظاهر می‌شوند، تلاشی است برای حذف نگاه تراز اول و حاکمیتی از برنامه‌های صداوسیما. این جریان‌ها که به‌جای ارائه راهکار، تنها به‌دنبال «ایجاد ناهماهنگی میان رسانه و مخاطب» هستند، فراموش کرده‌اند که رسانه‌ملی، برخلاف رسانه‌های تجاری، تابع «سود و زیان» یا «جذب سریع مخاطب با هر قیمتی» نیست؛ بلکه وظیفه دارد در برابر موج‌های گذرا و تقاضا‌های مخدوش، از هویت ملی و ارزش‌های دینی محافظت کند.
توهم «مخاطب‌محوری» در لباس تجارت یکی از اصلی‌ترین محور‌های حملات اخیر، استفاده از مفهوم مخدوش «مخاطب ــ مشتری» است. این جریان‌ها با نگاهی صرفا تجاری و بازارمحور، سعی دارند رسانه‌ملی را به یک «فروشگاه محتوا» تقلیل دهند. آنها مدعی‌اند اگر رسانه توجه مخاطب را جلب نکند، یعنی در شکست است. اما این یک ساده‌انگاری فاحش یا شاید هم یک تله فکری است. صداوسیما، برخلاف رسانه‌های خصوصی که برای بقای خود نیازمند «جذب هر نوع مخاطب با هر نوع محتوا» هستند، یک نهاد حاکمیتی و ملی است. وظیفه رسانه‌ملی، تنها «جذب توجه» نیست؛ بلکه «تربیت توجه» است.
رسانه‌ملی وظیفه دارد افکارعمومی را در مسیر ارزش‌های اصیل ملی و دینی هدایت کند، نه این‌که صرفا تسلیم موج‌های گذرا و تقاضا‌های هیجانی مخاطبانی شود که هر روز با تغییر مد، به‌دنبال محتوای متفاوت هستند.
وقتی این جریان‌ها از «بی‌توجهی مخاطب» سخن می‌گویند، درواقع می‌خواهند بگویند: «صداوسیما نباید اصول داشته باشد، بلکه باید فقط آنچه را که مردم (یا همان بخش کوچکی از مخاطبان مخدوش) می‌خواهند، تولید کند.» این دقیقا همان چیزی است که دشمنان فرهنگی در پی آن هستند: تبدیل کردن رسانه‌ملی به یک رسانه بی‌هویت که تنها دنبال «لایک» و «بیننده» است، نه دنبال «تأثیرگذاری ماندگار».
اتهام «باندبازی»؛ پوششی برای توهین به کارشناسان در لایه دوم این حملات، استفاده از واژگانی نظیر «حاکمیت باند» و «بی‌توجهی به دغدغه‌ها»، هدف اصلی خود را آشکار می‌کند: بی‌اعتبارسازی مجریان و کارشناسان صداوسیما. ادعای این افراد که مجریان صرفا «همراه طرف مقابل» هستند و نقشی در مدیریت بحث ندارند، نقد نیست، بلکه یک «افترا» است. این جریان‌ها با این ادعا که «مجری ــ کارشناس‌ها در نقش همراه ظاهر می‌شوند»، سعی دارند توازن و آرامش حاکم بر برنامه‌های گفت‌و‌گو محور را که از ویژگی‌های برجسته صداوسیماست، به‌عنوان یک نقطه‌ضعف جلوه دهند.
آنها می‌خواهند به‌جای پذیرش ساختار منضبط و قاعده‌مند رسانه‌ملی، به‌دنبال ایجاد آشوب‌های کلامی و تقابل‌های بی‌مایه باشند. این رویکرد، دقیقا همان مسیری است که رسانه‌های غربی و جریان‌های لیبرال برای بی‌ثبات کردن افکار عمومی دنبال می‌کنند؛ یعنی تبدیل «گفت‌و‌گو» به «جنگ لفظی».
تکیه بر استدلال‌های سست نکته بسیار تامل‌برانگیز در استدلال‌های مطرح‌شده، استفاده از یک استدلال دایره‌ای و مخدوش است. این افراد مدعی‌اند که «بی‌توجهی مخاطب، نتیجه بی‌توجهی صداوسیما به مخاطب است». این یک قضاوت کلی و بدون هیچ‌گونه پشتوانه آماری است. کجا آمار و ارقامی ارائه شده که نشان دهد میزان توجه مخاطب به رسانه‌ملی با کاهش مواجه شده است؟ کدام پژوهش علمی، تأثیرگذاری برنامه‌های حاکمیتی را در برابر برنامه‌های مخدوش، با عدد و رقم مقایسه کرده است؟ حقیقت این است که این جریان‌ها، به‌جای تحلیل «تغییر الگوی مصرف رسانه‌ای»، به دنبال «تخریب مدیریت رسانه‌ای» هستند.
آنها می‌دانند که نمی‌توانند با استدلال‌های علمی، ساختار مستحکم صداوسیما را به چالش بکشند، پس سراغ «حمله به شخصیت مدیران» و «توهین به کارشناسان» می‌روند. آنها می‌خواهند با ایجاد این تصور ذهنی که «صداوسیما با واقعیت فاصله دارد»، راه را برای ورود جریان‌های بیگانه و بی‌هویت به فضای رسانه‌ای هموار کنند.
فراتر از بازی‌های سیاسی باید به یاد داشت که صداوسیما، در عصر انفجار اطلاعات و جنگ‌های نرم، سنگر اصلی حفظ هویت ملی است. هرگونه تلاش برای تبدیل‌کردن این رسانه به یک نهاد «مشتری‌مدار صرف»، درواقع ضربه‌ای به امنیت فرهنگی کشور است. نقد برنامه‌ها حق همگان است، اما نقد نباید از مرز «حقیقت» عبور کند و به «افترا» تبدیل شود. صداوسیما، با تکیه بر مدیریت کارآمد و تکیه بر راهبرد‌های بلندمدت، همواره در مسیر درست حرکت خواهد کرد و این بازی‌های تئاترگونه، تنها خود را در برابر تاریخ رسوا خواهد کرد. مخاطب واقعی صداوسیما، مخاطبی است که به دنبال حقیقت، هویت و ارزش‌هاست؛ نه مخاطبی که تنها به دنبال هیجان‌های زودگذر و تخریب ساختار‌های ملی است.
منبع: جام جم آنلاین
