به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا در چهارمحال و بختیاری، پیامهای اخیر حضرت آیتالله سیدمجتبی حسینی خامنهای، رهبر معظم انقلاب اسلامی، مجموعهای از جهتگیریهای راهبردی درباره آینده جمهوری اسلامی ایران، مواجهه با نظام سلطه و الزامات عبور از شرایط حساس منطقهای و بینالمللی را ترسیم میکند؛ پیامهایی که در کنار توجه به تحولات میدانی و سیاسی، بر نقش مردم، وحدت ملی، تقویت قدرت دفاعی، پیشرفت اقتصادی و حفظ استقلال کشور تأکید دارند.
مرور این پیامها نشان میدهد که مواجهه با آمریکا و نظم سلطهمحور جهانی، صرفاً در سطح تقابل سیاسی و نظامی تعریف نشده، بلکه در منظومه فکری ترسیمشده، موضوعاتی همچون استقلال اقتصادی، خودباوری ملی، انسجام اجتماعی، پیشرفت علمی و تقویت توان بازدارندگی نیز از مؤلفههای اساسی قدرت ملی به شمار میروند.
از وحدت ملی تا بازسازی قدرت درونی در نخستین پیام رهبر انقلاب، پس از آغاز دوره جدید رهبری، بر استمرار مسیر انقلاب اسلامی، حفظ حضور و نقشآفرینی مردم و تقویت روحیه مقاومت تأکید شد. این پیام، مردم را نه صرفاً مخاطبان تحولات سیاسی، بلکه یکی از عناصر اصلی تعیینکننده مسیر آینده کشور معرفی میکند. در پیام نوروزی سال ۱۴۰۵ نیز این رویکرد با تأکید بر شعار «اقتصاد مقاومتی در سایه وحدت ملی و امنیت ملی» ابعاد روشنتری پیدا کرد.
تأکید بر تأمین معیشت مردم، ارتقای زیرساختهای زیستی و رفاهی، تولید ثروت عمومی و تقویت اقتصاد کشور، نشان میدهد که در این نگاه، مقابله با فشارهای خارجی بدون برخورداری از بنیان اقتصادی مستحکم و رضایت و همراهی مردم امکانپذیر نخواهد بود. از این منظر، وحدت ملی صرفاً یک توصیه اخلاقی یا سیاسی نیست؛ بلکه یکی از مؤلفههای اصلی امنیت و قدرت کشور در مواجهه با فشارهای خارجی محسوب میشود.
جوانان؛ پیشران ساخت آینده ایران یکی دیگر از محورهای مهم پیامهای رهبر انقلاب، توجه ویژه به نقش جوانان، دانشجویان و دانشآموزان در ساخت آینده کشور است. در پیام آغاز سال تحصیلی ۱۴۰۵، بر نقش نسل جوان در فتح قلههای پیشرفت، امیدآفرینی و مجهز شدن به علم، مهارت، اخلاق و اراده تأکید شده است. این رویکرد حاکی از آن است که آیندهنگری در منظومه پیامهای رهبری، صرفاً به مسائل سیاسی و امنیتی محدود نمیشود؛ بلکه تربیت نسل توانمند، پیشرفت علمی و تقویت سرمایه انسانی نیز بخشی از راهبرد بلندمدت کشور برای حفظ استقلال و اقتدار ملی است.
۱۳ آبان؛ پیام صریح درباره افول سلطه آمریکا اما در میان پیامهای اخیر، پیام حضرت آیتالله سیدمجتبی خامنهای به مناسبت روز ملی مبارزه با استکبار جهانی در ۱۳ آبان ۱۴۰۵، از اهمیت ویژهای برخوردار است؛ پیامی که در آن، ریشههای تاریخی دشمنی آمریکا با ملت ایران و تحولات جدید تقابل دو کشور مورد توجه قرار گرفته است. رهبر انقلاب در این پیام، نقطه آغاز بخشی از خصومتهای آمریکا علیه ملت ایران را کودتای ۲۸ مرداد و تلاش برای تسلط بر منابع و سرمایههای ملی کشور دانسته و با مرور روند تحولات پس از انقلاب اسلامی، بر استمرار سیاستهای خصمانه واشنگتن تأکید کردهاند.
یکی از مهمترین بخشهای این پیام، ارزیابی ایشان از وضعیت قدرت آمریکا در عرصه بینالمللی است. ایشان با اشاره به تحولات منطقه، بهویژه خلیج فارس و تنگه هرمز، این تحولات را نشانهای از پایان افسانه شکستناپذیری آمریکا دانسته و تصریح کردهاند که سلطه این کشور در ابعاد قدرت سخت نظامی و قدرت نرم بینالمللی، با روندی رو به زوال مواجه شده است. در بخشی از این پیام، رهبر انقلاب از «سقوط برگشتناپذیر سلطه آمریکا» سخن گفته و تأکید کردهاند که روند فروپاشی این سلطه تسریع شده است. این عبارت را میتوان یکی از کلیدیترین گزارههای راهبردی پیام ۱۳ آبان دانست؛
گزارهای که از منظر رهبر انقلاب، تحولات منطقهای را فراتر از یک رویارویی مقطعی و در چارچوب تغییر موازنه قدرت در نظام بینالملل تفسیر میکند.
تنگه هرمز؛ از یک موقعیت جغرافیایی تا مؤلفه قدرت راهبردی بخش دیگری از پیام ۱۳ آبان به تحولات خلیج فارس و تنگه هرمز اختصاص دارد. در این پیام، مدیریت ایران بر تنگه هرمز و اقدامات نظامی علیه پایگاههای آمریکا در منطقه، در چارچوب واکنش به آنچه تجاوز و جنگ تحمیلی سوم توصیف شده، مورد اشاره قرار گرفته است. اهمیت این بخش در آن است که تنگه هرمز در این تحلیل، صرفاً یک گذرگاه مهم دریایی و اقتصادی نیست؛ بلکه بهعنوان یکی از مؤلفههای اثرگذار در معادلات امنیتی و قدرت منطقهای مطرح میشود.
همچنین تأکید بر نقش جبهه مقاومت در فلسطین، لبنان، عراق و یمن، نشاندهنده نگاه منطقهای به تحولات و پیوند دادن معادلات امنیتی غرب آسیا با نظم بینالمللی مورد نظر رهبر انقلاب است. البته ارزیابی میزان تغییر موازنه قدرت و پیامدهای اقتصادی و نظامی تحولات تنگه هرمز، نیازمند بررسی مستقل دادههای میدانی و بینالمللی نیز هست. پیام روشن به محاسبات سیاسی آمریکا یکی دیگر از فرازهای قابل توجه پیام ۱۳ آبان، تأکید بر این موضوع است که تغییر احزاب و جناحهای سیاسی در آمریکا لزوماً به معنای تغییر سیاستهای آن کشور در قبال ایران نیست.
در این پیام، امید بستن به تغییر رفتار آمریکا از طریق جابهجاییهای سیاسی یا امتیازدهی به واشنگتن، اشتباه دانسته شده است. این موضع را میتوان بیانگر تأکید بر استقلال تصمیمگیری کشور و ضرورت ارزیابی سیاست خارجی آمریکا بر اساس رفتارها و عملکردهای واقعی آن دانست، نه صرفاً تغییر دولتها و چهرههای سیاسی. در واقع، پیام مورد اشاره بر این نکته تأکید دارد که قدرت ملی و بازدارندگی پایدار نباید به وعدهها یا تغییرات سیاسی طرف مقابل وابسته باشد.
افول سلطه آمریکا؛ یک تحلیل راهبردی و چند الزام داخلی نکته مهم در تحلیل مجموعه پیامهای اخیر آن است که بحث افول سلطه آمریکا صرفاً به تضعیف قدرت نظامی این کشور محدود نمیشود. در این چارچوب، قدرت بینالمللی آمریکا دارای دو وجه سخت و نرم است؛ از یکسو توان نظامی و حضور منطقهای و از سوی دیگر قدرت اثرگذاری سیاسی، اعتبار بینالمللی و توان شکلدهی به مناسبات جهانی. از منظر مطرحشده در پیام ۱۳ آبان، تحولات منطقهای و مقاومت در برابر سیاستهای آمریکا، نشانههایی از تضعیف هر دو وجه قدرت این کشور به شمار میروند.
با این حال، تبدیل این ارزیابی راهبردی به یک واقعیت پایدار، مستلزم توجه به چند ضرورت اساسی است: نخست، تقویت اقتصاد ملی و کاهش آسیبپذیری در برابر فشارهای خارجی؛ دوم، حفظ وحدت و انسجام اجتماعی و پرهیز از اختلافات فرسایشی؛ سوم، توسعه علمی و فناوری و افزایش توان دفاعی و بازدارندگی؛ چهارم، تقویت سرمایه اجتماعی از طریق خدمترسانی مؤثر و توجه جدی به معیشت مردم؛ و پنجم، نقشآفرینی آگاهانه نسل جوان در عرصههای علمی، فرهنگی، اجتماعی و رسانهای.
جمعبندی؛ اقتدار ملی از مسیر مردم و پیشرفت مرور پیامهای رهبر انقلاب در ماههای اخیر نشان میدهد که سه مفهوم «وحدت ملی»، «ایران قوی» و «مقاومت در برابر سلطه» در پیوندی نزدیک با یکدیگر قرار دارند. پیام نوروزی، اقتصاد و انسجام داخلی را بهعنوان پایههای قدرت ملی برجسته میکند؛ پیام آغاز سال تحصیلی، نسل جوان و پیشرفت علمی را در کانون توجه قرار میدهد؛ و پیام ۱۳ آبان، تحولات منطقهای را در چارچوب ارزیابی از افول سلطه آمریکا و تغییر موازنه قدرت تحلیل میکند.
بر این اساس، یکی از مهمترین برداشتها از منظومه این پیامها آن است که اقتدار کشور تنها با مواضع سیاسی و شعارهای ضدسلطه تحقق پیدا نمیکند؛ بلکه نیازمند اقتصاد کارآمد، جامعه منسجم، مردم امیدوار، نسل جوان توانمند و ساختارهای علمی و دفاعی قدرتمند است. از همین منظر، تأکید بر افول سلطه آمریکا را باید در کنار تأکید بر مسئولیتهای داخلی جامعه و مسئولان خواند؛ چراکه در این نگاه، آینده نظم جهانی تنها با تضعیف قدرتهای سلطهگر رقم نمیخورد، بلکه با افزایش توان ملتها برای تعیین سرنوشت خویش و ساختن آیندهای مستقل نیز پیوند دارد.
پیام محوری این مجموعه مواضع روشن است: مسیر دستیابی به اقتدار پایدار، از وحدت ملی، خودباوری، پیشرفت و تقویت همهجانبه ایران میگذرد. سجاد محمدی فارسانی
منبع: رسانیوز


