به گزارش خبرنگار سرویس فرهنگی اجتماعی خبرگزاری رسا، بنیاد ملی علم ایران از فراخوان حمایت از طرح‌های پژوهشی پایه و بنیادی هوش مصنوعی خبر داد و از اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها و مؤسسات پژوهشی مورد تأیید وزارت علوم و وزارت بهداشت برای ارائه طرح‌های پژوهشی در این حوزه دعوت کرد. این فراخوان با همکاری ستاد توسعه فناوری و کاربرد هوش مصنوعی و با هدف تشویق پژوهشگران داخلی به توسعه مدل‌های جدید، گسترش مباحث بنیادین هوش مصنوعی و بهره‌گیری از دستاوردهای این حوزه برای ارائه راهکار در زمینه مسائل و چالش‌های کشور منتشر شده است.
بر اساس اعلام بنیاد ملی علم ایران، این برنامه دومین طرح حمایتی بنیاد از پژوهش‌های پایه‌ای و بنیادی حوزه هوش مصنوعی به شمار می‌رود و در ارزیابی طرح‌های پیشنهادی، علاوه بر سوابق پژوهشی متقاضیان، میزان نوآوری و کاربردی بودن نتایج تحقیقات نیز مورد توجه قرار می‌گیرد. البته طرح‌هایی که صرفاً جنبه کاربردی داشته باشند، مشمول این فراخوان نخواهند بود و پژوهش‌های ارسالی باید از نوآوری قابل توجهی در مباحث بنیادین هوش مصنوعی برخوردار باشند.
۱۰ اولویت پژوهشی در حوزه هوش مصنوعی در این فراخوان، ۱۰ حوزه تخصصی به‌عنوان اولویت‌های پژوهشی معرفی شده‌اند که نخستین آن‌ها هوش مصنوعی قابل اعتماد است؛ حوزه‌ای که توسعه مدل‌های امن، ایمن و قابل تفسیر، مقابله با حملات خصمانه، حفظ حریم خصوصی کاربران و توجه به حقوق مالکیت فکری و پیامدهای اجتماعی مدل‌های هوش مصنوعی را در بر می‌گیرد. یادگیری تقویتی عمیق، مدل‌های شناختی و هوش مولد از دیگر اولویت‌های این فراخوان هستند. در حوزه یادگیری تقویتی، بهبود عملکرد مدل‌ها و رفع چالش‌های مربوط به تعمیم رفتارهای مطلوب در محیط‌های جدید مورد توجه قرار گرفته است.
همچنین توسعه مدل‌های هوش مصنوعی با بهره‌گیری از یافته‌های علوم شناختی و ارتقای کیفیت تولید داده در مدل‌های مولد متن، تصویر، ویدئو و صوت از موضوعات مورد حمایت خواهد بود. الگوهای نوین یادگیری، معماری‌های جدید شبکه‌های عصبی عمیق و فشرده‌سازی مدل‌ها و کاهش نیاز پردازشی نیز در فهرست اولویت‌های پژوهشی قرار دارند. این حوزه‌ها موضوعاتی همچون یادگیری خودنظارتی، نیمه‌نظارتی و با تعداد نمونه کم، یادگیری مستمر، طراحی معماری‌های کارآمد شبکه‌های عصبی و امکان اجرای مدل‌های هوش مصنوعی بر تجهیزات دارای توان پردازشی محدود را شامل می‌شوند.
همچنین پژوهش در زمینه مدل‌های زبانی و مدل‌های چندوجهی بزرگ، هوش مصنوعی عامل‌محور و مدل‌های جهانی از دیگر محورهای این فراخوان است. بهبود توانایی استدلال، سازگاری و کارایی مدل‌های زبانی، توسعه سیستم‌های چندعاملی برخوردار از قابلیت برنامه‌ریزی و حافظه و طراحی مدل‌هایی برای بازنمایی محیط و پیش‌بینی پیامدهای اقدامات، از جمله موضوعات مورد توجه در این بخش‌هاست.
بنیاد ملی علم ایران اعلام کرده است که طرح‌های مرتبط با سایر موضوعات پژوهش‌های پایه و بنیادی هوش مصنوعی نیز در صورت برخورداری از نوآوری قابل ملاحظه، حتی اگر در عناوین اولویت‌دار ذکر نشده باشند، مورد بررسی قرار خواهند گرفت. حمایت مالی تا سقف ۵۰۰ میلیون تومان بر اساس شرایط اعلام‌شده، سقف حمایت مالی از طرح‌های پذیرفته‌شده معادل بودجه طرح‌های مستقل بنیاد ملی علم ایران و به مبلغ ۵۰۰ میلیون تومان است.
همچنین در صورت وجود همکاری بین‌المللی و تأیید کمیته هوش مصنوعی بنیاد، تا سقف ۲۰۰ میلیون تومان کمک‌هزینه برای میزبانی از همکار خارجی در ایران یا فرصت مطالعاتی کوتاه‌مدت مجری طرح در خارج از کشور، با ارائه مستندات لازم، به حمایت مالی افزوده خواهد شد. از دیگر حمایت‌های پیش‌بینی‌شده، اختصاص اعتبار استفاده از خدمات پردازشگرهای گرافیکی (GPU) متناسب با نیازهای پردازشی طرح‌های پذیرفته‌شده است که میزان و نحوه پرداخت آن با تأیید کمیته هوش مصنوعی بنیاد تعیین می‌شود.
همچنین در صورتی که مجری و همکاران طرح موفق به پذیرش و ارائه حضوری مقاله در یکی از کنفرانس‌های معتبر بین‌المللی NeurIPS، ICML، ICLR، CVPR و AAAI شوند، با تأیید کمیته هوش مصنوعی بنیاد، هزینه ثبت‌نام و شرکت در کنفرانس تا سقف ۵۰۰ میلیون تومان تأمین خواهد شد. بر اساس این فراخوان، طرح‌های پژوهشی دارای پشتیبان صنعتی و شرکت‌های دانش‌بنیان در اولویت قرار دارند. متقاضیان نیز موظف‌اند برنامه زمان‌بندی اجرای طرح، مراحل مختلف پژوهش، خروجی‌های هر مرحله و برآورد واقعی هزینه استفاده از خدمات GPU را در پیشنهاده خود ارائه کنند.
برای هر طرح پذیرفته‌شده نیز ناظر فنی تعیین خواهد شد و مجریان باید گزارش‌های پیشرفت کار را مطابق زمان‌بندی ارائه دهند. شرایط ثبت‌نام و مهلت ارسال طرح‌ها متقاضیان این فراخوان باید از اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها و مؤسسات پژوهشی مورد تأیید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری یا وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی باشند. متخصصان غیرعضو هیئت علمی و دانشجویان تحصیلات تکمیلی نیز می‌توانند به‌عنوان همکار در اجرای طرح‌های پژوهشی مشارکت کنند. مهلت ثبت و ارسال پیشنهاده‌های پژوهشی از دوم آبان‌ماه آغاز شده و تا دوم آذرماه ۱۴۰۵ ادامه دارد.
علاقه‌مندان برای ثبت‌نام و ارسال طرح باید به سامانه کایپر بنیاد ملی علم ایران مراجعه کرده و پس از ایجاد حساب کاربری یا ورود به حساب خود، از بخش «ارسال طرح جدید» و کارتابل «تحقیقات بنیادی هوش مصنوعی» اقدام به ثبت پیشنهاده کنند. همچنین پژوهشگران برای طرح پرسش‌ها و رفع ابهامات می‌توانند از طریق ثبت تیکت در سامانه کایپر، با واحد ارتباط با جامعه و صنعت بنیاد ملی علم ایران ارتباط برقرار کنند.
منبع: رسانیوز
