قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار در بیشتر ماه‌های سال ۱۳۹۳ بین ۹۳ تا ۱۰۵ هزار تومان بود و در آخرین روز کاری آن سال به ۹۶ هزار و ۴۰۰ تومان رسید. این عدد در ۱۲ آبان ۱۴۰۵ حدود ۲۵.۵ میلیون تومان است؛ یعنی قیمت طلا نسبت به پایان سال ۹۳ حدود ۲۶۴ برابر شده است.
مرور قیمت‌های گذشته فقط یک کنجکاوی تاریخی نیست. این مقایسه نشان می‌دهد ارزش طلا در ایران از کدام عوامل اثر گرفته و کدام بخش از رشد آن به دلار و کدام بخش به اونس جهانی مربوط است. در این گزارش ابتدا قیمت‌های سال ۹۳ را می‌بینیم و سپس آن‌ها را با قیمت‌های ۱۲ آبان ۱۴۰۵ مقایسه می‌کنیم.
قیمت طلا در سال ۹۳ چقدر بود؟
سال ۱۳۹۳ در بازار طلای ایران نسبتاً آرام بود. در بیشتر ماه‌های آن سال، قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار در محدوده ۹۰ هزار تومان ماند و فقط در اردیبهشت و فاصله اواخر آذر تا بهمن از مرز ۱۰۰ هزار تومان گذشت. جدول زیر چند نقطه ثبت‌شده از سال ۹۳ را نشان می‌دهد.
قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار (تومان)
برای دیدن روند کامل و ماه‌به‌ماه این سال می‌توانید نمودار قیمت طلا در سال 1393 را هم ببینید. نکته مهم اینکه متوسط نوسان آن سال نسبت به سال‌های بعد کم بود: بین کمترین و بیشترین عدد این جدول فقط حدود ۱۳ درصد فاصله وجود دارد.
چه عواملی بازار سال ۹۳ را جابه‌جا کرد؟
در ابتدای سال، هر دلار حدود ۳,۰۵۰ تومان قیمت داشت و در تابستان بین ۳,۱۰۰ تا ۳,۲۰۰ تومان معامله می‌شد. در همین سال، اونس جهانی طلا در بیشتر ماه‌ها زیر ۱,۳۰۰ دلار بود و در آبان و آذر به کمتر از ۱,۲۰۰ دلار رسید.
با افت قیمت نفت در هفته‌های پایانی پاییز، دلار به بیش از ۳,۵۰۰ تومان رسید و قیمت طلای ۱۸ عیار هم از ۱۰۰ هزار تومان عبور کرد. این روند در هفته‌های پایانی سال متوقف شد و با خوش‌بینی به مذاکرات هسته‌ای، قیمت‌ها دوباره پایین آمدند. این الگو نشان می‌دهد که خبرهای اقتصادی و سیاسی در همان زمان هم از مسیر دلار به طلا می‌رسیدند.
مقایسه پایان سال ۹۳ با ۱۲ آبان ۱۴۰۵
برای اینکه مقایسه دقیق‌تر باشد، نرخ‌های آخرین روز کاری سال ۹۳ (۲۸ اسفند) را کنار نرخ‌های ثبت‌شده در روز ۱۲ آبان ۱۴۰۵ می‌گذاریم.
حدود ۲۵.۴۹ میلیون تومان
مثقال همان مسیر طلای ۱۸ عیار را طی کرده است، چون قیمت آن با ضریب ثابت ۴.۳۳۱۸ به قیمت هر گرم ۱۸ عیار وصل می‌شود. عدد مثقال سال ۹۳ در جدول با همین ضریب محاسبه شده است. امروز هم اگر بخواهید بازار را با زبان معامله‌گران دنبال کنید، قیمت مثقال طلا امروز نقطه شروع خوبی است.
اگر دقیقاً همین روز را در دو سال مقایسه کنیم، نتیجه کمی متفاوت می‌شود. هر گرم طلای ۱۸ عیار در ۱۲ آبان ۱۳۹۳ حدود ۹۳ هزار و ۱۷۶ تومان بود؛ یعنی در دوازده سال تقویمی، قیمت طلا حدود ۲۷۴ برابر شده است.
چرا طلا تا این اندازه بالا رفت؟
ارزش طلا در ایران از دو عامل اصلی اثر می‌گیرد: اونس جهانی و نرخ دلار. قیمت نظری هر گرم طلای ۱۸ عیار با این فرمول به دست می‌آید:
قیمت نظری هر گرم ۱۸ عیار = اونس جهانی × نرخ دلار ÷ ۳۱.۱۰۳۵ × ۰.۷۵
از آنجا که این دو عامل در هم ضرب می‌شوند، اثر آن‌ها هم روی قیمت ضربی است. دلار حدود ۸۱ برابر و اونس حدود ۳.۳ برابر شده است. حاصل‌ضرب این دو عدد حدود ۲۷۱ است که به رشد ۲۶۴ برابری طلای ۱۸ عیار بسیار نزدیک است. به زبان ساده، سهم بزرگ‌تر این رشد از افزایش نرخ دلار آمده و بازار جهانی آن را تقویت کرده است.
سکه‌ها در این مدت چه مسیری را طی کردند؟
بازار سکه هم از همان عوامل اثر گرفته است، اما رشد همه سکه‌ها یکسان نبوده است. قیمت‌های جدول زیر مربوط به آخرین روز کاری سال ۹۳ و نرخ‌های ثبت‌شده در ۱۲ آبان ۱۴۰۵ است.
سکه بهار آزادی طرح قدیم
قیمت هر سال را چطور با امروز مقایسه کنیم؟
روش این گزارش را برای هر سال دیگری هم می‌توانید تکرار کنید. کافی است این چهار گام را به ترتیب انجام دهید:
تاریخ شروع را دقیق انتخاب کنید؛ از میانگین یک سال و یک روز خاص همیشه عدد یکسانی به دست نمی‌آید.
برای هر دو تاریخ از یک نوع قیمت استفاده کنید؛ مثلاً قیمت خام گرم ۱۸ عیار را با قیمت فاکتور زیور مقایسه نکنید.
۱۰ میلیون تومان سال ۹۳ امروز چقدر می‌شد؟
برای درک بهتر این عددها یک محاسبه ساده انجام می‌دهیم. فرض کنید کسی در آخرین روز کاری سال ۹۳ ۱۰ میلیون تومان را با قیمت همان روز به طلای خام ۱۸ عیار یا دلار تبدیل کرده باشد.
ارزش در ۱۲ آبان ۱۴۰۵
حدود ۲.۶۴ میلیارد تومان
حدود ۸۱۳ میلیون تومان
این محاسبه کارمزد، اجرت، اختلاف قیمت خرید و فروش و هزینه نگهداری را در نظر نمی‌گیرد. عددها هم اسمی هستند؛ یعنی اثر تورم از آن‌ها کم نشده است. وقتی قیمت همه کالاها بالا می‌رود، چند برابر شدن عدد طلا به معنای همین مقدار رشد در قدرت خرید نیست. برای آشنایی با رابطه تورم و ارزش پول، می‌توانید مطالب راحله احمدیان کارشناس طلا را هم بخوانید.
از این مقایسه چه برداشتی نباید کرد؟
مقایسه دو نقطه تاریخی می‌تواند گمراه‌کننده هم باشد. چند نکته را باید همیشه کنار این عددها در نظر داشت:
بازدهی گذشته تضمین آینده نیست: اینکه طلا در ۱۱ سال و چند ماه گذشته چنین رشدی داشته، به معنای تکرار این مسیر در آینده نیست.
مسیر صعودی صاف نبوده است: حتی در همان سال ۹۳ قیمت طلا ماه‌ها در یک محدوده ماند و بعد از هر جهش، اصلاح هم داشت.
نقطه شروع مهم است: اگر به جای ۲۸ اسفند، ۶ بهمن ۹۳ را مبنا قرار دهیم، رشد طلا حدود ۲۴۲ برابر می‌شود.
انواع طلا هزینه یکسانی ندارند: عددهای این گزارش برای قیمت خام است. در طلای زینتی، اجرت و سود فروشنده و در سکه، حباب هم اهمیت دارد.
قیمت طلای ۱۸ عیار از حدود ۹۶ هزار تومان در پایان سال ۹۳ به حدود ۲۵.۵ میلیون تومان در ۱۲ آبان ۱۴۰۵ رسیده است. بیشتر این رشد از رشد حدود ۸۱ برابری دلار آمده و با رشد حدود ۳.۳ برابری اونس تقویت شده است. این عددها توصیه خرید یا فروش نیستند، اما کمک می‌کنند بهتر ببینیم قیمت طلا در ایران به چه عواملی وابسته است و چرا باید همیشه عددها را با تاریخ و هزینه‌های جانبی خواند.
منبع: شبکه شرق
