باشگاه خبرنگاران جوان- شاهین آخوندزاده، روز چهارشنبه در همایش معاونان تحقیقات و فناوری دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور به میزبانی دانشگاه تبریز، با اشاره به موانع ساختاری پیش‌روی نظام پژوهشی کشور اظهار کرد: یکی از مشکلات اساسی و ریشه‌ای در این حوزه، سهم بسیار پایین هزینه‌های تحقیق و توسعه از تولید ناخالص داخلی است.
در حالی که کشور‌های توسعه‌یافته و حتی برخی کشور‌های منطقه اعتبارات کلانی را به این بخش اختصاص می‌دهند، رقم محدودِ تخصیص‌یافته در کشور نیازمند واکاوی و شفاف‌سازی دقیق‌تر است تا مشخص شود چه میزان از این منابع مستقیم صرف پژوهش‌های علمی و دانشگاهی می‌شود و چه بخشی به سایر حوزه‌ها تعلق دارد.
وی با بیان اینکه محدودیت منابع مالی در کنار تحریم‌های علمی و موانع همکاری‌های بین‌المللی، توان رقابتی پژوهش ایران را تحت تأثیر قرار داده است، افزود: در این میان، مهاجرت اعضای هیئت علمی، پژوهشگران و دانشجویان توانمند به یکی از چالش‌های جدی تبدیل شده که نه تنها بخشی از سرمایه انسانی کشور را خارج می‌کند، بلکه در ارزیابی‌های بین‌المللی نیز به دلیل عدم درج وابستگی سازمانی دانشگاه‌های داخلی در مقالات، تأثیر منفی بر جایگاه علمی ایران می‌گذارد و انگیزه فعالیت پژوهشی در داخل را با چالش روبه‌رو می‌سازد.
معاون وزیر بهداشت با تأکید بر ضرورت حمایت عملی از پژوهشگران در شرایط کنونی اظهار کرد: انتظار می‌رود رؤسای دانشگاه‌ها، سهم پژوهش را از اعتبارات دانشگاهی به‌موقع پرداخت کنند؛ چرا که حتی یک ماه تأخیر در تأمین مالی می‌تواند اجرای طرح‌های تحقیقاتی را متوقف کند. هم‌زمان لازم است بروکراسی اداری و رفت‌وآمد‌های غیرضروری به حداقل برسد، طرح‌ها در کوتاه‌ترین زمان ممکن بررسی و تصویب شوند و با پرداخت پیش‌پرداخت‌های مناسب برای تهیه تجهیزات، مسیر فعالیت مجریان هموار گردد.
آخوندزاده با اشاره به تنوع و تفاوت مکاتب آموزشی در دانشگاه‌های بزرگ کشور همچون تبریز، تهران، شیراز و مشهد، بر لزوم پرهیز از جذب انحصارگرایانه فارغ‌التحصیلان یک دانشگاه و بهره‌گیری از ظرفیت علمی سایر مراکز برای شکل‌گیری فضایی ملی و متنوع تأکید کرد. وی ضمن تمجید از انضباط مالی و ظرفیت‌های برجسته پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی تبریز، با اشاره به وضعیت مراکز تحقیقاتی سراسر کشور خاطرنشان کرد: توسعه بی‌ضابطه و بدون ارزیابی مراکز تحقیقاتی به صلاح پژوهش کشور نیست؛
بنابراین باید با رویکردی کارشناسی از مراکز توانمند و مولد حمایت قاطع به عمل آورد و درباره مراکزی که خروجی مطلوبی ندارند، تصمیم‌های اصلاحی نظیر تغییر ساختار یا ادغام اتخاذ کرد تا بهره‌وری نظام پژوهشی ارتقا یابد.
ضرورت رصد علمی طرح پزشک خانواده رئیس دانشگاه علوم پزشکی تبریز هم در اجلاس سراسری معاونین تحقیقات و فناوری دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور، بر ضرورت پژوهش و آینده‌پژوهی پیرامون طرح ملی پزشک خانواده، بهره‌گیری از رویکرد مدیریت محل‌محور با مشارکت نخبگان و اصناف محلی، و نیز ارزیابی دقیق علمی پیرامون توسعه دوره‌های تحصیلات تکمیلی (PhD) در شهر‌های غیرمرکز استان تاکید کرد.
احمدرضا جودتی با اشاره به تاکیدرییس جمهوری، وزیر بهداشت و دولت چهاردهم بر اجرای کامل نظام ارجاع و پزشک خانواده، اعلام کرد: دانشکده مدیریت و اطلاع‌رسانی دانشگاه علوم پزشکی تبریز هم‌اکنون در حال مطالعه و رصد سیر تحول این طرح است و شهرستان مرند با جمعیتی بالغ بر ۲۵۰ هزار نفر به عنوان منطقه پایلوت این طرح برگزیده شده است. وی خواستار آنالیز جامع وضع موجود، بررسی دقیق تاثیرات آن بر آینده سلامت کشور و جلب مشارکت سیاست‌گذاران جهت استمرار و اثربخشی این طرح کلان ملی شد.
جودتی همچنین با اشاره به آغاز اجرای طرح مدیریت محل‌محور در استان آذربایجان شرقی، خاطرنشان کرد: انتخاب یکی از محلات متوسط شهری (محله سکونت رییس جمهور) به عنوان نمونه، بستر مناسبی برای شناسایی دقیق مسائل و ظرفیت‌های محلی فراهم کرده است. حضور فعال اساتید دانشگاه، دانشجویان، مهندسان، وکلا و روحانیون در این محله و اعلام آمادگی آنان جهت حل چالش‌های اجتماعی، نماد بارزی از هم افزایی نخبگان و مدیریت جامعه‌محور است. رئیس دانشگاه علوم پزشکی تبریز، توسعه رشته‌های مقطع دکتری تخصصی (PhD) در شهر‌های غیرمرکز استان را نیازمند ارزیابی و مطالعه راهبردی دانست.
وی با طرح این پرسش‌های کلیدی که «آیا دایر نمودن دوره‌های PhD در شهر‌های کوچک کمکی به توسعه متوازن کشور خواهد کرد؟» و «آیا زیرساخت‌های دانشگاهی این مناطق ظرفیت لازم برای صیانت از مرز‌های دانش را داراست؟»، خواستار بررسی‌های عمیق علمی و ارائه نتایج پژوهشی به‌منظور پیشگیری از تبعات و عوارض ناخواسته احتمالی در این حوزه شد. همایش معاونان تحقیقات و فناوری دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور، با هدف تبادل تجربیات، بررسی چالش‌های حوزه پژوهش و فناوری و توسعه همکاری‌های علمی، روز‌های ششم و هفتم آبان‌ماه به میزبانی دانشگاه علوم پزشکی تبریز در حال برگزاری است.
منبع: باشگاه خبرنگاران جوان
