حسین درخشنده، معاون سازمان انرژی اتمی و مدیرعامل شرکت تولید و توسعه انرژی اتمی در کنفرانس بین‌المللی وزارتی برق هسته‌ای که به میزبانی دولت کره جنوبی برگزار شده است، سخنرانی کرد؛ متن این سخنرانی به شرح زیر است: بسم الله الرحمن الرحیم در ابتدا، مایلم مراتب سپاس و قدردانی خود را از دولت جمهوری کره به‌عنوان میزبان این نشست ارزشمند، بابت برگزاری این کنفرانس ابراز کنم. جمهوری اسلامی ایران بر حق غیرقابل انکار کشور‌های عضو معاهده عدم اشاعه سلاح‌های هسته‌ای (NPT) برای تحقیق، توسعه و استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای، مطابق تعهدات معاهده‌ای آنان، تاکید می‌کند؛
احترام به این حقوق و اجرای تعهدات عدم اشاعه باید به‌صورت متوازن و غیر تبعیض‌آمیز دنبال شود و هیچ یک نباید به بهانه دیگری نادیده گرفته شود. آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، مطابق اساس‌نامه خود، باید نهادی مستقل، فنی و توسعه‌محور باشد و در گسترش استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای و همکاری‌های فنی میان کشور‌های عضو، بدون تبعیض ایفای نقش کند؛ با وجود این، متاسفانه تجربه سال‌های اخیر نشان داده است که این نهاد، تحت تاثیر ملاحظات سیاسی قرار گرفته و از ایفای نقش بی‌طرفانه مسئولیت‌های اساس‌نامه‌ای خود فاصله گرفته است.
نمونه آشکار این وضعیت، حمله‌های نظامی غیرقانونی آمریکا و رژیم اسرائیل به تاسیسات هسته‌ای صلح‌آمیز جمهوری اسلامی ایران است؛ تاسیساتی که همگی تحت پادمان آژانس قرار دارند؛ این حمله‌ها، نقض آشکار منشور ملل متحد، حقوق بین‌الملل و قطعنامه‌های کنفرانس عمومی آژانس درباره ممنوعیت حمله به تاسیسات هسته‌ای صلح‌آمیز محسوب می‌شود؛
با وجود مسئولیت‌های روشن آژانس در این خصوص، واکنش این نهاد با انتظارات مشروع جامعه بین‌المللی فاصله داشت و نتوانست از اصول بنیادین بی‌طرفی، حرفه‌ای‌گری و دفاع از رژیم حقوقی بین‌المللی حاکم بر استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای به‌طور موثر صیانت کند. در طی سال‌های گذشته طرح‌های نیروگاه‌های اتمی که طی قرارداد‌های مشخص به شرکت‌های بین‌المللی منعقد شده بود، در نتیجه فشار‌های سیاسی از ناحیه آمریکا و برخی کشور‌های غربی متوقف و زیان‌های هنگفتی به کشور ما وارد شد؛
افزون بر آن در جنگ‌های ظالمانه اخیر هم نیروگاه اتمی در دست ساخت توسط شرکت‌های ایرانی در نتیجه حمله‌های جنایت‌کارانه آمریکا مورد اصابت قرار گرفت؛ این در حالی است که حفاظت از زیرساخت‌های صلح‌آمیز هسته‌ای، موضوعی صرفا ملی نیست؛ بلکه تعهد مشترک بین‌المللی برای آینده این صنعت است. برنامه صلح‌آمیز هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران در خدمت رفاه ملت شریف ایران در حوزه‌های مختلف انرژی، بهداشت، امنیت غذایی، محیط زیست و صنایع قرار دارد؛ گواه شفافیت این برنامه گزارشات مکرر آژانس و حجم عظیم بازرسی‌های صورت‌گرفته بازرسان آژانس است؛
متاسفانه رژیم صهیونی و آمریکا و برخی کشور‌های اروپایی با اتهام‌زنی‌های بی‌اساس و جوسازی رسانه‌ای با هدف مطامع سیاسی در این خصوص دائما سیاه‌نمایی می‌کنند. جمهوری اسلامی ایران بر این باور است که فناوری‌های نوظهور، ازجمله راکتور‌های پیشرفته و راکتور‌های کوچک مدولار SMRs و هوش مصنوعی، می‌توانند نقش مهمی در آینده انرژی جهان ایفا کنند؛ با وجود این، بهره‌مندی از این فناوری‌ها نباید به ابزاری برای ایجاد انحصار، اعمال محدودیت‌های سیاسی یا تبعیض میان کشورها تبدیل شود؛
دسترسی برابر به فناوری‌های نوین هسته‌ای، انتقال دانش وهمکاری‌های فنی، باید مطابق اصول حقوق بین‌الملل و بدون هرگونه استاندارد دوگانه برای همه کشور‌های متعهد به تعهدات بین‌المللی فراهم باشد. امروزه تامین پایدار انرژی، مقابله با تغییرات اقلیمی و تحقق اهداف توسعه پایدار، از مهم‌ترین چالش‌های پیش روی جامعه جهانی است؛ در این میان، انرژی هسته‌ای به‌عنوان منبعی پایدار و بدون کربن می‌تواند نقشی انکارناپذیر در کاهش گاز‌های گلخانه‌ای و تنوع‌بخشی به سبد تولید برق ایفا کند.
جمهوری اسلامی ایران، با برخورداری از ظرفیت‌های علمی، فنی و انسانی ارزشمند خود، توسعه فناوری صلح‌آمیز هسته‌ای را به‌عنوان بخش جدایی ناپذیر از راهبرد ملی خود در حوزه انرژی دنبال کرده است؛ تجربه ما در بهره‌برداری از نیروگاه اتمی بوشهر و توسعه توانمندی‌های داخلی، پشتوانه تداوم این مسیر است؛ واحد یک نیروگاه بوشهر در حوزه برق هسته‌ای حائز بالاترین عملکرد ایمنی مطابق شاخص‌های عملکردی انجمن جهانی بهره برداران نیروگاه‌های اتمی وانو در سال‌های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۶ است.
در همین راستا، جمهوری اسلامی ایران در چشم انداز ۲۰ ساله خود، با هدف‌گذاری توسعه برق هسته‌ای به میزان ۲۰ هزار مگاوات، بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، افزایش بهره‌وری، توسعه زیرساخت‌ها، ارتقای استاندارد‌های ایمنی و تقویت هر چه بیشتر همکاری‌های بین‌المللی را در دستور کار خود قرار داده است. برای پیشبرد اهداف این کنفرانس، چهار اولویت را پیشنهاد می‌کنیم: نخست، تقویت همکاری‌های فنی، آموزش نیروی انسانی و توانمندسازی نهاد‌های نظارتی، به‌ویژه در کشور‌های در حال توسعه.
دوم، رفع موانع تبعیض‌آمیز و تسهیل دسترسی به فناوری، تجهیزات، خدمات و سازوکار‌های تامین مالی متناسب با ماهیت بلندمدت پروژه‌های هسته‌ای. سوم، گسترش همکاری در ارزیابی و اعتبارسنجی فناوری‌های نوین، با رعایت الزامات ایمنی، امنیت و پادمان و حفظ مسئولیت ملی کشورها. چهارم، تقویت تدابیر بین‌المللی برای پیشگیری از تهدید و حمله علیه تاسیسات هسته‌ای صلح‌آمیز و جلوگیری از عادی‌سازی چنین اقدام‌هایی. جمهوری اسلامی ایران تاکید می‌کند که پیشرفت فناوری، بدون محیطی با ثبات و چارچوبی منصفانه برای همکاری، به تنهایی تضمین‌کننده آینده برق هسته‌ای نیست؛
امید است این کنفرانس، فراتر از تأکید بر ظرفیت‌های این صنعت، به اقدام‌هایی عملی برای رفع موانع توسعه، حفاظت از زیرساخت‌ها و بهره‌مندی عادلانه کشورها از منافع آن بیانجامد.
بیشتر بخوانید: سفیر ایران در سازمان ملل: گزارش‌های آژانس باید حرفه‌ای و بی‌طرفانه باشد انتقاد نمایندگی ایران از سکوت آژانس در برابر حمله به تاسیسات هسته‌ای
منبع: خبرگزاری میزان
