رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور با اشاره به تداوم هوای گرمتر از نرمال در روزهای آینده گفت: انتظار میرود از حدود دو هفته آینده، شرایط بارشی کشور بهبود یابد و در نیمه دوم پاییز، بهویژه در مناطق غربی و جنوبغربی، شاهد بارشهای مناسبتری باشیم.
به گزارش خبرآنلاین، احد وظیفه، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور در گفتوگو با خبرنگار ایلنا با تشریح آخرین وضعیت پیشبینیهای جوی کشور اظهار کرد: پیشبینیهای هواشناسی برای بازههای زمانی حدود ۱۰ روز تا دو هفته، عمدتاً به وضعیت جوی مربوط میشود؛ اما عواملی مانند رطوبت خاک و دمای سطح آب دریاها برای بررسی روندهای بلندمدتتر اهمیت دارند.
وی افزود: طی دو هفته اخیر، موج گرمای قابلتوجهی بخش وسیعی از خاورمیانه، آسیای میانه و حتی بخشهایی از روسیه را تحت تأثیر قرار داده است. در این مناطق، عمدتاً شاهد هوای گرم، آسمان صاف و نبود بارش بودهایم. این شرایط کشورهایی مانند عراق، سوریه، کشورهای عربی، ایران، افغانستان و بخشهایی از آسیای میانه تا مناطق شمالی روسیه را دربر گرفته است.
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور ادامه داد: در مقابل، بخشهایی از اروپای غربی تا ترکیه تحت تأثیر سامانههای بارشی قرار داشتهاند. استقرار توده هوای گرم در منطقه ما مانع از آن شده است که سامانههای واردشده از شرق مدیترانه به سمت شرق حرکت کنند و فلات ایران و خاورمیانه را تحت تأثیر قرار دهند.
وظیفه با اشاره به احتمال بهبود شرایط بارشی کشور در روزهای آینده گفت: انتظار میرود این وضعیت طی یک تا دو هفته آینده بهبود پیدا کند و پس از آن، سامانههای بارشی فعالتری وارد کشور شوند. البته در چند روز آینده نیز امواج بارشی ضعیفی عمدتاً در مناطق غربی و شمالی کشور پیشبینی میشود. بارشها در شمال کشور از وضعیت نسبتاً مناسبی برخوردار خواهند بود، اما در غرب و شمالغرب، پراکنده و ضعیفتر هستند.
پیشبینی بارشهای پاییزی به معنای وقوع قطعی سیل نیست
وی در ادامه، با اشاره به بحثهای مطرحشده درباره پدیده النینو و احتمال بارشهای فراتر از نرمال در اواخر تابستان و اوایل پاییز اظهار کرد: پیشبینیهای فصلی قطعیت ندارند و صرفاً محتملترین سناریوها را نشان میدهند. بنابراین، نمیتوان بر اساس این پیشبینیها با اطمینان گفت که بارشها حتماً بیش از حد نرمال خواهند بود یا پدیدههایی مانند سیل رخ خواهند داد.
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور توضیح داد: پیشبینی دقیقتر پدیدههایی مانند بارشهای شدید و سیلاب، معمولاً در بازههای زمانی کوتاهتر و از طریق پیشبینیهای روزانه، بهویژه یک هفته تا ۱۰ روز پیش از وقوع، امکانپذیر است. همچنین، پیشبینی بارش فراتر از نرمال در فصل پاییز، میانگین بارش در کل این فصل را دربر میگیرد و نمیتوان آن را مستقیماً به یک ماه یا یک بازه دو هفتهای تعمیم داد.
وظیفه با بیان اینکه بارشهای ثبتشده در برخی مناطق کشور تاکنون در محدوده نرمال و حتی بالاتر از آن بوده است، افزود: نمیتوان گفت پیشبینیهای فصلی تاکنون کاملاً نادرست بودهاند. با این حال، انتظارات عمومی درباره پیامدهای النینو، تحت تأثیر بازتابهای رسانهای، بیش از اندازه افزایش یافته است.
وی تأکید کرد: النینو به معنای وقوع قطعی سیل یا حاکمشدن شرایط ترسالی نیست و صرفاً میتواند احتمال برخی الگوهای بارشی را تغییر دهد. بر اساس پیشبینیهای فعلی، انتظار میرود پس از حدود دو هفته، سامانههای بارشی مناسبتری وارد کشور شوند و در نیمه دوم پاییز، شرایط بارندگی بهبود یابد.
تداوم هوای گرمتر از نرمال در هفته جاری و آینده
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور با اشاره به وضعیت بارش در تهران و سایر مناطق کشور گفت: در یک هفته تا ۱۰ روز آینده، بارشهای ضعیفی بهویژه در دامنهها و ارتفاعات پیشبینی میشود، اما انتظار میرود بارشهای فراگیرتر پس از حدود دو هفته آغاز شوند.
وی افزود: بهطور معمول، بارشهای قابلتوجه در تهران و بسیاری از مناطق کشور از نیمه دوم پاییز آغاز میشوند. تهران نیز معمولاً در مهرماه بارندگی زیادی ندارد، هرچند بارشهای ثبتشده در برخی مناطق تاکنون، در مقایسه با میانگینهای تاریخی، وضعیت نسبتاً مناسبی داشتهاند. بهطور کلی، انتظار میرود از نیمه دوم آبان، فعالیت سامانههای بارشی بهویژه در مناطق غربی و جنوبغربی کشور افزایش یابد.
وظیفه درباره وضعیت دمایی کشور نیز اظهار کرد: در ادامه هفته جاری و هفته آینده، دمای هوا همچنان گرمتر از شرایط نرمال این موقع از سال خواهد بود. اگرچه روند دما کاهشی است، این کاهش بهاندازهای نیست که به افت محسوس دما منجر شود؛ بنابراین، در مجموع، هوای گرمتر از معمول در روزهای آینده ادامه خواهد داشت.
چرا ترکیه پربارشتر از ایران است؟
وی در ادامه، درباره تفاوت وضعیت بارندگی در ایران و ترکیه و همزمانی بارشهای زیاد در ترکیه با خشکسالی در ایران گفت: اقلیم کشورها با یکدیگر تفاوتهای قابلتوجهی دارد و این تفاوتها بر میزان و توزیع بارش تأثیر میگذارند.
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور افزود: میانگین بارش سالانه ترکیه حدود ۵۷۰ میلیمتر است؛ به این معنا که بهطور متوسط، سالانه حدود ۵۷۰ لیتر بارش در هر مترمربع از این کشور دریافت میشود. در مقابل، میانگین بارش سالانه ایران حدود ۲۳۵ میلیمتر است که معادل ۲۳۵ لیتر بارش در هر مترمربع در سال خواهد بود.
به گفته وی، این تفاوت به عوامل متعددی از جمله مسیر انتقال رطوبت، ویژگیهای جغرافیایی، دسترسی به پهنههای آبی و نحوه حرکت و تعامل سامانههای جوی مربوط میشود. بنابراین، تفاوت میزان بارش در ایران و ترکیه را نمیتوان صرفاً به عملکرد یک سامانه بارشی یا یک عامل اقلیمی نسبت داد.
تفاوت چشمگیر بارش در کشورهای مختلف و مناطق ایران
وظیفه با اشاره به تفاوت میانگین بارش در کشورهای مختلف اظهار کرد: میانگین بارش سالانه در امارات متحده عربی حدود ۷۰ میلیمتر است که با اقلیم خشک و بیابانی این کشور تناسب دارد. در ترکیه، این میزان به حدود ۶۰۰ میلیمتر میرسد؛ در سوئیس، به دلیل ویژگیهای کوهستانی و شرایط جوی، میانگین بارش سالانه حدود ۱۵۰۰ میلیمتر است و در انگلیس نیز این میزان به حدود ۱۰۰۰ میلیمتر میرسد.
وی افزود: در داخل ایران نیز تفاوتهای اقلیمی و بارشی قابلتوجهی وجود دارد. برای نمونه، میانگین بارش سالانه در استان گیلان نزدیک به ۱۰۰۰ میلیمتر است. در مناطق مرزی، از جمله آذربایجان غربی، نیز موقعیت جغرافیایی، ناهمواریها و مسیر انتقال رطوبت بر توزیع بارش تأثیر میگذارند؛ بهگونهای که دامنههای کوهستانی معمولاً بارش بیشتری دریافت میکنند، درحالیکه در برخی نواحی شرقی و مناطق نزدیک به دریاچه ارومیه، میزان بارش کمتر است.
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور خاطرنشان کرد: این تفاوتها نشان میدهد که میزان و پراکنش بارش در هر منطقه، حاصل مجموعهای از عوامل اقلیمی، جغرافیایی و جوی است و برای ارزیابی وضعیت بارندگی و خشکسالی، باید شرایط هر منطقه بهطور جداگانه بررسی شود.
منبع: خبرآنلاین



