نویسنده و مترجم اهل روسیه با مقایسه جایگاه زن پیش و پس از انقلاب اسلامی ایران، گفت: تحولات رخ‌داده در نقش علمی، سیاسی و اجتماعی زنان پس از سال ۱۳۵۷، از حیث عمق و ماهیت، قابل مقایسه با دگرگونی‌های ساختاری دوران ظهور اسلام و فروپاشی نظام جاهلی عرب است. به گزارش خبرنگار جماران، عبدالکریم تاراس چرنینکو طی سخنانی در سومین پیش‌نشست همایش بین‌المللی «تحول در نقش و جایگاه زنان در پرتو اندیشه‌های امام خمینی(س)»، با اشاره به وضعیت زنان در دوران پیش از اسلام گفت: در جامعه جاهلی، زنان به جز آزادی در پوشش، از ابتدایی‌ترین حقوق انسانی و شهروندی محروم بودند.
برخلاف تصور رایج، پوشش کامل در جوامع کهن و طبقات اشرافی نشانه‌ای از نجابت و جایگاه والا محسوب می‌شد. آنچه امروز در فرهنگ معاصر غربی تحت عنوان پرستش زیبایی و بدن زن ترویج می‌شود، ریشه در بت‌پرستی تمدن‌های باستان مانند یونان و حتی عصر جاهلیت دارد؛ دورانی که جلوه‌های زنانه در قالب خدایان زمینی تجسم می‌یافت و در نهایت به سوءاستفاده جنسی ختم می‌شد. این پژوهشگر اهل روسیه با استناد به تاریخ صدر اسلام، الگوهای زن تراز اسلام را معرفی کرد و گفت: حضرت خدیجه(س) به عنوان نخستین بانوی مسلمان، در شرایط دشوار نظام جاهلی زنی تاجر و پیشگام بود.
همچنین با مطالعه کتاب‌های متفکران انقلاب اسلامی همچون اثر ماندگار دکتر علی شریعتی، یعنی «فاطمه، فاطمه است»، عمق نقش حضرت زهرا(س) آشکار می‌شود. بانویی که با وجود عمر کوتاه، در اوج مراتب علمی، تفسیری و بصیرت سیاسی در کنار امیرالمؤمنین(ع) ایستاد و بانویی چون حضرت زینب(س) را پرورش داد که پس از عاشورا در بارگاه حاکم جائر، خطبه‌ای سراسر عمیق، توحیدی و سیاسی ایراد کرد.
وی در بخش دیگری از سخنانش به برنامه‌های مدرنیزاسیون دوره پهلوی اشاره کرد و گفت: طراحان به اصطلاح «انقلاب سفید» برای جلب رضایت افکار عمومی و فرار از فشارهای احزاب چپ، مجبور شدند مفاهیمی چون حق رأی زنان، آموزش همگانی، مبارزه با فساد و ایجاد نهادهای مشورتی را در برنامه‌های خود بگنجانند؛ حال آنکه تمام این اصول مترقی قرن‌ها قبل در نصوص قرآنی و سیره نبوی تثبیت شده بود؛ از جمله آیه بیعت زنان(سوره ممتحنه، آیه ۱۲)، تأکید بر دانش‌اندوزی در آغاز وحی، نهی از کسب مال به باطل و احتکار، و لزوم شورا در اداره امور.
چرنینکو تأکید کرد: رژیم گذشته می‌خواست با اسلام‌زدایی مدرنیته را تزریق کند، غافل از آنکه جامعه را در برابر رسوبات خرافی آسیب‌پذیرتر ساخت. فرهنگ شاهنشاهی در ساختار خود عمیقاً مردسالار بود—چنان‌که حتی وراثت سلطنت را منحصراً در تبار ذکور قرار می‌داد—و تغییر ظاهری پوشش یا اعطای فرمایشی حق رأی نتوانست تحولی حقیقی در مشارکت زن ایرانی ایجاد کند.
وی رمز موفقیت انقلاب اسلامی را «اصلاح دینی اصیل» خواند و تصریح کرد: امام خمینی(س) با بازگشت به اسلام ناب نبوی(ص) و پیراستن آموزه‌های اسلامی از پیرایه‌ها، تحریفات و خرافات سنتی و ساختارهای کهنه مردسالار، توانستند حقوق و آزادی‌های اصیل را به زنان بازگردانند. پس از پیروزی انقلاب، زنان نه تنها در جایگاه رأی‌دهنده، بلکه در مقام استاد دانشگاه، نماینده مجلس، وزیر و مدیران ارشد اجرایی قرار گرفتند.
این نویسنده اهل روسیه با ارائه آمارهای تطبیقی یادآور شد: در حالی که در آغاز برنامه‌های به اصطلاح مدرن دوران پهلوی نرخ باسوادی زنان تنها حدود ۴۲ درصد بود، امروز نرخ باسوادی زنان در ایران به مرز ۹۷ درصد رسیده و نزدیک به ۶۰ درصد ظرفیت‌های دانشگاهی کشور را دختران و بانوان به خود اختصاص داده‌اند. زن معاصر ایرانی امروز هم‌پای مردان، سیاستمدار، پژوهشگر علمی و هنرمند است و نقشی تعیین‌کننده در سرنوشت کشور دارد.
وی با اشاره به روندهای علمی در منطقه اظهار داشت: در شرایطی که رژیم صهیونیستی مدام خود را «تنها جزیره تمدن و دانش» در منطقه معرفی می‌کند، شواهد و آمارهای یونسکو نشان می‌دهد که ملت‌های منطقه، از جمله مردم مظلوم فلسطین و جامعه ایران با وجود سال‌ها تحریم و فشار اقتصادی، بالاترین شاخص‌های رشد آموزش و نخبگی علمی را به نمایش گذاشته‌اند. چرنینکو در پایان با اشاره به مسیر رو به جلوی تقنین در جمهوری اسلامی تأکید کرد: بی‌تردید نظام حقوقی و مدنی همچنان نیازمند بازنگری و اصلاحاتی در خصوص برخی قوانین برآمده از دهه‌های گذشته است؛
اما ریل‌گذاری محکمی که امام خمینی(س) در اجتهاد پویا و اصلاحات دینی بر پایه فقه جواهری بنا نهادند و هدایت‌های پس از ایشان، این افق روشن را فراهم ساخته تا الگوی تعالی‌بخش زن مسلمان گام‌به‌گام تکامل یابد.
منبع: جماران
