آیین پاسداشت اشعار حافظ به قلم خوشنویسان و با حضور جمعی از استادان خوشنویسی و مدیران شهری، به همت سازمان زیباسازی شهر تهران برگزار شد.
به گزارش همشهری آنلاین، سید حسن شهرستانی، استاد دانشگاه و پژوهشگر گفت: «یکی از دشوارترین بحث‌ها در ادبیات به ویژه ادبیات عرفانی و زبان مشترک هنر و ادبیات، سخن گفتن درباره بزرگانی مانند حافظ است. سخن گفتن از این شخصیت جامع، لطیف، محکم و جمع ضدین، در توان ما نیست.»
او افزود: «حافظ، به تعبیر من خوش‌اقبال‌ترین شاعر ایران است. کدام ایرانی را پیدا می‌کنید که با حافظ انس نداشته باشد؟»
شهرستانی با بیان اینکه حافظ استثنایی‌ترین شاعری است که در زمان حیات خود مشهور شد، ادامه داد: «در زمانه‌ای که سالها طول می‌کشید غزلی شنیده و شاعری مشهور شود، حافظ به سرعت برق شناخته و اشعار او شنیده شد. جامعیتی که در حافظ وجود دارد، مانند ندارد. حافظ تنها از طریق آرایه‌های لفظی به این مرتبه نرسیده است، او با استواری شخصیت، قدرت و اعتماد به‌نفس، تواضع خود را از دست نداد. به این ترتیب، حافظ تبدیل به شخصیتی شد که در همه دلها جایگاه خود را پیدا کرد.»
تماشای هنر در کوچه‌های شهر
سهیل محمودی، شاعر، یکی دیگر از مهمانان این آیین با اشاره به مراوده همیشگی شعرا با مفهوم شهر گفت: «می‌خواهم کمی درباره تهران حرف بزنم. در بمباران سال ۱۳۶۷ تهران شعری درباره دلشکستگی گفته بودم. در جنگ اخیر هم خطاب به ایران گفتم:
ایران بنگر عاشق حیرانت را
این کوخ نشین ته تهرانت را
جان می‌دهم و به هر دو عالم ندهم
یک خشت هم از کاخ گلستانت را»
محموی اضافه کرد: «سالها پیش در اوایل دهه هفتاد در میدان شهدا، خیابان شکوفه زندگی می‌کردیم. فرزندانم کوچک بودند. آنها را به میدان فردوسی و محفل شاهنامه‌خوانی می‌بردم. پای مجسمه میدان فردوسی برایشان شاهنامه می‌خواندم. نماد مجسمه، بخشی از حیات فرزندانم بود. بنابراین گسترش چنین نمادهای می‌تواند در حافظه مردم شهر ماندگار شود. شهر تهران زیباشناسی خاص خود را دارد که متاسفانه تا حدی از آن دور شده است.»
این شاعر درباره نقش هنر در ساختار شهر گفت: «پیش از این هم افراد زیادی در سازمان زیباسازی شهر تهران، تلاش کردند زیبایی در شهر به چشم بیاید. همه مردم از دیدن هنر و زیبایی لذت می‌برند. زیبایی شهر در گروی لحظات بصری است. این زیبایی‌ها می‌تواند با مجسمه‌سازی یا خوشنویسی به شهر آورده شود.»
محمودی ادامه داد: «آمدن اشعار به شهر با خوشنویسی، می‌تواند جای خالی آثار هنری بصری را در کتاب‌های درسی پر کند. وقتی چشم ما به تماشای خطوط هنری ایرانی گره می‌خورد، رفتارمان هم در شهر متاثر از این زیبایی‌ها خواهد شد. حافظه شنیداری و بصری شهر خراب است و هر قدمی برای درست کردن آن برداشته شود، یادگاری مدیران شهری برای آیندگان خواهد بود.»
شکل‌دهی زیبایی‌شناسی بصری در شهر
همچنین حسام‌الدین سراج، خواننده و آهنگساز در این آیین که به نام حافظ مزین بود گفت: «شهر همیشه در کنار امتیازاتی که به ما شهرنشینان می‌دهد، زیبایی‌شناسی ذهنی ما را از نظر سمعی و بصری دستخوش تغییر می‌کند. ما امروز متاسفانه در شهر، با آلودگی صوتی صدای بوق ماشینها و موتورسیکلتها مواجه می‌شویم. از خودروها صدای موسیقی آزاردهنده شنیده می‌شود. اما شاعران ما با تار جلیلی شهناز و نوای نی استاد کسایی شاعر شدند. باید ببینیم آیندگان ما قرار است کدام زیبایی‌ها را نظاره کنند؟»
او افزود: «وجود اشعار حافظ با خط خوش در شهر، هم زیبایی بصری را پیش چشممان می‌آورد، هم مفاهیم آموزنده در اختیارمان می‌گذارد.»این خواننده سرشناس با اجرای آوازی با ابیاتی از حافظ، حال و هوای متفاوتی به این آیین بخشید.
حکمت‌های عامیانه برای نسل جوان
سعید بیابانکی، شاعر، پس از خواندن ابیاتی از حافظ گفت: «انسان چیزی را به حافظه می‌سپارد که به آن عشق می‌ورزد و به آن نیاز دارد. حافظ همین آورده‌ها را به انسانها می‌دهد و آوردن این میراث به شهر، اقدام مثبتی است. من امروز به عشق حافظ و این کار ویژه به این محفل آمدم و به سازمان زیباسازی برای این اقدام ارزشمند تبریک می‌گویم. پیشنهاد من این است که از این به بعد، اشعار و حکمت‌های عامیانه را به شهر و منظر شهری بیاوریم و چشم نسل جوان را با زیبایی‌ها آشنا کنیم.»
میراثی برای تجربه زیست شهری
مهدی مذهبی، مدیرعامل سازمان زیباسازی شهر تهران هم در این آیین با تأکید بر ضرورت پیوند سرمایه‌های فرهنگی و ادبی با کالبد شهر افزود: «شهر می‌تواند بستری برای بازنمایی هویت تاریخی و فرهنگی یک ملت باشد. پیوند ادبیات و هنر با فضای شهری، فرصتی است تا میراث معنوی ایران از محدوده کتاب‌ها و محافل ادبی فراتر برود و در زندگی روزمره مردم حضور پیدا کند. وقتی شعر حافظ در خیابان‌ها و فضاهای عمومی به نمایش درمی‌آید، شهروندان در مواجهه‌ای روزمره با زبان، اندیشه و زیبایی‌شناسی ادبیات فارسی قرار می‌گیرند و این میراث به بخشی زنده از تجربه زیست شهری تبدیل می‌شود.»
او با اشاره به اجرای بیش از ۲۰ قطعه شعر خوشنویسی‌شده در خیابان حافظ و خلق تجربه هنری در پیوند با ادبیات افزود: «اجرای ۳۰ قطعه دیگر در خیابان حافظ ادامه می یابد تا این اقدام نقطه آغاز جریانی مستمر برای حضور ادبیات فارسی در فضاهای شهری باشد. برنامه ما این است که با تداوم این مسیر در خیابان‌های دیگر تهران، ظرفیت نام‌ها، خاطره‌ها و هویت فرهنگی هر محدوده را به فرصتی برای خلق تجربه‌های هنری در شهر تبدیل کنیم؛ تا شهروندان نه‌فقط از کنار آثار ادبی، بلکه از دل یک روایت فرهنگی شهری عبور کنند.»
کدام هنرمندان پیشکسوت در آیین حضور داشتند؟
آیین پاسداشت اشعار حافظ به قلم خوشنویسان به همراه رونمایی از قطعه‌نویسی اشعار حافظ، با حضور جمعی از هنرمندان پیشکسوت در خانه‌موزه خوشنویسی برگزار شد.
منبع: همشهری
