، حسین افشین در مراسم امضای سند تفاهم برای طراحی زیست‌بوم ملی فناورانه زبان فارسی با قدردانی از سازمان برنامه و بودجه کشور برای فراهم‌کردن زمینه برگزاری این نشست، بر اهمیت برنامه‌ریزی و همکاری بین‌دستگاهی در تحقق اهداف راهبردی کشور تأکید کرد و توسعه فناوری‌های مبتنی بر زبان فارسی را از حوزه‌های دارای ظرفیت برای دستیابی به نتایج مؤثر در کوتاه‌مدت دانست.
وی با اشاره به مؤلفه‌های اصلی توسعه هوش مصنوعی اظهار کرد: فناوری، زیرساخت و داده، سه مؤلفه اساسی در توسعه هوش مصنوعی هستند که در این میان، داده نقشی تعیین‌کننده در ارتقای کیفیت و عملکرد سامانه‌های هوش مصنوعی دارد. اگرچه امکان همکاری دستگاه‌های مختلف در حوزه فناوری و زیرساخت وجود دارد، اما دسترسی به داده‌های موردنیاز و تبادل آن‌ها همچنان از چالش‌های جدی این حوزه به شمار می‌رود.
معاون علمی رئیس‌جمهور با اشاره به ظرفیت‌های فرهنگستان زبان و ادب فارسی گفت: فرهنگستان از مجموعه‌ای ارزشمند از داده‌های منظم و ساختاریافته برخوردار است که بهره‌گیری از آن‌ها می‌تواند نقش مؤثری در توسعه هوش مصنوعی مبتنی بر زبان فارسی ایفا کند. افشین با تأکید بر اهمیت یکپارچگی و استانداردسازی داده‌های زبانی افزود: قواعد نگارش زبان فارسی، شیوه‌های درست‌نویسی و فعالیت‌های انجام‌شده در حوزه واژه‌گزینی و معادل‌سازی اصطلاحات تخصصی، از جمله ظرفیت‌هایی هستند که می‌توان از آن‌ها در آموزش و توسعه مدل‌های هوش مصنوعی فارسی استفاده کرد.
وی خاطرنشان کرد: استفاده از داده‌های معتبر و استاندارد می‌تواند کیفیت عملکرد سامانه‌های هوش مصنوعی را ارتقا دهد و توانایی آن‌ها را در درک، پردازش و تولید محتوای فارسی تقویت کند. بهره‌گیری از این ظرفیت‌ها همچنین می‌تواند زمینه حضور مؤثرتر زبان فارسی در فناوری‌های نوین را فراهم آورد. معاون علمی رئیس‌جمهور در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به قابلیت‌های نوظهور هوش مصنوعی در تولید محتوای خلاقانه، از جمله شعر و متون ادبی، بر ضرورت شناخت هم‌زمان فرصت‌ها و محدودیت‌های این فناوری تأکید کرد.
افشین توضیح داد: سامانه‌های هوش مصنوعی می‌توانند با بهره‌گیری از الگوهای زبانی و آثار پیشین، بر اساس ورودی‌های متنی، محتوای جدید تولید کنند. این قابلیت، در کنار ایجاد فرصت‌های تازه برای خلاقیت و تولید محتوا، ضرورت ارزیابی دقیق کیفیت خروجی‌ها و شناخت محدودیت‌های این سامانه‌ها را نیز افزایش می‌دهد. وی تأکید کرد: توسعه زیست‌بوم فناورانه زبان فارسی باید به‌گونه‌ای دنبال شود که ضمن بهره‌گیری از قابلیت‌های هوش مصنوعی، شناخت دقیق‌تری از توانمندی‌ها و محدودیت‌های این فناوری در پردازش و تولید محتوای فارسی حاصل شود.
افشین با تأکید بر ضرورت اقدام به‌موقع و سرمایه‌گذاری هدفمند در توسعه هوش مصنوعی زبان فارسی تصریح کرد: اگر کشور در این حوزه به‌موقع اقدام نکند، ممکن است در آینده با عقب‌ماندگی در توسعه و بهره‌برداری از فناوری‌های زبانی مواجه شود. وی با اشاره به محدودیت‌های استفاده از برخی سامانه‌های خارجی برای پاسخ‌گویی دقیق به نیازهای زبان فارسی افزود: حتی با وجود دسترسی این سامانه‌ها به داده‌های فارسی، محدودیت‌های ارتباطی و شرایط دسترسی به خدمات خارجی می‌تواند بر کیفیت و کارایی آن‌ها برای کاربران داخل کشور تأثیر بگذارد.
از این رو، توسعه ظرفیت‌های بومی و سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها و مدل‌های متناسب با زبان فارسی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. رئیس بنیاد ملی نخبگان با تأکید بر ماهیت بلندمدت سرمایه‌گذاری در حوزه هوش مصنوعی خاطرنشان کرد: نباید انتظار داشت سرمایه‌گذاری در این حوزه در کوتاه‌مدت به سودآوری اقتصادی منجر شود. توسعه فناوری‌های هوش مصنوعی، به‌ویژه در حوزه زبان فارسی، مستلزم نگاه بلندمدت، تأمین منابع پایدار و پذیرش هزینه‌های ایجاد و توسعه ظرفیت‌های فناورانه است.
افشین با اشاره به برآوردهای مطرح‌شده در این نشست ابراز امیدواری کرد: با تخصیص منابع مناسب و پیگیری منسجم برنامه‌ها، طی دو تا سه سال آینده نتایج مؤثری در توسعه زیست‌بوم هوش مصنوعی زبان فارسی حاصل شود. وی همچنین آمادگی معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری را برای همکاری و حمایت از این مسیر اعلام کرد. معاون علمی رئیس‌جمهور، با اشاره به همکاری‌های جاری معاونت علمی و فرهنگستان زبان و ادب فارسی، از پیگیری برنامه‌های مشترک در این حوزه خبر داد و بر ضرورت هم‌افزایی ظرفیت‌های علمی، تخصصی و فناورانه برای دستیابی به نتایج عملیاتی تأکید کرد.
افشین با قدردانی از همراهی غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، و سایر صاحب‌نظران و مسئولان مشارکت‌کننده در این مسیر، ابراز امیدواری کرد که همکاری دستگاه‌های مرتبط به نتایج ملموسی در توسعه فناوری‌های زبانی و تقویت جایگاه زبان فارسی در عرصه هوش مصنوعی منجر شود. وی در ادامه، ضمن قدردانی از برگزارکنندگان نشست و صاحب‌نظران حوزه زبان و فناوری، بر ضرورت استمرار همکاری‌های بین‌دستگاهی برای طراحی و استقرار زیست‌بوم ملی فناورانه زبان فارسی تأکید کرد.
منبع: خبرگزاری موج
