باشگاه خبرنگاران جوان؛ اعظم پورکند – از میان تمام اظهاراتی که دونالد ترامپ از زمان بازگشت به کاخ سفید به‌صورت علنی مطرح کرده است، تهدید‌های او به نابودی تمدن ایران را می‌توان از بدترین آنها دانست. اهمیت این موضوع تنها به دلیل غیراخلاقی و غیرقانونی بودن این اظهارات مکرر نیست؛ چرا که کشتار عمدی غیرنظامیان جنایت جنگی محسوب می‌شود، بلکه این تهدید‌ها از آن جهت نیز خطرناک‌اند که بازتاب‌دهنده ادبیاتی غیرمسئولانه هستند که می‌تواند ما را به سوی آخرالزمانی جهانی و فروپاشی نه‌تنها تمدن ایران، بلکه کل تمدن بشری سوق دهد.
چنین ادبیاتی را نمی‌توان توجیه، موجه یا قابل‌قبول جلوه داد. تنها پرسش این است که در برابر آن چه باید کرد. با وجود اینکه برخی افراد خوش‌نیت ممکن است سلاح‌های هسته‌ای را ابزاری بدانند که به جنگ جهانی دوم پایان داد و از آن زمان تاکنون صلح را حفظ کرده است، واقعیت دقیقاً برعکس این تصور بوده است. سلاح‌های هسته‌ای در هیروشیما و ناگازاکی حدود ۲۰۰ هزار غیرنظامی را به شکلی فجیع به کام مرگ فرستادند و صد‌ها هزار نفر دیگر را مجروح کردند یا به سال‌ها و دهه‌ها بیماری و رنج محکوم ساختند.
همان‌طور که پیش‌تر نیز نوشته‌ایم، در سال ۱۹۴۵ راه‌های دیگری برای پایان دادن به جنگ وجود داشت. روایت نادرست مبنی بر اینکه بمباران اتمی مانع از حمله زمینی شد و جان انسان‌ها را نجات داد، در بسیاری از موارد به تداوم وجود سلاح‌های هسته‌ای کمک کرده است؛ سلاح‌هایی که خطر آنها برای بقای بشریت به سطوحی غیرقابل‌تصور رسیده است. تبدیل آغاز خشونت‌بار عصر هسته‌ای به روایتی مثبت، مسئله‌ای را پیچیده و مبهم کرده است که اساساً نباید چنین پیچیدگی‌ای می‌داشت. سلاح‌های هسته‌ای از ابتدا غیراخلاقی بوده‌اند و همچنان هستند. مالکیت آنها باید غیرقانونی باشد.
اگرچه پایان جنگ جهانی دوم با ظهور سلاح‌های هسته‌ای هم‌زمان شد و از نظر فنی از آن زمان تاکنون جنگ جهانی دیگری رخ نداده است، این هم‌زمانی صرفاً یک همبستگی آماری است و لزوماً رابطه علت و معلولی را اثبات نمی‌کند. در همین دوره، تحولات مهم دیگری نیز در جهان رخ داده‌اند؛ از جمله تأسیس سازمان ملل متحد، پیشرفت‌های علمی و فناورانه و گسترش تجارت جهانی. افزون بر این، باید پرسید منظور از صلح، صلح برای چه کسانی است؟
از سال ۱۹۴۵ تاکنون، بیش از ۲۰ میلیون نفر در درگیری‌های مسلحانه در سراسر جهان جان باخته‌اند و شمار قربانیان غیرمستقیم ناشی از این درگیری‌ها ممکن است به ۵۰ میلیون نفر دیگر برسد. امروزه، بر اساس اطلاعات آکادمی ژنو، نزدیک به ۱۰۰ درگیری مسلحانه در جهان جریان دارد که ۲۵ مورد از آنها درگیری‌های مسلحانه بین‌المللی با مشارکت بیش از یک کشور هستند. در تمام این مدت، در کنار مرگ‌ومیر و رنج مردم در مناطق جنگی و خسارت‌های هولناک ناشی از فقر و نابرابری، بشریت تقریباً با درماندگی در انتظار انفجار یک سلاح هسته‌ای دیگر بوده است؛
انفجاری که ممکن است بر اثر حادثه، محاسبه اشتباه یا تصمیم عمدی رخ دهد و احتمالاً جنگی تمام‌عیار را در پی داشته باشد که در آن ده‌ها یا حتی هزاران سلاح هسته‌ای به کار گرفته شوند. هشت دهه گذشته شاهد حوادث متعددی بوده است که در آنها خرد و انسانیت یا صرفاً شانس، مانع از ادامه زنجیره‌ای از رویداد‌ها شده‌اند که به نظر می‌رسید به‌طور اجتناب‌ناپذیر به جنگ هسته‌ای منتهی می‌شوند. سلاح‌های هسته‌ای صلح به ارمغان نیاورده‌اند؛ درست برعکس، این سلاح‌ها هر روز آن میزان اندک از صلحی را هم که در اختیار داریم، تهدید می‌کنند.
با این حال، ترامپ با وجود تمام تهدیدهایش در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» و اظهارات اخیرش در مقر سازمان ملل متحد، پیش‌تر گفته است که سلاح‌های هسته‌ای «می‌توانند جهان را ۵۰ بار یا ۱۰۰ بار نابود کنند» و خواستار «خلع سلاح هسته‌ای» شده است. در واقع، ترامپ تنها دو روز پس از یاوه گویی غیرقابل‌قبول خود در مجمع عمومی سازمان ملل متحد مبنی بر اینکه باید ایران را «به جهنم فرستاد، بدون آنکه هیچ شانسی برای بقا و هیچ امیدی به عظمت آینده داشته باشد»، به شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، پیشنهاد داد نشستی هسته‌ای با حضور چین، روسیه و آمریکا برگزار شود.
ترامپ این پیشنهاد را در شرایطی مطرح کرد که به‌خوبی می‌داند مشارکت دولت شی در مذاکرات کنترل تسلیحات، به دستیابی چین به نوعی برابری نسبی با زرادخانه‌های هسته‌ای آمریکا و روسیه وابسته است. این هدف نباید از طریق گسترش زرادخانه هسته‌ای چین تا رسیدن به ابعاد عظیم زرادخانه‌های آمریکا و روسیه دنبال شود؛ بلکه واشنگتن و مسکو باید زرادخانه‌های خود را تا سطح زرادخانه چین کاهش دهند و خواسته پکن برای پذیرش سیاست جامع «عدم استفاده نخست» از سلاح‌های هسته‌ای را بپذیرند؛ سیاستی که بر اساس آن هیچ کشوری نباید آغازگر استفاده از این سلاح‌ها باشد.
ترامپ پس از آخرین تهدید خود ــ که برخلاف اظهارات پیشینش در تروث سوشال، این بار در مهم‌ترین عرصه دیپلماسی جهان مطرح شد ــ ظاهراً حتی از احتمال نابودی لس‌آنجلس و سن‌دیگو به دست ایران استقبال کرد؛ موضوعی که در یک گردهمایی انتخاباتی مطرح شد. او اکنون، با ادعایی که چندان قانع‌کننده به نظر نمی‌رسد، می‌گوید ویدئو‌های اصلی از اظهاراتش از متن و زمینه سخنان او جدا شده‌اند و منظورش از «بهای اندکی که باید پرداخت»، هزینه بنزین بوده است، نه پذیرش نابودی شهر‌های آمریکا.
با این حال، شنیدن صحبت‌های رئیس‌جمهور آمریکا درباره انفجار بمب‌های هسته‌ای بر فراز شهر‌های این کشور به‌هیچ‌وجه اطمینان‌بخش نیست؛ به‌ویژه آنکه ایران نه سلاح هسته‌ای در اختیار دارد و نه توانایی شلیک موشک به خاک آمریکا را دارد. به نظر می‌رسد کابوس آخرالزمان هسته‌ای ذهن ترامپ را به خود مشغول کرده است. آیا آن سازنده املاک و مستغلات که ظاهراً می‌دانست ساخت شهر‌های مدرن به تلاش فراوان، سرمایه، نبوغ انسانی و زمان نیاز دارد، دیگر وجود ندارد؟
چه بر سر آن تاجری آمده است که در سال ۱۹۸۶، برنارد لون، پزشک و از چهره‌های جنبش بین‌المللی پزشکان برای پیشگیری از جنگ هسته‌ای، را برای دیدار به برج ترامپ دعوت کرد؟ ترامپ در آن زمان از دکتر لون درباره مذاکرات تسلیحات هسته‌ای با میخائیل گورباچف، رهبر وقت اتحاد جماهیر شوروی، مشورت خواسته بود. این دیدار یک سال پس از آن انجام شد که سازمان بین‌المللی پزشکان برای پیشگیری از جنگ هسته‌ای جایزه صلح نوبل را دریافت کرده بود. آیا آن شخص دیگر وجود ندارد یا اظهارات ترامپ درباره «خلع سلاح هسته‌ای» هنوز می‌تواند روزنه‌ای از امید ایجاد کند؟
در میان کسانی که حاضر نیستند در برابر این وضعیت منفعل بمانند، پاپ لئو چهاردهم قرار دارد. او نه‌تنها جنگ را محکوم کرده و خواستار خلع سلاح هسته‌ای شده، بلکه اخیراً رهبرانی را ــ که ظاهراً ترامپ نیز در میان آنها قرار می‌گیرد ــ به دلیل آنچه درباره سلاح‌های هسته‌ای و جنگ‌های روزبه‌روز ویرانگرتر می‌گویند، مورد انتقاد قرار داده است. پاپ هشدار داده است که رهبران جهان «در حال صحبت درباره سلاح‌های هسته‌ای و جنگ‌هایی هستند که هر روز ویرانگرتر می‌شوند» و از آنها خواسته است «در کنار یکدیگر جمع شوند، بنشینند و وارد گفت‌و‌گو شوند».
واتیکان از طرف‌های اولیه معاهده منع سلاح‌های هسته‌ای بوده و همچنان از حذف کامل این سلاح‌ها حمایت می‌کند. اکنون زمان آن رسیده است که پاپ لئو چهاردهم، با تکیه بر اعتبار اخلاقی منحصر‌به‌فرد خود و در جایگاه مدافع صلح جهانی، خواستار برگزاری نشستی اضطراری با حضور دست‌کم ترامپ، شی جین‌پینگ و ولادیمیر پوتین شود تا جهان از مسیر جنگ و نابودی احتمالی هسته‌ای خارج شود. منبع: آنتی وار
منبع: باشگاه خبرنگاران جوان
