به گزارش اقتصادنیوز، اعتراضات سراسری فرانسه که در روز شنبه ۱۷ اکتبر، با حضور صدها هزار نفر و با محوریت افزایش هزینه‌های زندگی و مطالبات اجتماعی برگزار شد، در ادامه با درگیری‌های گسترده، تخریب اموال عمومی، غارت فروشگاه‌ها و رویارویی معترضان با نیروهای پلیس همراه شد. برگزارکنندگان شمار شرکت‌کنندگان را ۸۰۰ هزار نفر اعلام کردند، در حالی که لوران نونز، وزیر کشور فرانسه، این رقم را ۵۵۰ هزار نفر برآورد کرد. خبر مرتبط دیپلماسی رفت‌وبرگشتی ترکیه برای مهار دو جنگ در خاورمیانه | ایران وارد معادله جنگ عربستان و حوثی‌ها می‌شود؟
اقتصادنیوز: آنکارا مدت‌هاست که تهران را یکی از طرف‌های مهم گفت‌وگو درباره بحران یمن می‌داند؛ موضوعی که همواره در مذاکرات اردوغان و فیدان با همتایان ایرانی آن‌ها مطرح بوده است. ترکیه معتقد است تهران همچنان نفوذ قابل‌توجهی بر حوثی‌ها دارد و مهم‌ترین حامی خارجی این گروه به شمار می‌رود. جهان های متفاوت در شهرهای فرانسه! خبرگزاری لوموند فرانسه نوشت: در بسیاری از شهرهای فرانسه، دو صحنه متفاوت در کنار یکدیگر شکل گرفت؛ از سویی راهپیمایی‌های گسترده و مسالمت‌آمیز، و از یک سو گروه‌های مستقلی که به‌دنبال درگیری با پلیس بودند.
برگزارکنندگان اعتراضات امیدوار بودند با فراخوان برای برگزاری تظاهرات گسترده در روز شنبه ۱۷ اکتبر، موجی از مطالبات اجتماعی را به راه بیندازند و گروه‌های مختلف را حول مجموعه‌ای مشترک از خواسته‌ها متحد کنند. اما آنچه در عمل رخ داد، بیش از آنکه به همگرایی منجر شود، از پراکندگی و چندپارگی حکایت داشت. با وجود حضور گسترده معترضان در سراسر کشور، اعتراضات با سطحی کم‌سابقه از تخریب اموال، خشونت و غارت نیز همراه شد؛ گویی در طول یک روز، جهان‌های متفاوتی در فرانسه با یکدیگر برخورد کردند.
افزایش هزینه های زندگی اولین علت بود فراخوان اعتراضات که بیشتر بر افزایش هزینه‌های زندگی تأکید داشت، از موج اعتراضات دانش‌آموزی نیز تأثیر گرفته بود؛ جنبشی که از اواخر سپتامبر آغاز شده بود. هدف فراخوان این بود که گروه‌های مختلف، از جنبش «جلیقه‌زردها» و دانش‌آموزان دبیرستانی گرفته تا بخش‌های مختلف شغلی، رهبران سیاسی چپ‌گرا و اتحادیه‌های کارگری، در قالب آنچه «همگرایی مبارزات» نامیده می‌شد، گرد هم آیند. از جلیقه‌زردها تا دانش‌آموزان؛
تلاش برای احیای جنبش اعتراضی فراخوان تظاهرات ابتدا در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد و سپس اتحادیه‌های دانش‌آموزی نیز از آن حمایت کردند. این اتحادیه‌ها در طی یک ماه گذشته برای بهبود شرایط مدارس اعتراض می‌کردند. از نخستین ساعات صبح شنبه، این پرسش مطرح بود که آیا جنبش جلیقه‌زردها بار دیگر احیا می‌شود و در کنار دانش‌آموزان قرار می‌گیرد یا خیر. حتی برای توصیف این ائتلاف احتمالی، ترکیبی از نام دو گروه با عنوان «جلیقه‌زردهای جوان» ساخته شده بود. با این حال، از همان ابتدای روز مشخص نبود که این همگرایی تا چه اندازه محقق خواهد شد.
نیروهای پلیس در چند نقطه از پاریس مستقر شده بودند تا از تجمع در محل‌هایی که از روزهای قبل برای گردهمایی تعیین شده بود، به‌ویژه مقابل ایستگاه‌های قطار، جلوگیری کنند. همچنین ورود راهپیمایی‌ها به مرکز شهر ممنوع شده بود. با وجود این محدودیت‌ها، گروه‌های کوچک متعددی با هدایت دستورالعمل‌هایی که در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌شد، همچنان به سمت مرکز پاریس حرکت کردند.
نیروهای موتورسوار پلیس فرانسه، موسوم به BRAV-M، در حال بازرسی افراد مقابل ایستگاه سن‌لازار در پاریس کنایه معترضین به مکرون ساعت ۱۰ صبح، مقابل ایستگاه سن‌لازار، یکی از معترضان جلیقه‌زرد هدف خود را از حضور در تظاهرات این‌گونه خلاصه کرد: «اول انقلاب، اما بعدش می‌خواهم در کاخ ریاست جمهوری بخوابم.» او این جمله را با آمیزه‌ای از شوخی و جدیت بیان کرد و سپس به انتقاد از سرمایه‌داری، بورژوازی، پلیس و هزینه‌های زندگی پرداخت.
اطرافیانش نیز بی‌وقفه خواسته‌ها، ناکامی‌ها و خشم خود را بیان می‌کردند تا اینکه ناگهان نیروهای موتورسوار پلیس به میان جمعیت آمدند و گفت‌وگو را قطع کردند. شماری از جلیقه‌زردها و دانش‌آموزانی که به‌طور اتفاقی از آنجا عبور می‌کردند، متوقف شدند، جریمه شدند و با حالتی آشفته محل را ترک کردند. اما به‌محض دورشدن مأموران، شور و هیجان جمعیت دوباره افزایش یافت و افراد در خیابان‌ها پراکنده شدند. در پی این اتفاق، تعقیب‌وگریزهایی در چند محله اعیان‌نشین کرانه راست رود سن شکل گرفت. با این حال، کسی فکر نمی کرد که این درگیری ها تا شب ادامه داشته باشد.
تجمعات غالبا بدون رهبری مشخص بودند از ساعات صبح، تجمع‌های کوچک و مستقلی نیز شکل گرفته بود که قصد داشتند به سمت کاخ الیزه، میدان کنکورد یا منطقه اپرا حرکت کنند؛ هدفی که در عمل به معنای پیشروی تا حد امکان در مرکز پاریس بود. این تجمع‌ها نه راهپیمایی رسمی داشتند، نه رهبر مشخص و نه هدفی کاملاً تعریف‌شده؛ بلکه گروه‌هایی از افراد بودند که پیوسته در حرکت بودند و به‌سرعت مسیر خود را تغییر می‌دادند.
معترضان نقاب‌دار هنگام دویدن به سمت خیابان اپرا فریاد می‌زدند: «اعتصاب، محاصره، اعتراض بدون مجوز.» یک مأمور پلیس، معترضی از جنبش جلیقه‌زردها را در محله اپرا در پاریس به دیوار می‌کوبد آغاز تعقیب و گریز در ادامه، حدود ۵۰ جوان از سوی نیروهای پلیس به سمت خیابان کاتر سپتامبر در منطقه دوم پاریس تعقیب شدند. تعقیب‌وگریز با سرعت زیادی پیش می‌رفت. کسانی که کندتر بودند، گرفتار می‌شدند، با خشونت به زمین می‌افتادند و بازداشت می‌شدند. برای فرار، افراد ناچار بودند سرعت خود را حفظ کنند و مرتب مسیرشان را تغییر دهند.
پس از حدود یک ساعت، تعداد اعضای این گروه کمتر شد، اما آن‌ها با شگفتی دریافتند که گروه‌های مستقل بسیاری دیگری نیز در همان مسیر حرکت می‌کنند. جلیقه زردها دوباره به میدان آمدند هم‌زمان، در شهرهای مختلف فرانسه، معترضان جلیقه‌زرد بار دیگر گرد هم آمدند. در شهر بزانسون در شرق فرانسه، حدود ۱۰۰ نفر از اعضای قدیمی جنبش، دانشجویان دانشگاه و دانش‌آموزان دبیرستانی، با وجود بارندگی، ساعت ۱۰ صبح در میدانگاهی نزدیک سالن بولینگ شالزول گرد آمدند؛ این مکان برای این جنبش نمادین محسوب می‌شود.
از همان ابتدا می‌شد نشانه‌هایی از همگرایی مورد انتظار را در ترکیب جمعیت مشاهده کرد: جلیقه‌های ایمنی زرد، شال‌های کفیه، کلاه‌گیس‌ها و کلاه‌های هودی در کنار یکدیگر دیده می‌شدند. یکی از حاضران پیشنهاد داد مسیر کمربندی شهر مسدود شود، اما گروه چندان آمادگی انجام چنین اقدامی را نداشت. در نهایت، راهپیمایی آن‌ها پیش از آنکه بعدازظهر دوباره شکل بگیرد، از هم پاشید. با این حال، جنبش به‌تدریج شکل تازه‌ای به خود گرفت و افراد جدیدی نیز به آن پیوستند.
رافیک، یکی از شرکت‌کنندگان که به دلیل حفظ حریم خصوصی تنها نام کوچک خود را اعلام کرد، گفت که هدف این بود که از جنبش جلیقه‌زردها حمایت شود و تصویر جوانانی از محله‌های کارگری به نمایش گذاشته شود که اکنون در جامعه ادغام شده‌اند و در اعتراضات شرکت می‌کنند. معترضان جلیقه‌زرد در میدانگاه نزدیک سالن بولینگ شالزول در حومه شهر بزانسون در شرق فرانسه معترضان در شهر روآن در منطقه نرماندی فرانسه میدان جمهوری پاریس؛ ازدحام جمعیت و خارج شدن اوضاع از کنترل از اوایل بعدازظهر، اوضاع در پاریس تا حدی از کنترل خارج شد و اعتراضات هم‌زمان شکل‌های متفاوتی به خود گرفت.
میدان جمهوری، که نقطه آغاز راهپیمایی رسمی بود و مقام‌ها تنها با اکراه در روز قبل مجوز آن را صادر کرده بودند، به‌شدت مملو از جمعیت شد. در حاشیه میدان نیز گروه‌هایی از معترضان که مشتاق پیوستن به تجمع بودند، به دلیل کمبود فضا امکان ورود پیدا نکردند. گروهی از معترضان خشن و سازمان‌یافته ابتدا به مبلمان و تجهیزات شهری حمله کردند و سپس تلاش کردند تا وارد پادگان گارد جمهوری شوند. آن‌ها همچنین خودرویی را به آتش کشیدند و به تخریب اموال در نقاط مختلف پرداختند. جمعیت فشرده پیوسته به حرکت درمی‌آمد و احتمال ازدحام خطرناک و زیر دست‌وپا ماندن افراد افزایش یافته بود.
نیروهای ضدشورش در یک سوی میدان حمله کردند و همین اقدام به جابه‌جایی گسترده جمعیت انجامید. موانع پی‌درپی نیز عملا راه خروج بسیاری از معترضان را از فضای مملو از جمعیت مسدود کرده بود؛ وضعیتی که می‌توانست به فاجعه‌ای منجر شود، اما خوشبختانه چنین اتفاقی رخ نداد. پس از آن، روند اعتراضات در چند مسیر متفاوت ادامه یافت. سرانجام راهی برای خروج جمعیت و آغاز راهپیمایی اصلی باز شد. این راهپیمایی به سمت میدان کلیشی حرکت کرد و جمعیتی عظیم، پرانرژی و عمدتا مسالمت‌آمیز را در خود جای داده بود.
موسیقی و شعارها در خیابان‌ها طنین‌انداز شده بود و مردم با سرعتی آهسته پیش می‌رفتند، بی‌آنکه در مسیر اصلی حادثه بزرگی رخ دهد. اشاره به اعتراضات 1968 در رأس گروهی از دانش‌آموزان دبیرستانی و دانشجویان، ریاض رانی، رئیس اتحادیه دانش‌آموزی USL، و سابرین خرباخ، سخنگوی یک اتحادیه دانشجویی، این روز را به موجی تشبیه کردند که همه‌چیز را با خود می‌برد. خرباخ گفت: «این وضعیت طاقت‌فرساست؛ در همه جهت‌ها پیش می‌رود و دقیقاً همین چیزی است که به آن نیاز داریم.
ما در سنت اعتراضات مه ۱۹۶۸ حرکت می‌کنیم.» او به اعتراضات گسترده فرانسه در قرن بیستم اشاره کرد و در ادامه، با کنایه به اظهارات پیشین امانوئل مکرون گفت: «مکرون می‌خواست از خیابان عبور کنیم (اشاره به جمله‌ای از رئیس‌جمهور که به‌دلیل تحقیر بیکاران مورد انتقاد قرار گرفت)؛
ما هم عبور کردیم، اما این بار به دلیلی درست: ما آمده‌ایم تا میدان جمهوری را در اختیار بگیریم و بگوییم که اجازه نمی‌دهیم ما را از هم جدا کنند.» ماریا، ۴۷ ساله، و بتی، ۴۸ ساله، در میدان کلیشی پاریس اقشار متخلف جامعه در کنار یکدیگر اگرچه این راهپیمایی دقیقا به همان «همگرایی مبارزات» مورد انتظار منجر نشد، اما توانست افراد و گروه‌هایی از اقشار مختلف جامعه را کنار یکدیگر قرار دهد. لوسی و توماس که هر دو به‌تازگی از مدرسه عالی بازرگانی HEC فارغ‌التحصیل شده بودند، حمایت خود را از جنبش اعلام کردند.
آن‌ها گفتند: «می‌دانیم که دانشجویانی برخوردار از امتیازات بوده‌ایم و وظیفه داریم همبستگی خود را نشان دهیم.» کمی جلوتر، گروهی از فیزیوتراپیست‌ها با روپوش‌های سفید تلاش می‌کردند مطالبات خود را به گوش دیگران برسانند. ماریا و بتی، دو تن از اعضای قدیمی جنبش جلیقه‌زردها، نیز از دیدن جمعیت جوانان به هیجان آمده بودند. آن‌ها خوشحال بودند که نسل تازه معترضان همان جلیقه‌هایی را بر تن دارد که به گفته خودشان، در اعتراضات سال ۲۰۱۸ «از دل جنگ عبور کرده بود». چپ افراطی مسئول خشونت‌ها است؟
تراکم جمعیت در مسیر تعیین‌شده راهپیمایی بسیار بالا بود و خیابان‌ها، کوچه‌ها و بلوارهای اطراف نیز مملو از مردم شده بود. در همین شرایط، تجمع‌های خودجوش و بدون مجوز یکی پس از دیگری شکل گرفتند و نخستین موارد غارت نیز رخ داد. پس از حمله به یک سوپرمارکت در نزدیکی میدان جمهوری، چند فروشگاه دیگر نیز مورد دستبرد قرار گرفتند. دود ناشی از آتش‌زدن سطل‌های زباله و دوچرخه‌ها به آسمان برخاست. گرد هم آمدن معترضان در میدان کلیشی پاریس زمین خوردن یک مأمور پلیس هنگام یورش نیروها در میدان جمهوری پاریس همین الگو در چندین شهر دیگر فرانسه نیز تکرار شد.
در کنار راهپیمایی‌های مسالمت‌آمیز و گسترده‌ای که از رن در منطقه بریتانی تا تولوز در جنوب کشور برگزار می‌شد، گروه‌های مستقلی نیز به‌دنبال رویارویی با پلیس بودند. در پایان روز، برگزارکنندگان اعتراضات شمار شرکت‌کنندگان در سراسر فرانسه را ۸۰۰ هزار نفر اعلام کردند. لوران نونز، وزیر کشور، این رقم را ۵۵۰ هزار نفر دانست و مسئولیت آنچه سباستین لوکورنو، نخست‌وزیر فرانسه، «خشونتی بسیار شدید» توصیف کرده بود، به گردن «گروه‌های خرابکار، چند صد نفره و در برخی مناطق چند هزار نفره» انداخت؛ گروه‌هایی که به گفته او، به‌وضوح از سوی چپ افراطی تحریک شده بودند.
ژان‌لوک ملانشون، رهبر حزب چپ رادیکال «فرانسه تسلیم‌ناپذیر» که خود در راهپیمایی حضور داشت، در شبکه اجتماعی ایکس مسئولیت نیروهای حکومتی در مدیریت ناآرامی‌ها را زیر سؤال برد. او نوشت: «به نظر می‌رسد هدف این راهبرد نیروهای انتظامی، رویارویی است. تأسف‌بار است.» ملانشون همچنین رئیس پلیس پاریس را متهم کرد که «آشوب را سازمان‌دهی کرده است.» شب ناآرام و پر تنش پاریس با فرارسیدن شب، پاریس ناگهان به شهری تبدیل شد که هم فضاهای باز و گسترده داشت و هم در بسیاری از نقاط، سردرگمی و آشفتگی بر آن حاکم بود؛ گویی قواعد معمول شهر برهم خورده بود.
نیروهای پلیس در مناطق مختلف با فشار زیادی مواجه بودند و در برخی نقاط نمی‌توانستند اوضاع را کنترل کنند. در منطقه مادلن، معترضان حاضر در گروه‌های موسوم به «بلک‌بلاک» حملات هماهنگی را علیه صف نیروهای ضدشورش آغاز کردند. شمار مأموران برای جلوگیری از پیشروی جمعیت به سمت میدان کنکورد کافی به نظر نمی‌رسید. مهاجمان با حرکاتی هماهنگ، قطعاتی از موانع خیابانی را برمی‌داشتند و چند متر جلوتر می‌انداختند تا قدم‌به‌قدم به پلیس نزدیک شوند. مأموران نیز زیر بارانی از بطری، سنگ و انواع پرتابه قرار گرفتند.
در سوی دیگر میدان، آن‌سوتر از فروشگاه «فراترنیته پلیس» که محصولات مرتبط با نیروهای انتظامی، از جمله نشان‌های پلیس، عرضه می‌کند، گروه دیگری از معترضان سرسخت پیشروی می‌کردند و می‌کوشیدند نیروهای پلیس را از دو طرف در محاصره قرار دهند. مأموران سرانجام با دشواری فراوان و با استفاده از نارنجک‌های صوتی و انفجاری و شلیک گاز اشک‌آور توانستند از این وضعیت خارج شوند.
آتش‌سوزی در محدوده میان میدان مادلن و میدان کنکورد پاریس یک معترض در میدان مادلن، نارنجک گاز اشک‌آور را با پا به سمت دیگری پرتاب می‌کند در این میان، موتورسواران یگان BRAV-M با صدای بلند در خیابان‌ها حرکت می‌کردند و واحدهای متحرک ضدشورش با شتاب از یک نقطه بحرانی به نقطه دیگر می‌رفتند، اما گستره آشوب به‌اندازه‌ای بود که مهار کامل آن امکان‌پذیر نبود. گسترش غارت در فروشگاه‌های لوکس اداره پست آرت‌اِمِتیه در خیابان پاپن، در منطقه سوم پاریس، هدف غارت گروهی از خرابکاران بسیار جوان قرار گرفت که یکی از آن‌ها کمتر از ۱۰ سال داشت.
تمامی ورودی‌های متروی اطراف بسته شده بود و رهگذران می‌کوشیدند راهی برای خروج از منطقه پیدا کنند. در بلوارهای بزرگ، گردشگرانی که کیسه‌های خرید برندهای لوکس را در دست داشتند، با اضطراب تلاش می‌کردند از منطقه دور شوند. آن‌ها در میان ابرهای گاز اشک‌آور از کنار غارتگرانی عبور می‌کردند که خود نیز کالاهای لوکس به دست آورده بودند. بقایای آتش‌سوزی‌ها و موانع خیابانی در بلوار ماژانتا پاریس در چند خیابان اصلی کرانه راست پاریس، صحنه‌های مشابه خشونت و تخریب بارها تکرار شد.
سنگ‌فرش‌ها به سمت اهداف مختلف پرتاب شدند و خودروها، کامیون‌ها و ماشین‌آلات ساختمانی به آتش کشیده شدند. از محدوده مادلن به بعد، ویترین فروشگاه‌های برندهای کنزو، سالومون و آرکتریکس شکسته شد و کالاهای داخل آن‌ها به غارت رفت. فروشگاه سلین در خیابان مونتنی نیز مورد دستبرد قرار گرفت. در خیابان‌های اطراف، مردی همراه دوستانش فریاد می‌زد: «شانل کجاست؟» با گذشت ساعت‌ها، دامنه غارت گسترش یافت. گروه‌هایی از مهاجمان با یکدیگر متحد می‌شدند تا ویترین‌ها و کرکره‌های فلزی فروشگاه‌ها را بشکنند.
آن‌ها برای این کار از قطعات مبلمان و تجهیزات شهری، ابزارهایی شبیه قوچ برای شکستن موانع ساخته بودند. یک کافه شرط‌بندی ورزشی در بلوار بومارشه نیز در مدت کوتاهی غارت شد. در یکی از کانال‌های پیام‌رسان سیگنال که معترضان تندرو برای تبادل اطلاعات از آن استفاده می‌کردند، کاربری ناشناس شال‌های برند بربری را برای فروش عرضه کرد و محل قرار ملاقات را در نزدیکی ایستگاه سن‌لازار اعلام کرد. ورود به ساختمان شهرداری در بسیاری از شهرهای دیگر فرانسه نیز اعتراضات گسترده با موج‌هایی از خشونت و تخریب همراه شد. در لیون، دفتر گردشگری واقع در میدان بلکور به آتش کشیده شد.
در مارسی، خرابکاران ابتدا تلاش کردند به یک پاسگاه پلیس حمله کنند و سپس گروهی نقاب‌دار وارد ساختمان شهرداری شدند و خسارات گسترده‌ای به بار آوردند. در جریان این حمله، مجسمه ماریان، نماد جمهوری فرانسه، نیز واژگون شد. در بوردو، اقامتگاه مقام ارشد دولت در منطقه مورد غارت قرار گرفت و در تولوز نیز چندین مورد غارت گزارش شد.
درگیری نیروهای انتظامی و معترضان مقابل ساختمان شهرداری بوردو در جنوب غربی فرانسه بازداشت ۱۲۰۰ نفر و زخمی‌شدن ۱۵۰ مأمور سباستین لوکورنو، نخست‌وزیر فرانسه، شامگاه شنبه اعلام کرد که در جریان اعتراضات ۱۲۰۰ نفر بازداشت شده‌اند و ۱۵۰ نفر از نیروهای پلیس و ژاندارمری زخمی شده‌اند. او گفت: «معجزه بود که تلفات و خسارات انسانی از این بیشتر نشد.» او در ادامه توضیح داد که مراکز قدرت نیز هدف حملات قرار گرفته‌اند. لوکورنو در ادامه اعتراضات را «مانوری سیاسی که خشونت را می‌پذیرد» توصیف کرد و گفت اجازه نخواهد داد ترس بر فضا حاکم شود.
او تأکید کرد: «همه ما در برابر کسانی که بذر آشوب می‌پاشند متحد خواهیم ایستاد؛ کسانی که تنها به‌دنبال سرنگونی نهادهای ما و جلوگیری از بیان مسالمت‌آمیز مطالبات مردم هستند.» صحنه‌های تخریب و غارت در خیابان سن‌کاترین و خیابان‌های فرعی اطراف آن در شهر بوردو چالش جدید دولت بنابراین، اعتراضات ۱۷ اکتبر در نهایت شکاف میان مطالبات اجتماعی گسترده و خشونت گروه‌هایی از شرکت‌کنندگان را آشکار کرد.
در حالی که صدها هزار نفر برای بیان نارضایتی خود از هزینه‌های زندگی و شرایط اجتماعی به خیابان‌ها آمدند، درگیری‌ها و غارت‌ها بخش مهمی از این روز را تحت‌الشعاع قرار داد و دولت فرانسه را با چالشی جدی در زمینه حفظ نظم عمومی و مدیریت اعتراضات روبه‌رو کرد.
منبع: اقتصاد نیوز
