گروه علمی و فناوری خبرگزاری برنا/ مصطفی اخوان، مدیرعامل موسسه فرهنگی و هنری میراث و فرهنگ پارس در حاشیه نمایشگاه مانوین و در گفتوگو با خبرنگار علمی و فناوری خبرگزاری برنا با تشریح روند شکل‌گیری این محصول فرهنگی و آموزشی اظهار کرد: فعالیت مجموعه ما از سال‌ها پیش در حوزه طراحی و تولید محصولات فکری و آموزشی هدفمند بر اساس فرهنگ و تمدن ایران اسلامی آغاز شده است. یکی از محصولاتی که مورد توجه قرار گرفت و توانست به‌خوبی تجاری‌سازی شود پازل‌های سه‌بعدی بنا‌های تاریخی ایران است.
از زلزله بم تا شکل‌گیری ایده مستندسازی مهندسی بنا‌های تاریخی این فناور با اشاره به اینکه ایده تولید این پازل‌ها به سال‌ها قبل بازمی‌گردد توضیح داد: شکل‌گیری این ایده به حادثه زلزله بم برمی‌گردد، زمانی که یکی از قدیمی‌ترین بنا‌های خشتی جهان تخریب شد و امکان بازسازی آن برای ایران فراهم نبود. این اتفاق پرسشی را برای ما ایجاد کرد که چرا کشور در این زمینه نمی‌تواند اقدام کند در حالی که به نظر می‌رسید توانمندی انجام چنین کاری در خارج از کشور وجود دارد. وی ادامه داد: پس از بررسی موضوع متوجه شدیم که از این بنای تاریخی نقشه‌برداری مهندسی انجام نشده بود.
همین مسئله این پرسش را برای ما ایجاد کرد که اگر اتفاق مشابهی برای بنایی مانند پل خواجوی اصفهان رخ دهد آیا نقشه‌ای وجود دارد که امکان بازسازی آن را فراهم کند. اخوان با بیان اینکه این اتفاقات به سال ۱۳۸۶ بازمی‌گردد افزود: در آن زمان متوجه شدیم که از پل خواجو تنها چند اتود دستی و برداشت مهندسی‌شده محدود وجود دارد و مستندات دیگری که بتوان به‌طور کامل برای بازسازی بنا به آنها اتکا کرد در دسترس نیست. وی تصریح کرد: به همین دلیل به‌صورت خودجوش کار برداشت مهندسی از پل خواجو را آغاز کردیم.
در ادامه این پرسش برای ما مطرح شد که چگونه می‌توان حاصل این کار را به محصولی کاربردی تبدیل کرد؛ محصولی که علاوه بر معرفی یک بنای تاریخی به‌عنوان نماد و المانی از تمدن ایران نیز مورد استفاده قرار گیرد و در تقویت هویت ملی ایرانیان نقش داشته باشد.
دو سال تلاش برای تبدیل مدل‌های مهندسی به پازل سه‌بعدی مدیرعامل موسسه فرهنگی و هنری میراث و فرهنگ پارس با اشاره به اینکه ایده تبدیل بنا‌های تاریخی به پازل سه‌بعدی در ادامه این فعالیت‌ها شکل گرفت گفت: به این نتیجه رسیدیم که می‌توانیم مدل‌های سه‌بعدی بنا‌های تاریخی را به پازل‌های سه‌بعدی تبدیل کنیم. پیدا کردن فناوری و روش لازم برای تبدیل مدل سه‌بعدی به پازل سه‌بعدی نزدیک به دو سال زمان برد.
وی افزود: پس از دستیابی به این فناوری برداشت مهندسی از سایر بنا‌های تاریخی اصفهان را آغاز کردیم و در ادامه این فعالیت را به بنا‌های تاریخی شهر‌های دیگر ایران گسترش دادیم. اخوان با بیان اینکه اکنون حدود ۵۰ بنای تاریخی ایرانی به این شیوه مستندسازی و طراحی شده‌اند اظهار کرد: این بنا‌ها بر اساس برداشت‌ها و نقشه‌های مهندسی به پازل‌های سه‌بعدی چوبی تبدیل شده‌اند. مزیت مهم محصولات ما این است که پازل‌ها صرفا طرح‌هایی شماتیک یا بازنمایی‌های ساده‌شده از بنا‌های تاریخی نیستند بلکه مبنای طراحی و تولید آنها نقشه‌برداری مهندسی و رعایت مقیاس بوده است.
پازل‌هایی با سه سطح دشواری برای گروه‌های سنی مختلف اخوان با اشاره به ضرورت فراهم کردن امکان استفاده از این محصولات برای گروه‌های مختلف مخاطبان گفت: با گذشت زمان به این نتیجه رسیدیم که برای استفاده طیف‌های مختلف از این محصولات باید آنها را در سطوح متفاوتی از نظر دشواری طراحی کنیم. به همین دلیل پازل‌ها در سه سطح آسان، متوسط و سخت دسته‌بندی شدند. وی توضیح داد: برای دستیابی به این هدف متناسب با سطح دشواری هر محصول تغییراتی در مقیاس و میزان ساده‌سازی مدل‌ها انجام شد تا افراد با توانایی‌ها و تجربه‌های متفاوت بتوانند از این پازل‌ها استفاده کنند.
این فعال فناور با تاکید بر اینکه کودکان و نوجوانان از مخاطبان اصلی این محصولات هستند گفت: هدف ما صرفا تولید یک محصول سرگرم‌کننده نیست بلکه حفظ و معرفی بنا‌های تاریخی به‌عنوان نماد‌های تمدنی ایران و استفاده از آنها برای تقویت هویت ملی و فرهنگی کودکان و نوجوانان نیز در کانون توجه ما قرار دارد. به گفته وی این محصولات برای گروه سنی هفت سال به بالا طراحی شده‌اند و سطح‌بندی آنها با هدف ایجاد امکان استفاده برای مخاطبان مختلف صورت گرفته است.
از دفترچه راهنما تا ارسال رایگان قطعات شکسته مدیرعامل این مؤسسه با اشاره به چالش‌های تجاری‌سازی این محصول در بازار ایران اظهار کرد: جا انداختن این محصول در کشور زمان زیادی برد، زیرا در ابتدا لازم بود خود مفهوم پازل سه‌بعدی برای مخاطبان شناخته شود و پس از آن کیفیت و ایرانی بودن محصول نیز مورد توجه قرار گیرد. اخوان ادامه داد: به همین دلیل برای پشتیبانی از محصولات و ایجاد تجربه بهتر برای مصرف‌کنندگان مجموعه‌ای از خدمات را در نظر گرفتیم. تمام پازل‌های ما دارای انیمیشن ساخت و دفترچه راهنما هستند و در کنار این موارد خدمات پشتیبانی نیز ارائه می‌شود.
وی افزود: برای مثال اگر فردی محصولی را خریداری کند و هنگام ساخت به‌طور اتفاقی یکی از قطعات آن بشکند مجموعه ما آن قطعه را به‌صورت رایگان برای او ارسال می‌کند. وی این خدمات را بخشی از تلاش‌های مجموعه برای افزایش اطمینان مشتریان و پشتیبانی از محصول دانست و گفت: به لطف خدا حدود ۱۰ تا ۱۲ سال است که فعالیت ما در این حوزه ادامه دارد و توانسته‌ایم این مسیر را حفظ کنیم. به گفته اخوان این مجموعه در زمینه تولید این نوع محصولات با رقیب جدی مواجه نیست.
ایده چراغ‌دار شدن پازل‌های تاریخی با استفاده از LED اخوان یکی دیگر از اقدامات این مجموعه برای افزایش جذابیت محصولات را اضافه کردن چراغ‌های LED به برخی از پازل‌ها عنوان کرد و گفت: یکی از کار‌هایی که برای جذاب‌تر کردن این محصولات انجام داده‌ایم چراغ‌دار کردن آنهاست. وی توضیح داد: در این مدل‌ها پس از آماده شدن بدنه اصلی محصول، چراغ‌های LED در داخل آن نصب می‌شوند. سپس می‌توان با استفاده از یک شارژر تلفن همراه محصول را به برق متصل کرد و چراغ‌های آن را روشن کرد.
به این ترتیب پازل‌های سه‌بعدی بنا‌های تاریخی علاوه بر کارکرد فکری و آموزشی از قابلیت نورپردازی نیز برخوردار شده‌اند، قابلیتی که می‌تواند آنها را به محصولی تزئینی و نمادی از معماری و تمدن ایرانی در فضای خانه یا محیط کار تبدیل کند. گردشگران خارجی؛ مسیر اصلی صادرات پازل‌های سه‌بعدی ایرانی این فعال فناور در بخش دیگری از سخنان خود درباره صادرات این محصولات گفت: در زمینه صادرات توفیق چندانی نداشته‌ایم، با این حال یکی از مسیر‌های فروش محصولات به خارج از کشور خرید گردشگران خارجی در زمان حضور آنها در ایران بوده است.
وی افزود: در دوره‌ای که گردشگری خارجی در ایران رونق بیشتری داشت این پازل‌ها از جمله محصولات خاص و مورد توجه گردشگران بودند زیرا هم می‌توانستند یادگاری مناسبی از ایران باشند و هم به دلیل حجم کم و قطعات قابل‌ساخت حمل‌ونقل آنها آسان‌تر بود. اخوان با اشاره به استقبال گردشگران از این محصولات اظهار کرد: گردشگران خارجی از این پازل‌ها استقبال می‌کردند و به این ترتیب محصولات از طریق خرید آنها به خارج از کشور منتقل می‌شدند. برآورد ما این است که در دوره رونق گردشگری، دست‌کم هزاران محصول از این طریق به خارج از ایران راه یافته‌اند.
وی در پایان تاکید کرد که اگرچه این شیوه به معرفی محصولات در خارج از کشور کمک کرده است اما مجموعه در زمینه صادرات سازمان‌یافته و مستقیم همچنان با محدودیت‌هایی روبه‌رو بوده است. گفتوگو از: زهرا وجدانی انتهای پیام/
منبع: خبرگزرای برنا
