به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،
یک اطلاعیه شبانه و موج انکار
پس از محاصره دریایی ایران از سوی آمریکا، تجار و صادرکنندگان تلاش کردند مسیرهای جایگزینی برای نقل و انتقال محموله‌های تجاری ایجاد کنند که بر این اساس مرزهای زمینی و بنادر پاکستان یکی از مهم‌ترین و به‌صرفه‌ترین مسیرهای جایگزین به شمار می‌آمد اما حالا فعالان اقتصادی از صف طولانی کامیون در این مرز و به‌تازگی از انسداد مرز بین دو کشور خبر می‌دهند.
شنبه‌شب ۲۵ مهر اطلاعیه‌ای در شبکه‌های اجتماعی دست به دست شد که بر مبنای آن وزارت امور خارجه اطلاع داده بود «ترددها و مراودات مرزی ایران و پاکستان موقتا متوقف شده است». با انتشار این اطلاعیه موجی از تکذیب‌ها و جعلی‌خواندن آن شروع شد و مرکز ارتباطات قوه قضائیه با عنوان «هشدار درباره اطلاعیه منتسب به وزارت امور خارجه» نوشت که اصالت این اطلاعیه هنوز تأیید نشده است و البته وزارت امور خارجه هم واکنشی به این اطلاعیه نشان نداد.
ساعاتی بعد ایرنا به نقل از اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه نوشت که «به دلیل بروز برخی مشکلات فنی و لزوم اتخاذ تدابیر احتیاطی، ترددها و مراودات مرزی موقتا متوقف شده است اما مراجع ذی‌ربط دو کشور در تماس نزدیک با یکدیگر، در حال بررسی و مشورت برای رفع مشکل مذکور در اسرع وقت هستند تا فعالیت گذرگاه‌های مرزی به روال عادی بازگردد».
این ادعا در حالی منتشر شد که فارس در ابتدا بدون اشاره به علت و حتی انسداد مرز ایران و پاکستان نوشت که علت معطلی کامیون‌های ایرانی پشت مرز محدودیت‌های فنی ناوگان دو کشور و تفاوت در ظرفیت بارگیری کامیون‌ها و الزامات ایمنی حمل بعضی محموله‌ها و… است. این رسانه شمار کامیون‌های متوقف پشت مرز را سه هزار دستگاه خوانده و نوشت: «ایران و پاکستان در شرایطی بر افزایش مبادلات تجاری تا سقف سالانه
۱۰ میلیارد دلار تأکید دارند که محدودیت‌های عملیاتی در مرز ریمدان و چالش‌های استفاده از بنادر پاکستان برای تأمین کالاهای مورد نیاز ایران، همچنان مانع بهره‌برداری کامل از ظرفیت‌های حمل‌ونقلی دو کشور است».
بر اساس این گزارش «مرز ریمدان در جنوب شرقی سیستان‌وبلوچستان طی ماه‌های اخیر به پرترددترین مسیر تبادل کالا میان ایران و پاکستان تبدیل شده است؛
با این حال، گزارش‌ها از توقف برخی کامیون‌های ایرانی به مدت ۲۰ تا ۳۰ روز حکایت دارد و هم‌اکنون حدود ۳۰۰۰ کامیون در صف پشت این مرز قرار دارند. چنین وضعیتی علاوه بر افزایش هزینه حمل‌ونقل، گردش ناوگان را مختل می‌کند و ظرفیت واقعی این گذرگاه را کاهش می‌دهد که افزایش تجارت دو کشور را مختل می‌کند. تعدد رویه‌ها و محدودیت زیرساخت‌ها یکی از چالش‌های اصلی در سمت پاکستانی مرز، تعدد نهادهای دخیل در فرایندهای مرزی و دشواری هماهنگی میان آنهاست. گمرک پاکستان، نیروهای امنیتی و شرکت لجستیکی NLC در بخش‌هایی از عملیات نقش دارند.
محدودیت ظرفیت توزین، رویه‌های متعدد و ضرورت تخلیه بار از یک کامیون و انتقال آن به ناوگان طرف مقابل نیز بر زمان عبور کالا می‌افزاید. این فرایند که «ترانشیپمنت» نام دارد، به عملیات اضافی تخلیه و بارگیری نیاز دارد و می‌تواند موجب افزایش صف کامیون‌ها و هزینه‌های لجستیکی شود. در مقابل، اجرای تدریجی حمل مستقیم کامیون‌ها با استفاده از ظرفیت موافقت‌نامه‌های حمل‌ونقلی و سازوکار کارنه‌تیر (TIR)، در صورت توافق دو کشور و فراهم‌‌بودن الزامات اجرائی، می‌تواند به کاهش توقف‌ها کمک کند.
در کنار اصلاح رویه‌ها، توسعه پارکینگ کامیون‌ها، افزایش ظرفیت باسکول‌ها، ایجاد انبار و سردخانه و تأمین خدمات مورد نیاز رانندگان در مرز ریمدان نیز ضروری است؛ به‌ویژه اگر قرار باشد این مرز نقش گسترده‌تری در مبادلات تجاری دو کشور ایفا کند. اهمیت دسترسی به بنادر پاکستان برای مسیرهای جایگزین در کنار مشکلات مرزی، استفاده از بنادر پاکستان برای تأمین کالاهای وارداتی ایران نیز با چالش‌هایی روبه‌روست».
با این حال دیروز فارس سرانجام انسداد مرز ایران و پاکستان را تأیید کرد و البته آن را «موقت» خواند. این رسانه نوشت که یک مقام محلی منطقه چاغی پاکستان در شبکه اجتماعی خود نوشته، بسته‌شدن مرز پاکستان و ایران، اقدامی موقت با هدف بهبود مدیریت مرزی و حمایت از تلاش‌های مبارزه با تروریسم است.
این در حالی است که ظهر دیروز هم مدیر کل دفتر ترانزیت سازمان راهداری، سید حسین حسینی متوقف‌شدن «فعالیت تجاری» مرز ریمدان را تأیید کرد.
در این میان روایت‌های مهم دیگری از دلیل توقف کامیون‌های ایران پشت مرز ایران و پاکستان وجود دارد. پیمان سنندجی، رئیس کمیسیون حمل‌ونقل اتاق بازرگانی تهران، درباره آخرین وضعیت تجارت زمینی ایران و پاکستان توضیح داده است که «براساس آخرین اطلاعات موجود، مرز مشترک تجارت زمینی ایران و پاکستان بسته نیست، صادرات ایران و واردات پاکستان از ایران به دلیل تحریم متوقف شده است؛
چراکه واردکنندگان پاکستانی برای محموله‌هایی که از ایران وارد می‌کنند و صادرکنندگان ایرانی باید فرم الکترونیکی واردات و صادرات را به شبکه بانکی پاکستان ارائه دهند و با توجه به تحریم بانک‌های ایرانی و سیستم بانکی کشور، انجام این فرایند دشوار شده و مشکلاتی را برای صادرات ایران به پاکستان و واردکنندگان پاکستانی که محموله‌های خود را از ایران تأمین می‌کنند، ایجاد کرده است».
رئیس کمیسیون حمل‌ونقل اتاق بازرگانی تهران تأکید کرده است: «در صورت تداوم تحریم سیستم بانکی ایران صادرات ایران به پاکستان عملا متوقف خواهد شد».
روایتی که علی شریعتی، عضو اتاق بازرگانی و فعال اقتصادی در گفت‌وگو با «شرق» تأیید می‌کند و می‌گوید پاکستان به تازگی برای ایرانی‌ها شرط سختگیرانه‌ای گذاشته است که بر مبنای آن باید تجار پاکستانی برای محموله‌هایی که از ایران وارد می‌کنند و صادرکنندگان ایرانی باید فرم الکترونیکی واردات و صادرات را به شبکه بانکی پاکستان بدهند که از آنجا که ایران تحت تحریم شبکه بانکی جهان و نقل و انتقال پول است؛ این اتفاق عملا غیرممکن است و تجارت بین دو کشور را مختل کرده است».
شریعتی همچنین توضیح می‌دهد که این اقدام پاکستان عملا پیروی از تحریم‌های آمریکا علیه ایران است و مشخص نیست که این کشور در رویه جدید خود بازنگری کند یا خیر؟
با این حال تسنیم خبر داده است که رایزنی‌ها با پاکستان ادامه دارد و این کشور وعده‌هایی برای رفع موقت مشکل برخی واردکنندگانی داده است که بار کالای آنها فسادپذیر است و در معرض زیان سنگین هستند. این رسانه نوشته است «در پی بروز مشکلاتی در روند صادرات از مرز ریمدان و تغییرات اعلام‌‌شده از سوی طرف پاکستانی در شرایط تعرفه‌ای و بانکی، رایزنی‌ها برای رفع موانع تجاری و بازگشت صادرات به شرایط عادی آغاز شد و در همین راستا رایزنی‌هایی با مقامات گمرک گبد پاکستان انجام شده تا مسائل و موانع موجود بررسی و زمینه برای تسهیل روند صادرات کالا فراهم شود.
مذاکرات برای دستیابی به راهکارهای اجرائی همچنان ادامه دارد و با توجه به توافقات اولیه با طرف پاکستانی، مقرر شد با توجه به محدودیت زمانی نگهداری محصولات فسادپذیر و احتمال واردآمدن خسارت به تجار و صادرکنندگان، محموله‌های تره‌بار و سایر کالاهای فسادپذیر در اولویت رسیدگی قرار بگیرند».
منبع: شبکه شرق
