عضو هیأت‌رئیسه کمیسیون آموزش مجلس با انتقاد از استفاده ناکافی برخی شرکت‌ها و هلدینگ‌ها از ظرفیت‌های قانون جهش تولید دانش‌بنیان، بر ضرورت بررسی خروجی سرمایه‌گذاری‌های فناورانه، فعال‌سازی صندوق‌های سرمایه‌گذاری خطرپذیر و رفع موانع بهره‌گیری صنایع از توان علمی و تخصصی نخبگان کشور تأکید کرد.
رمضان رحیمی دشتلویی عضو هیأت‌رئیسه کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس در گفت‌وگو با خبرنگار خانه ملت، در تشریح نشست کمیته دانش‌بنیان کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس، گفت: در این نشست، تعدادی از صندوق‌های سرمایه‌گذاری خطرپذیر و شرکت‌های فعال در این حوزه، گزارش عملکرد خود را ارائه کردند و میزان استفاده آن‌ها از ظرفیت‌های قانونی برای توسعه فناوری، حمایت از طرح‌های پژوهشی و تقویت نوآوری مورد بررسی قرار گرفت.
نماینده مردم فلاورجان در مجلس در ادامه افزود: نمایندگانی از معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، سازمان برنامه و بودجه و دیوان محاسبات نیز در این نشست حضور داشتند و درباره راهکارهای رفع موانع پیش‌روی شرکت‌ها و هلدینگ‌ها در استفاده از ظرفیت‌های قانون جهش تولید دانش‌بنیان بحث و تبادل نظر شد.
ظرفیت قانونی وجود دارد، اما استفاده شرکت‌ها از آن کافی نیست
عضو هیأت‌رئیسه کمیسیون آموزش مجلس با اشاره به گذشت حدود چهار سال از ابلاغ قانون جهش تولید دانش‌بنیان، تصریح کرد: این قانون ظرفیت‌های مناسبی برای توسعه فناوری، حمایت از نوآوری و تأمین مالی طرح‌های پژوهشی شرکت‌ها فراهم کرده است، اما بررسی گزارش‌ها نشان می‌دهد همه مجموعه‌ها نتوانسته‌اند از این ظرفیت‌ها به شکل مطلوب استفاده کنند.
رحیمی دشتلویی ادامه داد: هدف از پیش‌بینی این سازوکارها آن است که شرکت‌ها و هلدینگ‌ها بتوانند بخشی از منابع خود را به توسعه فناوری‌های نوین، تحقیقات کاربردی و تولید محصولات راهبردی اختصاص دهند؛ بنابراین، انتظار می‌رود استفاده از این ظرفیت‌ها به نتایج ملموس در حوزه تولید، نوآوری و افزایش توان رقابتی صنایع منجر شود.
وی با تاکید بر اینکه صرف وجود قانون برای تحقق اهداف آن کافی نیست، افزود: باید مشخص شود شرکت‌ها تا چه اندازه از ظرفیت‌های قانونی استفاده کرده‌اند، چه میزان سرمایه‌گذاری انجام شده و این سرمایه‌گذاری‌ها چه خروجی مشخصی در توسعه فناوری و تولید محصولات مورد نیاز کشور داشته است.
عملکرد برخی صندوق‌ها قابل قبول است؛ اما وضعیت کلی نیازمند پیگیری است
این نماینده مجلس با اشاره به گزارش‌های ارائه‌شده از سوی برخی شرکت‌ها و صندوق‌ها، اظهار کرد: نمایندگان شرکت گلرنگ، مجتمع فولاد مبارکه و صندوق پژوهش و فناوری مربوطه، گزارشی از فعالیت‌ها و اقدامات خود ارائه کردند. همچنین شرکت آریوژن فارمد درباره فعالیت‌های خود در حوزه دارو، محصولات زیستی، انسولین، واکسن و مواد اولیه دارویی توضیحاتی ارائه داد. گزارش‌ها نشان داد برخی شرکت‌ها اقدامات قابل قبولی در استفاده از ظرفیت‌های موجود انجام داده‌اند، اما عملکرد همه مجموعه‌ها یکسان نیست و برخی شرکت‌ها نتوانسته‌اند از فرصت‌های پیش‌بینی‌شده در قانون بهره‌برداری مناسبی داشته باشند.
رحیمی دشتلویی تأکید کرد: عملکرد مثبت چند مجموعه نباید موجب نادیده گرفتن ضعف‌های موجود در سطح کلی شود. باید بررسی کنیم چرا برخی شرکت‌ها توانسته‌اند از این ظرفیت‌ها استفاده کنند، اما برخی دیگر با وجود برخورداری از فرصت‌های قانونی، هنوز به خروجی مورد انتظار نرسیده‌اند.
صندوق‌های خطرپذیر باید از ظرفیت قانونی به سرمایه‌گذاری واقعی برسند
عضو هیأت‌رئیسه کمیسیون آموزش مجلس با اشاره به موضوع فعال‌سازی صندوق‌های سرمایه‌گذاری خطرپذیر، گفت: یکی از محورهای نشست، بررسی میزان سرمایه‌گذاری شرکت‌ها در این صندوق‌ها و ضرورت افزایش مشارکت هلدینگ‌ها در تأمین مالی فناوری‌های نوین بود. در این نشست، موضوع حداقل سرمایه‌گذاری ۲۰۰ میلیارد تومانی مطرح شد و مقرر گردید وضعیت سایر شرکت‌ها و هلدینگ‌ها برای استفاده از این ظرفیت پیگیری شود. هدف آن است که صندوق‌های شرکت‌ها صرفاً در حد ساختارهای پیش بینی شده باقی نمانند تا بتوانند در تأمین مالی طرح‌های فناورانه و پژوهش‌های کاربردی نقش موثرتری ایفا کنند.
رحیمی دشتلویی تصریح کرد: معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری باید وضعیت سایر مجموعه‌ها را بررسی کند تا مشخص شود چه تعداد از شرکت‌ها از این ظرفیت استفاده کرده‌اند، چه موانعی پیش روی آن‌ها قرار دارد و چه اقداماتی برای فعال‌سازی صندوق‌های غیر فعال یا تقویت عملکرد صندوق‌های موجود لازم است.
اقلام راهبردی باید به اولویت واقعی سرمایه‌گذاری‌های فناورانه تبدیل شوند
وی با اشاره به بررسی موضوع اقلام راهبردی در این نشست، بیان کرد: یکی دیگر از مباحث، بازبینی و شناسایی اقلام راهبردی بود تا شرکت‌ها بتوانند طرح‌های تحقیقاتی و نوآورانه خود را بر اساس نیازهای اولویت‌دار کشور تعریف کنند و از ظرفیت‌های قانونی برای توسعه فناوری‌های مرتبط بهره ببرند. تعیین دقیق اقلام راهبردی و استفاده از ظرفیت دبیرخانه و شورای راهبری مربوطه می‌تواند مسیر سرمایه‌گذاری شرکت‌ها را هدفمندتر کند؛ با این حال، باید اطمینان حاصل شود که این اولویت‌گذاری‌ها به اجرای پروژه‌های واقعی و تولید محصولات مورد نیاز کشور منجر می‌شود، نه اینکه صرفاً در سطح فهرست‌گذاری و برنامه‌ریزی باقی بماند.
معاونت علمی باید درباره خروجی اجرای قانون گزارش دهد
رحیمی دشتلویی با اشاره به ضرورت بررسی عملکرد شرکت‌ها و هلدینگ‌ها، اظهار کرد: در این نشست همچنین گزارشی از سوی نماینده وزارت علوم درباره ظرفیت پارک‌های علم و فناوری و امکان همکاری آن‌ها با شرکت‌ها ارائه شد. این پارک‌ها می‌توانند در توسعه فناوری و تجاری‌سازی دستاوردهای پژوهشی نقش مؤثری داشته باشند، اما میزان اثرگذاری این همکاری‌ها نیز باید با شاخص‌های روشن ارزیابی شود.
وی ادامه داد: با توجه به گذشت حدود سه سال از اجرای قانون جهش تولید دانش‌بنیان، انتظار می‌رود ارزیابی‌ها از سطح گزارش اقدامات فراتر برود و نتایج واقعی اجرای قانون را نشان دهد. میزان سرمایه‌گذاری، تعداد طرح‌های فناورانه به نتیجه رسیده، محصولات توسعه‌یافته و موانع استفاده از ظرفیت‌های قانونی باید به‌صورت دقیق بررسی شود.
عضو هیأت‌رئیسه کمیسیون آموزش مجلس خاطرنشان کرد: مقرر شد معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری وضعیت سایر شرکت‌ها و هلدینگ‌ها را نیز بررسی و گزارش جامع‌تری از عملکرد آن‌ها در نشست آینده کمیته ارائه کند تا ضمن شناسایی ضعف‌ها و موانع، راهکارهای لازم برای افزایش بهره‌گیری از ظرفیت‌های قانون جهش تولید دانش‌بنیان و تقویت صندوق‌های سرمایه‌گذاری خطرپذیر پیگیری شود. /
منبع: خانه ملت
