قیمت نفت برنت در پایان معاملات جمعه ۲۴ مهر به ۱۰۹ دلار و ۸۶ سنت رسید و نفت خام آمریکا نیز از مرز ۱۰۰ دلار عبور کرد و به ۱۰۱ دلار و ۴۱ سنت رسید. به این ترتیب، نفت برنت در پایان هفته با افزایش بیش از ۵ درصدی، در آستانه ورود به کانال ۱۱۰ دلار قرار گرفت.
به گزارش همشهری آنلاین، تشدید درگیری‌ها در خاورمیانه و نگرانی از اختلال در عرضه جهانی، مهم‌ترین عوامل این صعود هستند. بازار اکنون علاوه بر کاهش جریان انتقال نفت، احتمال گسترش بحران و افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل انرژی را نیز در قیمت‌ها لحاظ می کنند.
تنگه هرمز؛ گلوگاه اصلی عرضه نفت
تشدید حملات به نفتکش‌ها و محدود شدن تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز، مهم‌ترین عامل نگرانی بازار است. طبق داده‌های تریدینگ اکونومیکس، متوسط عبور روزانه نفت از این مسیر در هفته منتهی به ۱۳ اکتبر به ۱۱.۶۲ میلیون بشکه رسید؛ درحالی‌که رقم مبنا ۱۷.۱۵ میلیون بشکه بود. به این ترتیب، جریان عبور نفت حدود ۳۲ درصد کاهش یافته است. همت قلی زاده کارشناس اقتصادی هم با ارایه آماری متفاوت اعلام کرد: صادرات نفت از طریق تنگه هرمز بشدت کاهش یافته است به طوری که این رقم از ۱۵.۵ میلیون بشکه در روز در سپتامبر به ۲.۹ میلیون بشکه در روز در ۱۱ اکتبر کاهش یافته است.
ادامه این وضعیت، عرضه نفت به بازارهای جهانی را محدود می‌کند و احتمال اختلال بیشتر در صادرات کشورهای منطقه، به افزایش قیمت‌ها دامن می‌زند.
عربستان؛ تهدید مسیرهای جایگزین صادرات
گسترش حملات انصارالله یمن به عربستان، نگرانی تازه‌ای در بازار انرژی ایجاد کرده است. حملات به فرودگاه ریاض و مقر شرکت آرامکو، در کنار تهدید کشتی‌ها و مسیرهای دریایی، نشان می‌دهد دامنه درگیری‌ها به زیرساخت‌های راهبردی این کشور رسیده است. اهمیت این تحولات زمانی بیشتر می‌شود که عربستان برای انتقال نفت از منطقه خلیج فارس به دریای سرخ، از خط لوله شرق به غرب و بندر ینبع استفاده می‌کند. اختلال در این مسیر یا تهدید امنیت کشتیرانی در دریای سرخ می‌تواند توان عربستان برای جبران کاهش عبور نفت از تنگه هرمز را محدود کند.
روسیه و اوکراین؛ فشار بر عرضه فرآورده‌های نفتی
جنگ روسیه و اوکراین نیز به نگرانی‌های بازار انرژی افزوده است. اوکراین در ۱۵ اکتبر حملات خود به زیرساخت‌های نفتی روسیه را از سر گرفت و یک پالایشگاه در منطقه ریازان را هدف قرار داد. آسیب به پالایشگاه‌ها می‌تواند تولید و عرضه فرآورده‌هایی مانند گازوئیل و سوخت را کاهش دهد و بازار جهانی محصولات نفتی را با محدودیت بیشتری روبه‌رو کند. هرچند اختلال در پالایش با توقف تولید نفت خام یکسان نیست، کاهش عرضه فرآورده‌ها می‌تواند هزینه تأمین انرژی را افزایش دهد.
کاهش ذخایر نفت آمریکا؛ عامل تقویت‌کننده قیمت‌ها
ذخایر نفت خام آمریکا در هفته منتهی به ۹ اکتبر حدود ۸.۵۶ میلیون بشکه کاهش یافت و به ۴۱۵.۶ میلیون بشکه رسید؛ رقمی حدود ۳ درصد پایین‌تر از میانگین فصلی پنج‌ساله. این کاهش که بیش از انتظار بازار بود، در کنار نگرانی‌های ژئوپلیتیک، به تقویت قیمت نفت کمک کرد. البته کاهش ذخایر در یک هفته به‌تنهایی نشانه کمبود پایدار نفت نیست، اما در شرایط اختلال عرضه، می‌تواند نگرانی معامله‌گران را افزایش دهد.
هزینه حمل‌ونقل و بیمه؛ افزایش بهای ریسک
ناامنی مسیرهای دریایی، هزینه و ریسک انتقال محموله‌های نفتی را افزایش داده است. شرکت‌های کشتیرانی برای عبور از مناطق پرخطر با تهدید حمله، محدودیت تردد و افزایش شدیدی هزینه‌های بیمه‌ای (تا ۵ برابر بیشتر) مواجه‌اند. حتی اگر تولید نفت تغییر نکند، دشوارتر شدن انتقال آن می‌تواند عرضه مؤثر به بازارهای مصرف را کاهش دهد. به همین دلیل، بخشی از قیمت فعلی نفت ناشی از نگرانی درباره دسترسی به محموله‌ها در روزها و هفته‌های آینده است.
انتخابات آمریکا؛ و چالش سیاسی ترامپ با نفت گران
افزایش قیمت نفت به بیش از ۱۰۰ دلار، در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در سوم نوامبر، فشار اقتصادی و سیاسی بر دولت دونالد ترامپ را افزایش می‌دهد. تورم سالانه آمریکا در سپتامبر به ۳.۷ درصد رسید و قیمت بنزین نیز در همین ماه ۹.۱ درصد افزایش یافت. تداوم نفت گران می‌تواند هزینه سوخت و حمل‌ونقل را بالا نگه دارد و نارضایتی رأی‌دهندگان از هزینه‌های زندگی را تشدید کند. از این رو، مهار قیمت انرژی برای دولت آمریکا، افزون بر اهمیت اقتصادی، یک مسئله سیاسی نیز محسوب می‌شود.
آیا نفت به ۱۲۰ دلار می‌رسد؟
از منظر تکنیکال، محدوده ۱۱۵ دلار می‌تواند یکی از مقاومت‌های مهم پیش روی نفت برنت باشد. عبور از این سطح و تثبیت قیمت بالاتر از آن، در صورت تداوم ریسک‌های عرضه، می‌تواند مسیر حرکت به سمت ۱۲۰ دلار را هموار کند. برخی سناریوهای تکنیکال نیز در صورت عبور قیمت از ۱۲۵ دلار، احتمال صعود تا محدوده ۱۷۵ دلار را مطرح می‌کنند؛ هرچند این برآورد بسیار صعودی است و نباید آن را پیش‌بینی قطعی یا اجماع تحلیلگران دانست.
مسیر بعدی نفت به شدت اختلال در تنگه هرمز، امنیت صادرات عربستان، وضعیت زیرساخت‌های انرژی روسیه و سرنوشت تنش ایران و آمریکا بستگی دارد. کاهش تنش‌ها و احیای جریان انتقال نفت می‌تواند مانع صعود بیشتر قیمت شود؛ اما تشدید درگیری‌ها و محدودتر شدن عرضه، احتمال عبور نفت از مقاومت‌های پیش‌رو را افزایش خواهد داد.
منبع: همشهری
