یاسوج- راهیان نور شمال‌غرب، فرصتی برای زنده نگه‌داشتن یاد شهدا، انتقال فرهنگ ایثار به نسل جوان و پیوند روایت دفاع مقدس با زیارت و گردشگری فرهنگی است.
خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها: اردوهای راهیان نور شمال‌غرب کهگیلویه و بویراحمد با اعزام بیش از سه هزار و ۲۰۰ نفر از ۲۳ شهریور تا ۲۴ آبان ۱۴۰۵، فرصتی برای بازخوانی تاریخ دفاع مقدس، آشنایی با سیره شهدا و پیوند زیارت با گردشگری فرهنگی فراهم کرد، اردوهایی که در کنار انتقال مفاهیم ایثار و مقاومت، با هدف افزایش نشاط اجتماعی و آشنایی مردم با جغرافیای تاریخی غرب کشور برگزار شدند و با توسعه زیرساخت‌ها و افزایش مشارکت دستگاه‌های اجرایی، ظرفیت گسترش و ارتقای بیشتری دارند.
از جبهه‌های جنوب تا سرزمین مجاهدت‌های خاموش
راهیان نور تنها سفر به مناطق عملیاتی و یادمان‌های دفاع مقدس نیست، این اردوها فرصتی ارزشمند برای بازخوانی بخشی از تاریخ معاصر ایران، آشنایی نسل جدید با رشادت رزمندگان و انتقال ارزش‌هایی است که در سال‌های جنگ تحمیلی شکل گرفتند.
در این میان، مناطق عملیاتی شمال‌غرب کشور به دلیل موقعیت جغرافیایی، شرایط دشوار جبهه‌ها و نقش رزمندگان در دفاع از مرزهای ایران، بخش مهمی از روایت دفاع مقدس را در خود جای داده‌اند، مناطقی که بازدید از آن‌ها می‌تواند درک عمیق‌تری از گستره جبهه‌های جنگ و مجاهدت نیروهای ایرانی در مناطق کوهستانی و مرزی ایجاد کند.
اهمیت این سفرها با افزایش فاصله نسل امروز از روزهای جنگ و تجربه مستقیم آن دوران، بیش از گذشته نمایان می‌شود، زیرا بازدید میدانی از مناطق عملیاتی، روایتگری درباره شهدا و آشنایی با محل وقوع حوادث تاریخی، مفاهیم ایثار، مسئولیت‌پذیری، فداکاری و دفاع از میهن را از سطح اطلاعات تاریخی به تجربه‌ای ملموس و ماندگار تبدیل می‌کند.
اردوهای راهیان نور شمال‌غرب کهگیلویه و بویراحمد نیز با همین رویکرد برگزار شده‌اند، برنامه‌هایی که در کنار اهداف فرهنگی و مذهبی، ظرفیت گردشگری تاریخی و طبیعی مناطق غرب کشور را در اختیار شرکت‌کنندگان قرار می‌دهند و زمینه آشنایی بیشتر آنان با جغرافیا، فرهنگ و پیشینه تاریخی این مناطق را فراهم می‌کنند.
راهیان نور شمال‌غرب؛ تکمیل روایت حماسه و مقاومت
تمرکز بر مناطق عملیاتی جنوب کشور، به دلیل وجود یادمان‌های شناخته‌شده و سابقه طولانی برگزاری اردوهای راهیان نور، برای بسیاری از مردم آشناتر است، اما جبهه‌های شمال‌غرب نیز بخش مهمی از تاریخ دفاع مقدس را روایت می‌کنند که شناخت آن‌ها برای تکمیل تصویر عمومی از جنگ ضروری است.
در این مناطق، جغرافیای کوهستانی، شرایط دشوار تردد و موقعیت مرزی، بخشی از واقعیت‌های عملیاتی دوران جنگ بوده‌اند، آشنایی با این ویژگی‌ها در کنار روایت زندگی و مجاهدت شهدا، زمینه درک بهتر دشواری‌های دفاع از کشور و فداکاری رزمندگان را فراهم می‌کند.
از سوی دیگر، حضور گروه‌های مختلف مردم در این اردوها فرصتی برای انتقال تجربه میان نسل‌ها ایجاد می‌کند، به‌ویژه برای جوانان و نوجوانانی که دوران دفاع مقدس را تجربه نکرده‌اند و شناخت آن‌ها از این دوره عمدتاً از طریق کتاب، فیلم، روایت خانواده‌ها و برنامه‌های فرهنگی شکل گرفته است.
در برنامه امسال، برگزارکنندگان علاوه بر اهداف فرهنگی و مذهبی، بازدید از برخی نقاط تاریخی و گردشگری استان‌های همدان و کرمانشاه را نیز در نظر گرفتند و این ترکیب، امکان آشنایی بیشتر شرکت‌کنندگان با تاریخ، فرهنگ و جغرافیای غرب کشور را فراهم کرد و به غنای تجربه سفر افزود.
توجه به کیفیت روایتگری، اختصاص فرصت کافی برای بازدید از یادمان‌ها، اجرای برنامه‌های معرفتی و تناسب زمان سفر با نیازهای شرکت‌کنندگان نیز می‌تواند در دوره‌های آینده، اثربخشی فرهنگی این اردوها را بیش از پیش افزایش دهد.
اعزام حدود ۹۰۰ نفر در ۲۰ روز و به‌کارگیری ۱۷ دستگاه اتوبوس
جانشین مسئول معاونت اردویی، گردشگری و راهیان نور سپاه فتح کهگیلویه و بویراحمد در گفت‌وگو با خبرنگار مهر، با اشاره به روند اجرای اردوهای راهیان نور شمال‌غرب اظهار کرد: در بازه زمانی نزدیک به ۲۰ روز، حدود ۹۰۰ نفر در قالب این برنامه‌ها به مناطق شمال‌غرب کشور اعزام شدند.
سرهنگ اسفندیار مختاری با اشاره به الزامات اجرایی این اردوها افزود: برگزاری سفرها برای این تعداد از زائران، مستلزم برنامه‌ریزی در حوزه حمل‌ونقل، اسکان، تغذیه، پشتیبانی و تأمین امنیت است و مجموعه اجرایی تلاش کرده است این بخش‌ها را متناسب با شرایط مسیر مدیریت کند.
وی با اشاره به اعزام حدود ۱۷ دستگاه اتوبوس به مناطق شمال‌غرب گفت: با وجود محدودیت‌های منابع و امکانات، هماهنگی‌های انجام‌شده زمینه اعزام این تعداد اتوبوس را فراهم کرد.
جانشین مسئول معاونت اردویی، گردشگری و راهیان نور سپاه فتح کهگیلویه و بویراحمد درباره هزینه‌های اجرای اردوها نیز بیان کرد: برآورد اعلام‌شده برای هزینه هر نفر حدود ۹ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان بوده است که از این میزان، حدود سه میلیون و ۳۰۰ هزار تومان به ازای هر نفر به هزینه تأمین اتوبوس اختصاص داشته است.
وی با اشاره به تفاوت شرایط امنیتی مناطق شمال‌غرب با مناطق عملیاتی جنوب کشور تصریح کرد: در برنامه‌ریزی سفر، شرایط امنیتی مسیرها و امکان اسکان زائران مورد توجه قرار گرفت و به همین دلیل، بخشی از برنامه اولیه بازدید از شهرهای استان کردستان متناسب با شرایط موجود تغییر کرد.
سرهنگ مختاری ادامه داد: در برنامه اولیه، بازدید از شهرهایی از جمله سنندج، دیواندره، سقز و بانه پیش‌بینی شده بود، اما با توجه به برخی ملاحظات و فراهم نبودن امکانات لازم برای اسکان، امکان اجرای برنامه مطابق طرح اولیه وجود نداشت.
وی با اشاره به بازدید زائران از جوانرود اظهار کرد: با وجود ملاحظات امنیتی، این منطقه نیز در برنامه سفر قرار گرفت و برای تردد کاروان، تمهیدات حفاظتی در نظر گرفته شد.
جانشین مسئول معاونت اردویی، گردشگری و راهیان نور سپاه فتح کهگیلویه و بویراحمد درباره مدت‌زمان سفر نیز گفت: برنامه اردوهای شمال‌غرب در سال‌های گذشته معمولاً شش‌روزه بود، اما امسال در قالب چهار روز اجرا شد که این موضوع، ضرورت برنامه‌ریزی دقیق برای بهره‌گیری بهتر از زمان سفر را افزایش می‌دهد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به محدودیت‌های تأمین غذا در مسیرهای شمال‌غرب بیان کرد: به دلیل شرایط امنیتی، امکان استفاده از همه مراکز تهیه غذا وجود ندارد و مراکز مورد اعتماد و شناخته‌شده برای تأمین غذای زائران انتخاب می‌شوند.
سرهنگ مختاری همچنین به همکاری دستگاه‌های استانی در اجرای برنامه‌های راهیان نور اشاره کرد و گفت: بخش اصلی اجرای این برنامه‌ها بر عهده سپاه بوده، اما استانداری، شورای تأمین و برخی دستگاه‌های اجرایی نیز در بخش‌های مختلف همکاری و پشتیبانی داشته‌اند.
وی با اشاره به تجربه اسکان حدود سه هزار نفر در تهران برای برنامه تشییع اظهار کرد: مدیریت اسکان این تعداد از افراد به هماهنگی و امکانات قابل توجهی نیاز داشت و تجربه به‌دست‌آمده می‌تواند در برنامه‌ریزی اردوهای بعدی مورد استفاده قرار گیرد.
بیش از سه هزار و ۲۰۰ نفر به راهیان نور شمال‌غرب اعزام شدند
مسئول معاونت اردویی، گردشگری و راهیان نور سپاه فتح کهگیلویه و بویراحمد نیز در گفت‌وگو با خبرنگار مهر، با اشاره به پایان اردوهای راهیان نور شمال‌غرب کشور در ۲۴ آبان ۱۴۰۵ اظهار کرد: از ۲۳ شهریورماه تاکنون، بیش از سه هزار و ۲۰۰ نفر در قالب اردوهای چهارروزه به مناطق غرب کشور اعزام شده‌اند.
سرگرد رحیم وفانژاد هدف اصلی از برگزاری این اردوها را آشنایی اقشار مختلف مردم با معارف دفاع مقدس و شهدای والامقام عنوان کرد و افزود: تلاش ما این است که شرکت‌کنندگان با مجاهدت‌های رزمندگان و سیره شهدا بیشتر آشنا شوند و بتوانند از این آموزه‌ها در زندگی خود بهره بگیرند.
مسئول معاونت اردویی، گردشگری و راهیان نور سپاه فتح کهگیلویه و بویراحمد با اشاره به ترکیب برنامه‌های فرهنگی و گردشگری در این سفرها بیان کرد: در کنار برنامه‌های راهیان نور، ظرفیت گردشگری نیز مورد توجه قرار گرفت و زائران در طول سفر از برخی نقاط تاریخی و گردشگری استان‌های همدان و کرمانشاه بازدید کردند.
وی ادامه داد: این رویکرد با هدف افزایش نشاط اجتماعی و فراهم کردن فرصت آشنایی بیشتر مردم با ظرفیت‌های تاریخی و گردشگری مناطق غرب کشور دنبال شد.
سرگرد وفانژاد با اشاره به ضرورت مشارکت دستگاه‌های اجرایی در توسعه برنامه‌های راهیان نور گفت: ترویج فرهنگ دفاع مقدس و فراهم کردن زمینه حضور اقشار مختلف مردم، نیازمند همکاری همه نهادها و دستگاه‌ها است و امیدواریم مجموعه‌های مختلف با همراهی و پشتیبانی بیشتر، در اجرای این برنامه‌ها مشارکت کنند.
وی در ادامه از برنامه اعزام کاروان‌های راهیان نور جنوب خبر داد و اظهار کرد: اعزام دانش‌آموزان به مناطق عملیاتی جنوب از اواسط آبان‌ماه آغاز می‌شود و اردوهای راهیان نور ویژه اقشار مختلف مردم نیز در فصل زمستان برگزار خواهد شد.
مسئول معاونت اردویی، گردشگری و راهیان نور سپاه فتح کهگیلویه و بویراحمد ابراز امیدواری کرد: با همکاری دستگاه‌های اجرایی و نهادهای فرهنگی، زمینه اعزام گسترده‌تر مردم به مناطق عملیاتی جنوب فراهم شود و برنامه‌های راهیان نور با مشارکت بیشتر اقشار مختلف جامعه ادامه یابد.
از روایت تاریخ تا تجربه فرهنگی؛ چشم‌انداز روشن راهیان نور
آمار اعلام‌شده از سوی دو مسئول حوزه اردویی سپاه فتح، از برگزاری گسترده اردوهای راهیان نور شمال‌غرب در پاییز امسال حکایت دارد. اعزام حدود ۹۰۰ نفر در بازه‌ای نزدیک به ۲۰ روز و حضور بیش از سه هزار و ۲۰۰ نفر در فاصله زمانی ۲۳ شهریور تا ۲۴ آبان، نشان‌دهنده ظرفیت این برنامه‌ها برای جذب اقشار مختلف مردم و گسترش فعالیت‌های فرهنگی مرتبط با دفاع مقدس است.
در کنار تعداد زائران و شمار اتوبوس‌ها، توجه به کیفیت برگزاری اردوها نیز اهمیت دارد که هدف اصلی راهیان نور، آشنایی با تاریخ دفاع مقدس و تقویت پیوند نسل‌های جدید با فرهنگ ایثار و مقاومت است؛ ازاین‌رو، میزان بهره‌مندی فرهنگی شرکت‌کنندگان، کیفیت روایتگری در یادمان‌ها، فرصت کافی برای برنامه‌های معرفتی و تناسب زمان سفر با تعداد بازدیدها، از شاخص‌هایی هستند که می‌توانند در ارزیابی و بهبود این برنامه‌ها مورد توجه قرار گیرند.
تجربه امسال در مدیریت اعزام کاروان‌ها، هماهنگی حمل‌ونقل، تأمین غذا و اسکان زائران نیز می‌تواند مبنایی برای برنامه‌ریزی دقیق‌تر در دوره‌های آینده باشد. تغییر برنامه سفر متناسب با ملاحظات امنیتی و شرایط اسکان، ضرورت توجه به زیرساخت‌های مناطق مقصد را نشان می‌دهد، ظرفیتی که با برنامه‌ریزی مستمر و همکاری بیشتر دستگاه‌های اجرایی می‌تواند به ارائه خدمات مطلوب‌تر و افزایش کیفیت سفرها منجر شود.
در این مسیر، هماهنگی میان برگزارکنندگان، دستگاه‌های اجرایی و مجموعه‌های پشتیبان، زمینه بهره‌گیری بهتر از امکانات موجود، کاهش فشردگی برنامه‌ها و فراهم کردن فرصت بیشتر برای بازدید از یادمان‌ها و اجرای برنامه‌های فرهنگی را فراهم می‌کند.
نکته مهم دیگر، پیوند میان راهیان نور و گردشگری فرهنگی است، بازدید از جاذبه‌های تاریخی و گردشگری همدان و کرمانشاه می‌تواند دامنه تجربه شرکت‌کنندگان را گسترش دهد و شناخت آنان از ظرفیت‌های فرهنگی و تاریخی غرب کشور را افزایش دهد. این ظرفیت زمانی بیشترین اثرگذاری را خواهد داشت که در کنار هدف اصلی اردو، یعنی شناخت دفاع مقدس و سیره شهدا، قرار گیرد و مکمل برنامه‌های فرهنگی و مذهبی باشد.
از سوی دیگر، برنامه‌ریزی برای اعزام دانش‌آموزان به مناطق عملیاتی جنوب از اواسط آبان‌ماه و برگزاری اردوهای ویژه اقشار مختلف مردم در فصل زمستان، افق تازه‌ای برای استمرار این فعالیت‌ها ترسیم می‌کند، همراهی نهادهای فرهنگی و دستگاه‌های اجرایی می‌تواند زمینه مشارکت گسترده‌تر مردم و بهره‌مندی گروه‌های بیشتری از این فرصت فرهنگی را فراهم سازد.
در مجموع، اعزام بیش از سه هزار و ۲۰۰ نفر به اردوهای راهیان نور شمال‌غرب، تجربه‌ای ارزشمند در مسیر انتقال مفاهیم دفاع مقدس و پیوند نسل‌ها با تاریخ معاصر کشور به شمار می‌رود و تداوم این روند در کنار تقویت زیرساخت‌ها، ارتقای کیفیت خدمات، توسعه همکاری‌های بین‌دستگاهی و توجه به محتوای فرهنگی و معرفتی اردوها، می‌تواند راهیان نور را از یک سفر گروهی به تجربه‌ای ماندگار در شناخت تاریخ، فرهنگ و هویت ملی تبدیل کند، تجربه‌ای که هم یاد و نام شهدا را زنده نگه می‌دارد و هم فرصت آشنایی بیشتر مردم با ظرفیت‌های تاریخی و گردشگری ایران را فراهم می‌سازد.
منبع: خبرگزرای مهر
