تفت امروز با مجموعه‌ای از پرسش‌ها و نگرانی‌ها روبه‌روست که نمی‌توان آنها را موضوعاتی پراکنده و بی‌ارتباط با یکدیگر دانست. بحث احتمال شهرستان شدن نیر، مطرح شدن جدایی دهشیر و گاریزات، نگرانی درباره آینده اراضی صنعتی و تغییر کاربری زمین‌های کارخانه فرش یزد، طرح‌های مرتبط با منابع و انتقال آب و پیامدهای احتمالی پروژه‌های بزرگ اقتصادی، همگی یک پرسش اساسی را پیش روی مردم قرار می‌دهند: سهم تفت از تصمیم‌های بزرگ استان چیست و چه کسی از منافع بلندمدت این شهرستان دفاع می‌کند؟ این پرسش نه جناحی است و نه محدود به یک جریان سیاسی.
موضوع، آینده شهری تاریخی و شهرستانی با ظرفیت‌های طبیعی، اقتصادی و اجتماعی ارزشمند است؛ آینده‌ای که نباید در میان تصمیم‌های اداری، ملاحظات سیاسی و رقابت‌های منطقه‌ای به حاشیه رانده شود. مطالبه‌گری؛ فقط یک خبر و یک انتقاد نیست اخیراً برخی رسانه‌ها و کانال‌های محلی از پایان دوره سکوت و آغاز مطالبه‌گری سخن گفته‌اند. این اتفاق، اگر به مطالبه‌گری مستمر و پیگیرانه منجر شود، قابل استقبال است. جامعه به رسانه‌هایی نیاز دارد که مسائل مردم را بازتاب دهند، از مسئولان پاسخ بخواهند و اجازه ندهند موضوعات مهم پس از چند روز از دستور کار افکار عمومی خارج شوند.
اما یک پرسش جدی نیز وجود دارد: چرا مطالبه‌گری باید مقطعی باشد؟ چرا باید منتظر ماند تا یک موضوع حساس به نقطه اوج برسد و سپس صدای اعتراض بلند شود؟ انتقاد از شرکت نکردن شهرداری در یک نمایشگاه گردشگری می‌تواند موضوعی قابل بررسی باشد؛ اما آیا دامنه مطالبه‌گری باید به چنین مواردی محدود بماند، در حالی که مسائل مهم‌تری درباره آینده توسعه، منابع آب، اراضی صنعتی و ساختار تقسیمات کشوری مطرح است؟ مطالبه‌گری واقعی، نه با تعداد پیام‌های منتشرشده سنجیده می‌شود و نه با تندی ادبیات؛ معیار آن، استمرار پیگیری، ارائه اطلاعات معتبر و گرفتن پاسخ روشن از مسئولان است.
رسانه‌های محلی باید بتوانند از شهرداری و شورای شهر تا فرمانداری، دستگاه‌های استانی و نمایندگان مردم را درباره تصمیم‌های مؤثر بر آینده تفت مورد پرسش قرار دهند؛ بدون آنکه گرفتار ملاحظات جناحی یا مصلحت‌اندیشی‌های مقطعی شوند. شهرستان شدن نیر؛ توسعه یک منطقه نباید به نگرانی منطقه‌ای دیگر تبدیل شود بر اساس مطالب منتشرشده در فضای مجازی، احتمال ارتقای نیر به شهرستان و تغییر در محدوده تقسیمات کشوری مرتبط با دهشیر و گاریزات مطرح شده است. با این حال، تا زمانی که مستندات رسمی منتشر نشده باشد، نمی‌توان این اخبار را تصمیم قطعی یا اجرای قریب‌الوقوع یک طرح دانست.
اصل توسعه نیر، دهشیر و گاریزات محل مخالفت نیست. مردم این مناطق نیز حق دارند از خدمات عمومی بهتر، امکانات اداری بیشتر و فرصت‌های اقتصادی مناسب‌تر برخوردار شوند. اما پرسش اساسی این است که آیا برای تحقق این اهداف، لازم است نگرانی‌هایی درباره کاهش جمعیت، وسعت، ظرفیت اقتصادی یا جایگاه اداری شهرستان تفت ایجاد شود؟ اگر طرحی برای تغییر تقسیمات کشوری وجود دارد، مسئولان باید به‌روشنی اعلام کنند: آیا پیشنهاد رسمی برای شهرستان شدن نیر ارائه شده است؟ محدوده جغرافیایی شهرستان احتمالی و وضعیت دهشیر و گاریزات در این طرح چگونه تعریف شده است؟
آثار این تغییر بر جمعیت، منابع، خدمات، اعتبارات و ظرفیت توسعه شهرستان تفت چیست؟ مبانی قانونی و کارشناسی طرح کدام‌اند و آیا ارزیابی مستقلی درباره پیامدهای آن انجام شده است؟ مردم مناطق درگیر و نخبگان محلی چگونه در جریان بررسی‌ها قرار خواهند گرفت؟ انتشار آمار سرشماری سال ۱۳۹۵ درباره جمعیت نیر و شهرستان تفت می‌تواند بخشی از بحث باشد؛ اما این آمار به‌تنهایی برای اثبات قانونی یا غیرقانونی بودن یک تغییر تقسیماتی کافی نیست. چنین نتیجه‌ای به بررسی ضوابط قانونی، وضعیت فعلی تقسیمات، معیارهای مربوط و مستندات رسمی نیاز دارد.
نه باید با شایعه مردم را نگران کرد و نه باید با سکوت، حق آگاهی آنان را نادیده گرفت. از تغییر کاربری زمین‌ها تا آینده کالبدی تفت موضوع اراضی صنعتی و احتمال تبدیل آنها به کاربری مسکونی نیز نیازمند توجه جدی است. تغییر کاربری زمین‌های کارخانه فرش یزد، در صورت طرح یا پیگیری رسمی، صرفاً یک موضوع معاملاتی نیست؛ بلکه می‌تواند بر الگوی گسترش شهر، قیمت زمین و مسکن، نیاز به خدمات عمومی و ظرفیت زیرساخت‌های شهری تأثیر بگذارد. در این زمینه، پرسش اصلی آن است که وضعیت قانونی پرونده چیست، چه مجوزهایی صادر شده و نظر دستگاه‌های مسئول درباره پیامدهای احتمالی آن کدام است.
همچنین لازم است هرگونه توسعه مسکونی با توجه به ظرفیت واقعی تأمین آب شرب، شبکه خدمات شهری، راه‌های دسترسی و نیازهای عمومی بررسی شود. آیا برنامه توسعه شهر تفت با چنین تغییراتی هماهنگ است؟ آیا ارزیابی‌های کارشناسی انجام شده است؟ آیا مردم از تصمیم‌های مؤثر بر آینده محل زندگی خود اطلاع دارند؟ این پرسش‌ها باید پاسخ رسمی داشته باشند. با این حال، نباید بدون مدارک کافی نتیجه گرفت که تغییر کاربری احتمالی الزاماً مقدمه الحاق تفت به یزد است. آنچه ضرورت دارد، بررسی علمی روند توسعه کالبدی دو محدوده و انتشار اطلاعات مربوط به طرح‌های مصوب و پیشنهادی است.
منابع و پروژه‌های بزرگ؛ سهم تفت باید روشن باشد در کنار تقسیمات کشوری و تغییر کاربری اراضی، طرح‌های بزرگ اقتصادی و مرتبط با آب نیز اهمیت دارند. هر پروژه‌ای که از منابع طبیعی، اراضی یا ظرفیت‌های جغرافیایی تفت استفاده می‌کند، باید از نظر آثار محلی، منافع عمومی و هزینه‌های احتمالی آن شفاف باشد. اگر طرحی برای انتقال آب از دریا یا اجرای پروژه‌ای مرتبط با معدن مس و زیرساخت‌های آبی مطرح است، باید مشخص شود محدوده اجرای طرح کجاست، چه میزان از منابع و اراضی منطقه درگیر خواهد شد، پیامدهای زیست‌محیطی آن چیست و منافع و هزینه‌های آن چگونه توزیع می‌شود.
البته تا زمانی که اسناد و جزئیات رسمی در دسترس نباشد، نمی‌توان درباره واگذاری قطعی منابع تفت به دیگر مناطق یا آسیب حتمی به روستاها حکم داد. اما همین ابهام‌ها ضرورت پاسخ‌گویی را بیشتر می‌کند. مردم باید بدانند آیا روستاها و سکونتگاه‌های منطقه تحت تأثیر قرار می‌گیرند، چه ارزیابی‌هایی انجام شده و چه تضمین‌هایی برای حفظ حقوق ساکنان، محیط‌زیست و منابع محلی وجود دارد. اگر تفت در تأمین زیرساخت‌های مهم استان نقش دارد، باید سهم آن از منافع، امکانات و تصمیم‌گیری‌ها نیز روشن باشد. مسئولان تفت چه وظیفه‌ای دارند؟
در چنین شرایطی، انتظار از فرماندار شهرستان تفت، شورای اسلامی شهر، شهرداری، دستگاه‌های اجرایی و نمایندگان مردم، صرفاً واکنش به اخبار منتشرشده نیست. مسئولان باید پیش از آنکه نگرانی‌ها به بحران اعتماد عمومی تبدیل شود، اطلاعات دقیق را در اختیار مردم قرار دهند. مطالبات مشخص از مسئولان عبارت‌اند از: ۱. انتشار وضعیت رسمی طرح شهرستان شدن نیر و توضیح روشن درباره محدوده احتمالی، مبانی قانونی و آثار آن بر تفت. ۲. شفاف‌سازی پرونده اراضی صنعتی و کارخانه فرش یزد و اعلام آخرین وضعیت مجوزها و تصمیمات رسمی مربوط به تغییر کاربری. ۳.
ارائه گزارش درباره منابع آب و ظرفیت توسعه شهری و بررسی پیامدهای جمعیتی و زیرساختی طرح‌های مسکونی و اقتصادی. ۴. تشریح آثار پروژه‌های بزرگ بر شهرستان تفت، از جمله وضعیت اراضی، محیط‌زیست، منابع طبیعی و حقوق ساکنان مناطق مرتبط. ۵. برگزاری نشست عمومی و پاسخ‌گویی مستقیم به مردم با حضور مسئولان ذی‌ربط، به‌گونه‌ای که پرسش‌ها صرفاً به وعده‌های کلی و اظهارات غیرقابل ارزیابی ختم نشود. ۶. ایجاد سازوکار دائمی رصد و مطالبه‌گری شهرستان با مشارکت رسانه‌ها، کارشناسان، فعالان اجتماعی و نمایندگان مناطق مختلف تفت. ۷.
انتشار مستندات و گزارش‌های دوره‌ای تا مردم بتوانند روند پیگیری هر مطالبه را دنبال کنند و بدانند چه تصمیمی گرفته شده و چه موضوعی همچنان بلاتکلیف است. سخن پایانی؛ تفت به مطالبه‌گری مستمر نیاز دارد نگرانی درباره آینده تفت نباید به ابزار اختلاف میان مناطق، رقابت‌های سیاسی یا متهم کردن افراد بدون سند تبدیل شود. همچنین نباید هر تغییر اداری را از پیش نشانه تضعیف شهرستان دانست. آنچه اهمیت دارد، بررسی دقیق آثار تصمیم‌ها و دفاع آگاهانه از حقوق عمومی است. نیر باید توسعه یابد؛ دهشیر و گاریزات باید از امکانات متناسب با نیازهایشان برخوردار شوند؛
تفت نیز باید فرصت رشد، حفظ منابع و تقویت جایگاه خود را داشته باشد. توسعه متوازن زمانی محقق می‌شود که هیچ منطقه‌ای برای پیشرفت، از حقوق و ظرفیت‌های منطقه‌ای دیگر هزینه نکند. رسانه‌های محلی نیز باید از واکنش‌های مقطعی عبور کنند و به نهادهایی برای پیگیری مستمر مسائل عمومی تبدیل شوند؛ نهادهایی که نه‌تنها سؤال می‌پرسند، بلکه پاسخ‌ها را ثبت می‌کنند، وعده‌ها را دنبال می‌کنند و نتیجه را به اطلاع مردم می‌رسانند. تفت را نه با شایعه می‌توان حفظ کرد و نه با سکوت؛ راه دفاع از آینده آن، آگاهی، مستندسازی، مطالبه‌گری و پاسخ‌گویی است.
امروز باید پرسید، بررسی کرد و مطالبه کرد؛ نه برای متوقف کردن توسعه مناطق دیگر، بلکه برای اطمینان از اینکه تصمیم‌های امروز، فردای تفت را بدون اطلاع و مشارکت مردم رقم نزند. آینده تفت مسئله یک فرد، یک جریان یا یک کانال خبری نیست؛ مسئله مشترک همه کسانی است که نسبت به سرنوشت این شهرستان احساس مسئولیت می‌کنند.
منبع: جام جم آنلاین
