به گزارش خبرنگار سرویس سیاسی خبرگزاری رسا، استاد سیدیدالله یزدان‌پناه، استاد فلسفه و تفسیر حوزه علمیه قم و عضو مجمع عالی حکمت اسلامی، در میزگرد «امام شهید؛ علوم عقلی و عرفان اسلامی» که در همایش گرامیداشت علامه حسن‌زاده آملی برگزار شد، با اشاره به حمایت‌های علامه حسن‌زاده آملی از رهبر شهید انقلاب، اظهار داشت: هنگامی که یکی از افراد از حضرت آیت‌الله خامنه‌ای انتقاد کرده بود، علامه حسن‌زاده آملی با جدیت واکنش نشان داد و پرسید مگر رهبر انقلاب چه کم دارد که برخی بدون وجود مسئله‌ای مشخص، ایشان را به بی‌اطلاعی و کم‌علمی متهم می‌کنند؟
وی با اشاره به خاطره‌ای از سال ۱۳۸۸ افزود: در آن سال، سردار شعبانی، فرمانده وقت سپاه آمل، به محل استقرار علامه حسن‌زاده آملی در روستای ایرا رفت و درباره نحوه مواجهه با مسائل آن روز از ایشان سؤال کرد. علامه در پاسخ گفت: «قنبر علی باشید.» هنگامی که سردار شعبانی درباره معنای این تعبیر پرسید، علامه توضیح داد: «قنبر سیدعلی خامنه‌ای باشید.» این سخنان را از خود سردار شعبانی شنیدم.
استاد یزدان‌پناه با بیان اینکه صراحت علامه حسن‌زاده آملی در بیان مواضع خود برای او جذاب بود، خاطرنشان کرد: به یاد دارم در یکی از سخنرانی‌های ایشان که سه اتوبوس از دانشجویان تهران برای دیدار با آن بزرگوار آمده بودند، علامه در مسجد تأکید کرد که باید تمام توجه خود را به بیانات حضرت آیت‌الله خامنه‌ای معطوف کنید و به سخنان دیگران گوش ندهید، بلکه از ایشان بشنوید. این صراحت در بیان مواضع برای من جالب بود و دانشجویان حاضر نیز از این سخنان استقبال کردند. تأسیس مجمع عالی حکمت اسلامی؛
زمینه‌ساز تقویت بنیان‌های فلسفی دین عضو مجمع عالی حکمت اسلامی در ادامه با تبیین نگاه رهبر شهید انقلاب به فلسفه اسلامی، اظهار داشت: تأسیس مجمع عالی حکمت اسلامی از عنایات رهبر شهید بود؛ چراکه ایشان یک گره اساسی را در عرصه اندیشه دینی و علوم انسانی تشخیص داده بودند. وی افزود: یکی از مسائل بنیادین این است که دانشگاهیان ما نمی‌توانند به‌درستی از سرچشمه‌های ناب اسلامی بهره بگیرند؛ زیرا بخشی از افکار و مبانی حاکم بر علم امروز، مسیر دیگری را برای آنان ترسیم کرده است.
در حوزه علوم انسانی نیز با مبانی و پایه‌هایی مواجهیم که از نظر ما نادرست است، اما شکستن و اصلاح آن‌ها کار آسانی نیست. استاد یزدان‌پناه با اشاره به شناخت رهبر شهید از ظرفیت‌ها و دشواری‌های حوزه‌های علمیه تصریح کرد: ایشان می‌دانستند که اصلاح بنیان‌های فلسفی دین، مسیری دشوار و متفاوت است و برخی جریان‌های فکری چه آثار تخریبی بر اندیشه دینی دارند. از همین رو، بر تقویت فلسفه اسلامی تأکید می‌کردند. وی با اشاره به تعبیر «فقه اکبر» در اندیشه رهبر شهید، بیان کرد: فهم حقیقی معارف دین به مبانی عمیق فلسفی نیاز دارد و فلسفه صدرایی در این زمینه جایگاه مهمی دارد.
برای فهم درست مسئله عبودیت نیز باید به مبانی وجودشناختی، از جمله فقر وجودی انسان، توجه کرد. استاد فلسفه و تفسیر حوزه علمیه قم با اشاره به نقش اندیشمندان برجسته در پیشبرد علوم اسلامی، گفت: قله‌هایی که علوم اسلامی را پیش برده‌اند، همچون علامه طباطبایی، از جایگاه برجسته‌ای در فلسفه و علوم عقلی برخوردار بوده‌اند. این واقعیت نشان می‌دهد که تعمیق علوم اسلامی بدون توجه به بنیان‌های عقلی و فلسفی امکان‌پذیر نیست. فلسفه اسلامی؛
پشتوانه علوم انسانی و حاکمیت دینی استاد یزدان‌پناه با اشاره به سیر تأکیدهای رهبر شهید بر علوم عقلی، اظهار داشت: ایشان در یک خط سیر، ابتدا کلام اسلامی و سپس فلسفه اسلامی را مورد توجه قرار دادند، اما در نگاه کلان‌تر، فلسفه را پایه علوم انسانی و از پشتوانه‌های فکری انقلاب معرفی کردند. وی افزود: اگر بخواهیم حاکمیت را با مبانی عمیق اندیشه دینی آشنا کنیم و سیاست‌گذاری‌ها بر پایه فهمی استوار از معارف اسلامی شکل بگیرد، به فلسفه نیاز داریم. از همین رو، رهبر شهید بر ترویج فلسفه در تهران، قم و حتی مشهد تأکید داشتند.
عضو مجمع عالی حکمت اسلامی خاطرنشان کرد: اگر عقلانیت از حوزه‌های علمیه گرفته شود، چگونه می‌توان از دین دفاع کرد؟ تأکید بر فلسفه به‌عنوان فقه اکبر، ناظر به ضرورت فهم عمیق معارف دینی و ایجاد پشتوانه‌ای استوار برای دفاع از دین و اداره جامعه بر اساس مبانی اسلامی است. وی با اشاره به تأثیر مبانی فلسفی بر سیاست‌گذاری، گفت: گاهی در رأس حاکمیت درباره موضوعاتی تصمیم‌گیری می‌شود که مبانی آن‌ها در اندیشه دینی ما ریشه ندارد و استدلال‌های مطرح‌شده بر فلسفه سیاسی غربی استوار است.
از این رو، باید مسیر لازم برای حضور اندیشه فلسفی اسلامی در عرصه سیاست‌گذاری و اداره جامعه گشوده شود. استاد یزدان‌پناه با تأکید بر اهمیت سیاست‌گذاری در فضای علمی، تصریح کرد: سیاست‌گذاری علمی خود هنری مهم است و باید زمینه‌ای فراهم شود تا مبانی فلسفی و معارف دینی بتوانند در تصمیم‌گیری‌های کلان و عرصه‌های مختلف علمی و اجتماعی نقش‌آفرینی کنند.
ضرورت امتداد فلسفه اسلامی در عرصه‌های عینی زندگی استاد فلسفه و تفسیر حوزه علمیه قم با تأکید بر اینکه رهبر شهید بر امتداد اندیشه تأکید داشتند، اظهار داشت: مقصود از امتداد این است که اندیشه ناب از سطح نظری فراتر برود و در عرصه عینیت ظهور پیدا کند. فلسفه نباید صرفاً در مباحث ذهنی و نظری باقی بماند، بلکه باید بتواند مسائل واقعی جامعه را تحلیل کند و برای آن‌ها چارچوبی معرفتی فراهم آورد. وی با اشاره به جایگاه علامه حسن‌زاده آملی در پیوند میان اندیشه و سلوک، افزود: یکی از جلوه‌های امتداد اندیشه صدرایی را می‌توان در عرصه سلوک انسان و عرفان مشاهده کرد.
فهم فلسفی باید پشتوانه سلوک باشد و مبانی عمیق نظری بتوانند در شکل‌گیری و هدایت مسیر عملی انسان نقش‌آفرینی کنند. استاد یزدان‌پناه با بیان اینکه امتداد فلسفه باید در عرصه‌های علمی و موضوعات عینی نیز دنبال شود، خاطرنشان کرد: می‌توان سینما را از منظر فلسفی تحلیل کرد؛ همان‌گونه که بانکداری و فضای مجازی نیز به تحلیل فلسفی نیاز دارند. باید روشن شود که از منظر فلسفه اسلامی چه فهمی از فرهنگ داریم و چگونه می‌توان بر پایه این فهم، مسائل فرهنگی را بررسی و اصلاح کرد.
وی افزود: برخی تلقی‌ها از فرهنگ به‌گونه‌ای صورت‌بندی شده‌اند که اساساً جایی برای دین در آن‌ها باقی نمی‌ماند. برای اصلاح چنین وضعیتی، باید با تکیه بر مبانی فلسفی، فهمی منسجم از فرهنگ ارائه کنیم و امکان حضور مؤثر اندیشه دینی را در این عرصه فراهم آوریم. لزوم عینی‌سازی فلسفه در علوم و عرصه‌های مختلف استاد یزدان‌پناه با تأکید بر ضرورت گسترش دامنه اثرگذاری فلسفه اسلامی، اظهار داشت: فلسفه اسلامی باید در عرصه‌هایی همچون عرفان و منطق نیز حضور مؤثر داشته باشد و چاره‌ای نداریم جز اینکه آن را از سطح مباحث نظری به عرصه‌های عینی منتقل کنیم؛
چراکه امتداد و آثار عملی، از اقتضائات خود فلسفه است. وی در پایان خاطرنشان کرد: رهبر شهید در پی آن بودند که حقیقت ناب معارف دینی و آنچه در فلسفه اسلامی به‌صورت عمیق تبیین شده است، در عرصه عینیت ظهور پیدا کند. از این منظر، فلسفه اسلامی باید بتواند در حوزه‌های علمی، فرهنگی، اجتماعی و مدیریتی نقش‌آفرینی کند و به پشتوانه‌ای برای فهم و تحقق اندیشه دینی در زندگی فردی و اجتماعی تبدیل شود.
منبع: رسانیوز
