نورنیوز-گروه اقتصادی: مسکن که برای چندین دهه یکی از مهم‌ترین ابزارهای انباشت ثروت خانواده‌ها در اقتصادهای توسعه‌یافته بود، به‌تدریج بخشی از جایگاه خود را به بازار سهام واگذار می‌کند. اکونومیست در گزارشی از تغییر ترکیب دارایی‌ها نشان می‌دهد که افزایش ارزش سهام و کاهش سرعت رشد قیمت املاک، سهم بازار سرمایه در ثروت خانواده‌ها را افزایش داده است. این تحول در آمریکا آشکارتر از سایر کشورهاست، به‌گونه‌ای که در جولای ۲۰۲۶، سهام برای نخستین بار در حدود هشت دهه گذشته از املاک پیشی گرفته است.
سهم ۵۷ درصدی سهام از افزایش ثروت جهانی در سال ۲۰۲۵ بر اساس محاسبات مؤسسه جهانی مک‌کینزی، ثروت خانواده‌ها در جهان طی سال ۲۰۲۵ حدود ۴۰ هزار میلیارد دلار افزایش یافت. از این میزان، ۵۷ درصد معادل حدود ۲۲۸۰۰ میلیارد دلار به افزایش ارزش سهام مربوط بوده و سهم املاک تنها ۱۵ درصد، معادل ۶ هزار میلیارد دلار بوده است. این ترکیب با روند بلندمدت تفاوت قابل توجهی دارد. در ۲۵ سال گذشته به‌طور متوسط ۵۲ درصد از افزایش ثروت خانواده‌ها از محل املاک و ۲۶ درصد از محل سهام ایجاد شده بود.
در آمریکا، طبق محاسبات گلدمن ساکس، سهم سهام از ثروت خانواده‌ها در جولای ۲۰۲۶ از سهم املاک فراتر رفت؛ اتفاقی که از زمان جنگ جهانی دوم سابقه نداشته است. با این حال، افزایش سهم سهام لزوماً به معنای فروش گسترده خانه‌ها و انتقال مستقیم منابع مالی به بورس نیست. تغییر قیمت نسبی دارایی‌ها نیز نقش مهمی در این تحول داشته است. رشد سریع ارزش سهام، به‌ویژه شرکت‌های فناوری، در کنار کندشدن افزایش قیمت مسکن، ترکیب ثروت را تغییر داده است. رشد شش‌برابری حضور جوانان آمریکایی در بازار سرمایه تغییر رفتار سرمایه‌گذاری در میان نسل جوان نیز به تقویت این روند کمک کرده است.
بر اساس بررسی بانک جی‌پی مورگان چیس، سهم افراد ۲۵ساله آمریکایی که در حساب‌های سرمایه‌گذاری خود پول قرار داده‌اند، بین سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۴ شش برابر شده است. این بانک احتمال می‌دهد افزایش هزینه خرید مسکن یکی از عوامل رشد سرمایه‌گذاری جوانان در دارایی‌های مالی باشد. در بسیاری از اقتصادهای توسعه‌یافته، افزایش قیمت خانه و بالا ماندن نرخ بهره، ورود به بازار مسکن را دشوار کرده است. برای نمونه، در ایرلند حدود سه‌پنجم جوانان ۱۸ تا ۳۴ساله همچنان با والدین خود زندگی می‌کنند. در گذشته، خرید خانه علاوه بر تأمین محل سکونت، مسیر مهمی برای تشکیل ثروت بود.
در بریتانیا، برآورد مؤسسه مالی Yorkshire Building Society نشان می‌دهد صاحبان خانه در سن بازنشستگی به‌طور متوسط نزدیک به ۸۰۰ هزار پوند ثروتمندتر از اجاره‌نشینان هستند که تقریباً نیمی از این اختلاف مستقیماً به دارایی مسکونی مربوط می‌شود. با این حال، هزینه بالای ورود به بازار ملک باعث شده است بخشی از نسل جوان سرمایه‌گذاری در سهام را گزینه در دسترس‌تری بداند. کندشدن رشد قیمت مسکن و افزایش جذابیت سهام تفاوت چشم‌انداز بازدهی دو بازار نیز در تغییر ترکیب ثروت نقش دارد.
مؤسسه مودیز آنالیتیکس پیش‌بینی می‌کند متوسط رشد سالانه قیمت مسکن آمریکا در فاصله ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۵ به ۲.۱ درصد محدود شود، در حالی که این رقم طی دهه گذشته حدود ۵ درصد بوده است. در مقابل، بازار سهام آمریکا طی سال‌های اخیر رشد قابل توجهی داشته است. نسبت ارزش بازار سهام شرکت‌ها به ارزش دفتری خالص دارایی‌های آنها به بالاترین سطح تاریخی رسیده و طبق محاسبات مؤسسه جهانی مک‌کینزی، حدود ۵۰ درصد از اوج دوران حباب اینترنت در ابتدای دهه ۲۰۰۰ نیز بالاتر است.
این تفاوت نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران برای سودآوری آینده شرکت‌ها ارزش بیشتری قائل شده‌اند، اما هم‌زمان می‌تواند نشانه افزایش ریسک ارزش‌گذاری سهام باشد. در برخی کشورها سیاست‌های دولتی نیز به کاهش جذابیت سرمایه‌گذاری ملکی کمک کرده است. بریتانیا در سال ۲۰۲۶ حمایت‌های بیشتری برای مستأجران وضع کرده و کانادا از سال ۲۰۲۳ خرید ملک توسط خارجی‌ها را محدود کرده است. در نتیجه، فعالیت‌های سفته‌بازانه در بخش‌هایی از بازار مسکن این کشورها کاهش یافته است.
کاهش اتکای ثروت خانواده‌ها به املاک می‌تواند بخشی از ریسک ناشی از رونق اعتباری مسکن را محدود کند، اما وابستگی بیشتر به بازار سهام، آنها را در برابر نوسان قیمت دارایی‌های مالی آسیب‌پذیرتر می‌کند. تحولات اخیر نشان می‌دهد که الگوی سنتی انباشت ثروت، مبتنی بر مالکیت مسکن و افزایش بلندمدت قیمت آن، در حال تغییر است. با این حال، دوام این تغییر تا حد زیادی به استمرار رشد ارزش شرکت‌ها و عملکرد بازار سهام در سال‌های آینده بستگی خواهد داشت.
منبع: نورنیوز
