به گزارش برنا از آذربایجان شرقی، محمدجعفر قائم‌پناه در جلسه بررسی پیشرفت نظام ارجاع خدمات پزشکی در استان آذربایجان شرقی که با حضور بهرام سرمست، استاندار آذربایجان شرقی، برگزار شد، با بیان اینکه مرند باید به دلیل جایگاه ویژه خود در موضوع پزشک خانواده، پیشتازتر از سایر استان‌ها باشد، اظهار کرد: پزشک خانواده یکی از اولویت‌های دکتر پزشکیان است و با توجه به اینکه این طرح از هفت سال پیش در این منطقه آغاز شده، انتظار می‌رود مرند با سایر نقاط کشور تفاوت داشته باشد و در اجرای آن پیشگام باشد.وی افزود: دکتر پزشکیان چه در دوران وزارت و چه در مسئولیت فعلی خود، همواره بر موضوعاتی مانند ساخت خانه‌های بهداشت تأکید داشته است؛
بنابراین، انتظار می‌رود در زادگاه نظام پزشک خانواده، اقدامات با سرعت بیشتری پیش برود.معاون اجرایی رئیس‌جمهور با اشاره به اهمیت آگاهی مردم از خدمات پزشک خانواده گفت: اگر مردم بدانند پزشکی دارند که خود را به آنان معرفی می‌کند، برایشان پیام می‌فرستد و اعلام می‌کند که پزشک آن‌هاست، در زمان نیاز با آنان تماس می‌گیرد و برای دریافت خدمات و مراقبت‌های موردنیاز دعوتشان می‌کند، قطعاً از این طرح استقبال خواهند کرد.قائم‌پناه ادامه داد: برای مثال، پزشک می‌تواند با یک خانم باردار تماس بگیرد و اعلام کند که پزشک اوست و قصد دارد مراقبت‌های لازم را برایش انجام دهد و از او بخواهد برای ویزیت به مرکز مراجعه کند.
بخشی از این خدمات رایگان است و بخش دیگر تحت پوشش بیمه قرار دارد، هرچند پرداختی بیمه‌ها در برخی موارد بسیار اندک است.
اگر پزشک پس از دو ماه نیز دوباره با بیمار تماس بگیرد و وضعیت او را پیگیری کند، مردم احساس می‌کنند که پزشکی دارند که مراقب سلامت آن‌هاست و در صورت نیاز، آنان را به متخصص ارجاع می‌دهد و هزینه خدمات نیز برایشان اندک خواهد بود.وی با تأکید بر اینکه پزشکان نیز در صورت فراهم بودن شرایط، انگیزه بیشتری برای مشارکت در این طرح خواهند داشت، گفت: اگر روند انتصاب بیماران به پزشکان سرعت بگیرد و مراقبت‌های بهداشتی به‌طور کامل انجام شود، اجرای این طرح موفقیت‌آمیز خواهد بود.کاهش هزینه‌های درمان با اجرای نظام پزشک خانوادهقائم‌پناه با اشاره به دو مزیت اصلی نظام ارجاع و پزشک خانواده، اظهار کرد: اگر مجموعه سلامت اجتماعی، روانی و جسمی افراد را در نظر بگیریم و این ابعاد را به‌صورت یک بسته سلامت جمع‌بندی کنیم، به‌تدریج میزان بیماری‌ها، عوارض ناشی از آن‌ها و طول دوره درمان کاهش می‌یابد.
در بلندمدت، این روند هم هزینه‌های دولت و هم هزینه‌های مردم را کاهش خواهد داد.وی با بیان اینکه مراجعه بیماران از مرند به تبریز برای دریافت خدمات تخصصی می‌تواند هزینه‌های مستقیم و غیرمستقیم زیادی به آنان تحمیل کند، افزود: گاهی بیمار برای مراجعه به بیمارستان دولتی یا خصوصی باید از مرند به تبریز برود، اما ممکن است نوبت دریافت نکند یا مجبور شود مدت زیادی منتظر بماند. این رفت‌وآمد علاوه بر هزینه درمان، مستلزم صرف وقت و همراهی یک یا دو نفر از اعضای خانواده است و ممکن است بیمار برای یک یا دو روز نیز در انتظار ویزیت بماند.
در چنین شرایطی، بیمار و همراهانش از کار و فعالیت روزمره بازمی‌مانند و هزینه‌های غیرمستقیم درمان افزایش می‌یابد.معاون اجرایی رئیس‌جمهور با اشاره به تجربه شخصی خود در دوران طرح و رزیدنتی گفت: زمانی که در این منطقه حضور داشتم، نبود برخی متخصصان، از جمله چشم‌پزشک، موجب می‌شد بیماران برای دریافت خدمات موردنیاز به مناطق دیگر مراجعه کنند.
این تجربه نشان می‌دهد که با تقویت خدمات سطح اول و اجرای مناسب نظام ارجاع، می‌توان از بسیاری از رفت‌وآمدها و هزینه‌های اضافی جلوگیری کرد.قائم‌پناه با تأکید بر نقش بیمه‌ها در اجرای نظام پزشک خانواده تصریح کرد: اگر بیمه‌ها به دنبال کاهش هزینه‌های خود و جلوگیری از خدمات القایی هستند، باید در اجرای پزشک خانواده مشارکت جدی داشته باشند.
این اقدام در نهایت به نفع بیمه‌هاست، زیرا با کنترل بیماری‌ها و جلوگیری از بروز عوارض، هزینه‌های درمان بیمه‌شدگان کاهش می‌یابد.وی با اشاره به بیماری دیابت توضیح داد: اگر قند خون یک بیمار دیابتی در محدوده مناسب، برای مثال 120، کنترل شود، احتمال بروز عوارضی مانند رتینوپاتی، نفروپاتی و مشکلات قلبی کاهش می‌یابد.
بنابراین، اگر بیمه‌ها قصد دارند هزینه‌های خود را کنترل کنند، باید به نظام پزشک خانواده توجه ویژه‌ای داشته باشند.معاون اجرایی رئیس‌جمهور ادامه داد: اگر پزشک خانواده به بیمار مبتلا به فشار خون توصیه کند که با مصرف داروی مناسب، اصلاح تغذیه و انجام فعالیت ورزشی، بیماری خود را کنترل کند، می‌توان از بروز عوارض بعدی جلوگیری کرد. برای مثال، کاهش مصرف گوشت و اصلاح تغذیه می‌تواند به کاهش کلسترول کمک کند و از ابتلای فرد به بیماری‌های قلبی جلوگیری کند.
در مجموع، اجرای صحیح این نظام می‌تواند کیفیت زندگی مردم را ارتقا دهد.لزوم فعال شدن پزشکان خانواده در مراقبت از افراد تحت پوششقائم‌پناه با تأکید بر ضرورت فعال شدن پزشکان خانواده در مراقبت از بیماران گفت: فعالیت پزشک خانواده نباید به ارائه خدمات در زمان مراجعه بیمار محدود شود، بلکه باید مانند خانه‌های بهداشت، ماهیتی فعال داشته باشد. در خانه‌های بهداشت، مراقبان سلامت برای پیگیری وضعیت افراد به سراغ آنان می‌روند و مراقبت‌های لازم را انجام می‌دهند.
همین رویکرد باید در نظام پزشک خانواده نیز دنبال شود.وی افزود: پزشک خانواده باید نسبت به تمام افرادی که به او منتصب شده‌اند، احساس مسئولیت کند و وضعیت سلامت آنان را به‌صورت فعال پیگیری کند. ممکن است از میان سه تا چهار هزار نفر تحت پوشش یک مجموعه، حدود سه هزار نفر در فهرست افراد تحت پوشش باشند و 500 نفر یا حتی 300 نفر از آنان به مراقبت‌های ویژه نیاز داشته باشند.
پزشک باید با این افراد تماس بگیرد، از آنان بخواهد آزمایش‌های خود را تکرار کنند و پیگیر باشد که چرا برای انجام مراقبت‌های لازم مراجعه نکرده‌اند.معاون اجرایی رئیس‌جمهور با بیان اینکه اجرای چنین رویکردی می‌تواند به استقبال گسترده مردم از پزشک خانواده منجر شود، اظهار کرد: اگر پزشکان به این طرح علاقه‌مند باشند و مردم نیز خدمات آن را به‌صورت ملموس دریافت کنند، در ماه‌های آینده مردم مرند خودشان برای انتصاب به پزشک خانواده پیگیری خواهند کرد و خواستار بهره‌مندی از این خدمات می‌شوند.قائم‌پناه با اشاره به نقش مسئولان استانی در تسریع اجرای طرح گفت: استاندار، فرماندار و امام جمعه می‌توانند نقش مؤثری در سرعت بخشیدن به اجرای پزشک خانواده داشته باشند.
در عین حال، روند اجرای این طرح از سوی وزارتخانه و بیمه‌ها نیز باید با سرعت بیشتری دنبال شود.وی با اشاره به فرصت موجود برای توسعه پزشک خانواده در دوره ریاست‌جمهوری دکتر پزشکیان خاطرنشان کرد: اینکه رئیس‌جمهور، با وجود سابقه تخصصی در حوزه جراحی قلب، بر اجرای پزشک خانواده تأکید دارد و به‌صورت مستمر پیگیر آن است، فرصت مهمی برای پیشبرد این طرح محسوب می‌شود.
در دنیا کمتر پیش می‌آید که یک جراح قلب در جایگاه رئیس‌جمهور، با چنین تأکیدی اجرای پزشک خانواده را دنبال کند.معاون اجرایی رئیس‌جمهور با اشاره به تجربه اجرای طرح‌های بیمه‌ای در دولت‌های دیگر گفت: در دوره ریاست‌جمهوری باراک اوباما نیز گسترش پوشش بیمه‌ای از جمله موضوعات مطرح بود، اما امروز در کشور ما رئیس‌جمهور به‌صورت مستمر بر اجرای پزشک خانواده تأکید دارد و خواستار برگزاری جلسات و پیگیری منظم این موضوع است.
بنابراین، باید از این فرصت استفاده کرد.قائم‌پناه با بیان اینکه اجرای پزشک خانواده از زمان وزارت دکتر پزشکیان آغاز شده است، افزود: اگر این طرح در دوره فعلی با موفقیت پیش برود، می‌توان به توسعه آن امیدوار بود؛ اما اگر از این فرصت استفاده نشود، بعید است در آینده شرایط مشابهی برای پیشبرد آن فراهم شود.وی با تأکید بر اینکه انتصاب افراد به پزشکان خانواده نقطه آغازین اجرای این نظام است، گفت: لازم است همکاران در استان با جدیت بیشتری موضوع انتصاب را دنبال کنند.
ما نیز تلاش خواهیم کرد از طریق پیگیری‌های لازم، به‌ویژه در زمینه همکاری بیمه‌ها و دستورالعمل‌های مرتبط با انتصاب، به پیشرفت کار کمک کنیم.قائم‌پناه با تشبیه روند اجرای پزشک خانواده به رشد یک گیاه اظهار کرد: برای رشد یک گیاه باید از آن مراقبت کرد و به‌طور مستمر آن را آبیاری کرد. پزشک خانواده نیز به مراقبت، حمایت و پیگیری نیاز دارد تا به‌درستی شکل بگیرد.
لازم است پزشکان تشویق و توجیه شوند، بازخورد عملکرد آنان بررسی شود و با شناسایی نتایج مثبت، از پزشکان موفق حمایت و عملکرد مطلوب آنان معرفی شود.وی ابراز امیدواری کرد که در دوره فعلی، دست‌کم در سطح یک و دو خدمات، 60 تا 70 درصد مردم بتوانند پزشک خانواده داشته باشند و نظام ارجاع به معنای واقعی کلمه اجرا شود.معاون اجرایی رئیس‌جمهور همچنین با اشاره به ضرورت کاهش تعداد افراد نیازمند مراقبت‌های ویژه گفت: اگر پرداخت‌ها به‌صورت مناسب انجام شود، می‌توان تعداد افراد نیازمند مراقبت‌های ویژه را نیز کاهش داد و سپس به موضوعات گسترده‌تری که دکتر پزشکیان دنبال می‌کند، از جمله مسائل اجتماعی، روانی و خانوادگی پرداخت.قائم‌پناه افزود: موضوعاتی مانند بیکاری، فقر و تغذیه نیز با رویکرد محله‌محور قابل پیگیری هستند و می‌توانند در کنار نظام پزشک خانواده و مراقبت‌های سلامت قرار گیرند.
با چنین رویکردی، امکان رقم خوردن اتفاقی بزرگ در حوزه سلامت کشور فراهم می‌شود.تأکید بر ظرفیت نظام شبکه بهداشت کشوروی با اشاره به ظرفیت‌های نظام شبکه بهداشت کشور اظهار کرد: ایران در حوزه مراقبت‌های بهداشتی روستایی، با وجود برخورداری از حداقل امکانات در برخی مناطق، تجربه‌ای منحصربه‌فرد دارد و می‌تواند از این ظرفیت برای توسعه پزشک خانواده استفاده کند.قائم‌پناه با یادآوری تجربه خود در بیمارستان کودکان در سال‌های 1363 و 1364 گفت: در آن سال‌ها، موارد متعددی از ابتلا به سرخک در کودکان مشاهده می‌شد؛ اما امروز نسل جدید پزشکان کمتر با چنین مواردی مواجه می‌شود.
کنترل و ریشه‌کنی بیماری‌هایی مانند سرخک و سیاه‌سرفه و همچنین کزاز نوزادی، از نتایج مراقبت‌هایی است که مراقبان سلامت و بهورزان در روستاها انجام داده‌اند.وی ادامه داد: نظام شبکه بهداشت کشور ظرفیت بسیار مهمی دارد و پزشک خانواده نیز می‌تواند از همین ظرفیت بهره ببرد.
با توجه به آشنایی همکاران با این مفاهیم و تجربه‌ای که در این حوزه وجود دارد، لازم است تلاش بیشتری صورت گیرد و به‌ویژه روند انتصاب افراد به پزشکان خانواده سرعت بگیرد.پایش برخط عملکرد شهرها در اجرای پزشک خانوادهمعاون اجرایی رئیس‌جمهور با اشاره به پایش برخط اجرای طرح در شهرهای مختلف گفت: در دفتر خود، شبکه‌های مرتبط را به‌صورت آنلاین مشاهده می‌کنم و اطلاعات شهرهای مختلف را بررسی می‌کنم. در یکی از جلسات نیز از من خواسته شد وضعیت سامانه را بررسی کنم و پس از آن، چند شهر دیگر را نیز مورد ارزیابی قرار دادیم؛
اما برخی از اطلاعات و بازخوردهای ثبت‌شده، وضعیت مناسبی نداشتند.قائم‌پناه با اشاره به استفاده از تخته هوشمند برای پایش پروژه‌های اصلی دولت چهاردهم اظهار کرد: چند پروژه اصلی دکتر پزشکیان را از طریق این سامانه‌ها رصد می‌کنیم. بر اساس نقشه، شهر مرند را انتخاب می‌کنیم و جمعیت تحت پوشش را در گزارش‌های برخط مشاهده می‌کنیم.وی با تأکید بر ضرورت استفاده از اطلاعات سامانه برای بهبود عملکرد استان گفت: انتظار دارم همکاران با جدیت بیشتری این موضوع را پیگیری کنند تا در هفته آینده بتوانیم بازخورد اقدامات انجام‌شده را بررسی کنیم.
امیدوارم داشبورد مدیریتی نیز به‌گونه‌ای طراحی شود که انتصاب افراد به پزشکان خانواده یکی از شاخص‌های اصلی آن باشد.معاون اجرایی رئیس‌جمهور در پایان با اشاره به ضرورت تعیین شاخص‌های روشن برای ارزیابی عملکرد پزشکان خانواده گفت: باید مشخص شود چه درصدی از مردم به پزشک خانواده منتسب شده‌اند و چه تعداد از بیماران تحت پوشش قرار گرفته‌اند. همچنین لازم است متناسب با تعداد افراد تحت پوشش، سرانه بیمه‌ای مربوط به آنان یک یا دو ماه زودتر پرداخت شود تا اجرای طرح با پایداری و سرعت بیشتری دنبال شود.انتهای پیام
منبع: خبرگزرای برنا
