تبریز- معاون اجرایی رئیس‌جمهور با تأکید بر نقش بیمه‌ها در اجرای نظام پزشک خانواده گفت: مشارکت جدی بیمه‌ها در این طرح، هزینه‌های درمان را کاهش می‌دهد و از بروز عوارض بیماری‌ها جلوگیری می‌کند.
به گزارش خبرنگار مهر، محمدجعفر قائم‌پناه عصر سه‌شنبه در جلسه بررسی روند اجرای نظام ارجاع خدمات پزشکی در آذربایجان‌شرقی با حضور بهرام سرمست، استاندار آذربایجان‌شرقی، با اشاره به آغاز اجرای طرح پزشک خانواده در مرند از هفت سال پیش، اظهار کرد: با توجه به جایگاه این شهرستان در اجرای طرح، انتظار می‌رود مرند نسبت به سایر مناطق کشور پیشرو باشد و روند اجرای برنامه با سرعت بیشتری دنبال شود.
وی با بیان اینکه پزشک خانواده از اولویت‌های مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور است، افزود: با توجه به سابقه اجرای این طرح در منطقه و تأکید رئیس‌جمهور بر توسعه خدمات بهداشتی، لازم است اقدامات عملیاتی برای گسترش نظام ارجاع و پوشش جمعیت هدف با جدیت بیشتری انجام شود.
پزشک خانواده باید فعالانه وضعیت مردم را پیگیری کند
معاون اجرایی رئیس‌جمهور با تأکید بر ضرورت آگاهی مردم از خدمات پزشک خانواده گفت: مردم باید بدانند پزشکی مشخص، مسئول پیگیری وضعیت سلامت آن‌هاست و در زمان نیاز با آنان تماس می‌گیرد، برای انجام مراقبت‌های ضروری دعوتشان می‌کند و در صورت لزوم، آنان را به متخصص ارجاع می‌دهد.
قائم‌پناه افزود: برای نمونه، پزشک خانواده می‌تواند با زنان باردار تماس بگیرد و مراقبت‌های موردنیاز را پیگیری کند. بخشی از این خدمات رایگان و بخش دیگری تحت پوشش بیمه است؛ بنابراین، اگر مردم خدمات را به‌صورت ملموس دریافت کنند و پیگیری وضعیت سلامتشان ادامه‌دار باشد، اعتماد و استقبال آنان از طرح افزایش می‌یابد.
وی با بیان اینکه فعالیت پزشک خانواده نباید تنها به زمان مراجعه بیمار محدود شود، اظهار کرد: این نظام باید رویکردی فعال داشته باشد؛ به این معنا که پزشک وضعیت افراد تحت پوشش را پیگیری کند، برای انجام آزمایش‌ها و مراقبت‌های لازم به آنان یادآوری کند و علت مراجعه نکردن افراد نیازمند مراقبت را بررسی کند.
معاون اجرایی رئیس‌جمهور ادامه داد: در مجموعه‌ای با چند هزار نفر جمعیت تحت پوشش، ممکن است صدها نفر به مراقبت‌های ویژه نیاز داشته باشند. پزشک خانواده باید این افراد را شناسایی کند و با پیگیری مستمر، از تأخیر در تشخیص و درمان بیماری‌ها جلوگیری کند.
مشارکت بیمه‌ها هزینه‌های درمان را کاهش می‌دهد
قائم‌پناه با اشاره به مزایای نظام ارجاع و پزشک خانواده گفت: توجه همزمان به ابعاد جسمی، روانی و اجتماعی سلامت می‌تواند به کاهش بیماری‌ها، عوارض ناشی از آن‌ها و مدت درمان منجر شود. در بلندمدت نیز هزینه‌های درمان برای مردم و دولت کاهش می‌یابد.
وی با تأکید بر نقش بیمه‌ها در اجرای این نظام تصریح کرد: اگر بیمه‌ها به دنبال کنترل هزینه‌های خود و جلوگیری از خدمات القایی هستند، باید مشارکت جدی‌تری در اجرای پزشک خانواده داشته باشند؛ چراکه پیشگیری از بیماری‌ها و کنترل به‌موقع آن‌ها، هزینه‌های درمان بیمه‌شدگان را کاهش می‌دهد.
قائم‌پناه با اشاره به بیماری دیابت اظهار کرد: کنترل مناسب قند خون می‌تواند احتمال بروز عوارضی مانند آسیب‌های چشمی، کلیوی و بیماری‌های قلبی را کاهش دهد. همچنین کنترل فشار خون از طریق مصرف دارو، اصلاح تغذیه و فعالیت بدنی می‌تواند از بروز عوارض بعدی جلوگیری کند.
وی افزود: اجرای صحیح نظام پزشک خانواده، علاوه بر کاهش هزینه‌های مستقیم درمان، هزینه‌های غیرمستقیم بیماران را نیز کاهش می‌دهد.
معاون اجرایی رئیس‌جمهور توضیح داد: مراجعه بیماران از مرند به تبریز برای دریافت خدمات تخصصی، ممکن است مستلزم هزینه رفت‌وآمد، صرف زمان، همراهی اعضای خانواده و حتی اقامت چندروزه برای دریافت نوبت باشد. این شرایط علاوه بر هزینه‌های درمان، افراد را برای مدتی از کار و فعالیت روزمره بازمی‌دارد.
وی با اشاره به تجربه دوران طرح و رزیدنتی خود در منطقه گفت: در گذشته، نبود برخی متخصصان از جمله چشم‌پزشک، بیماران را ناچار می‌کرد برای دریافت خدمات موردنیاز به مناطق دیگر مراجعه کنند. تقویت خدمات سطح اول سلامت و اجرای درست نظام ارجاع می‌تواند از بخشی از این مراجعات و هزینه‌های اضافی جلوگیری کند.
ضرورت تسریع در انتصاب مردم به پزشکان خانواده
قائم‌پناه با بیان اینکه انتساب افراد به پزشکان خانواده، نقطه آغاز اجرای این نظام است، خواستار پیگیری جدی‌تر این موضوع در استان شد و گفت: روند شناسایی و انتساب جمعیت باید سرعت بگیرد و همکاری بیمه‌ها و اجرای دستورالعمل‌های مرتبط نیز با جدیت دنبال شود.
وی با اشاره به نقش مدیران محلی در پیشبرد طرح افزود: استاندار، فرماندار و امام جمعه می‌توانند در تسریع اجرای پزشک خانواده نقش مؤثری داشته باشند؛ البته وزارتخانه‌های مسئول و بیمه‌ها نیز باید وظایف خود را با سرعت بیشتری انجام دهند.
معاون اجرایی رئیس‌جمهور با اشاره به تأکید مستمر رئیس‌جمهور بر اجرای این طرح اظهار کرد: اجرای پزشک خانواده از زمان مسئولیت وزارت بهداشت پزشکیان مورد توجه بوده و اکنون نیز این موضوع به‌صورت مستمر پیگیری می‌شود. باید از فرصت موجود برای پیشبرد طرح استفاده کرد و زمینه گسترش آن را فراهم ساخت.
قائم‌پناه با تشبیه اجرای پزشک خانواده به رشد یک گیاه گفت: همان‌طور که گیاه برای رشد به مراقبت مستمر نیاز دارد، این نظام نیز باید به‌طور مداوم حمایت و تقویت شود. پزشکان باید آموزش ببینند و برای مشارکت در طرح انگیزه داشته باشند، عملکرد آنان ارزیابی شود و از نتایج مثبت و تجربه‌های موفق برای بهبود روند اجرا استفاده شود.
وی ابراز امیدواری کرد که در دوره فعلی، دست‌کم در سطح یک و دو خدمات سلامت، ۶۰ تا ۷۰ درصد مردم به پزشک خانواده دسترسی داشته باشند و نظام ارجاع به‌صورت واقعی اجرا شود.
استفاده از ظرفیت شبکه بهداشت کشور
معاون اجرایی رئیس‌جمهور با اشاره به تجربه ایران در ارائه خدمات بهداشتی در مناطق روستایی گفت: نظام شبکه بهداشت کشور ظرفیت مهمی برای توسعه پزشک خانواده دارد و می‌توان از تجربه بهورزان و مراقبان سلامت برای تقویت مراقبت‌های اولیه استفاده کرد.
قائم‌پناه با یادآوری تجربه خود در بیمارستان کودکان در سال‌های ۱۳۶۳ و ۱۳۶۴ افزود: در آن سال‌ها موارد متعددی از ابتلای کودکان به سرخک مشاهده می‌شد، اما امروز پزشکان نسل جدید کمتر با چنین مواردی مواجه هستند. کنترل بیماری‌هایی مانند سرخک و سیاه‌سرفه و کاهش موارد کزاز نوزادی، از نتایج فعالیت مراقبان سلامت و بهورزان در مناطق مختلف کشور است.
وی تأکید کرد: این تجربه نشان می‌دهد که شبکه بهداشت کشور از ظرفیت مناسبی برای توسعه نظام پزشک خانواده برخوردار است و باید از این توان برای افزایش پوشش خدمات و پیگیری وضعیت سلامت مردم استفاده کرد.
پایش برخط اجرای طرح و پرداخت به‌موقع منابع
قائم‌پناه با اشاره به رصد برخط روند اجرای پزشک خانواده در شهرهای مختلف گفت: اطلاعات مربوط به جمعیت تحت پوشش و عملکرد شبکه‌های مرتبط از طریق سامانه‌ها بررسی می‌شود، اما برخی داده‌ها و بازخوردهای ثبت‌شده نشان می‌دهد که روند اجرا در بعضی مناطق به پیگیری بیشتری نیاز دارد.
وی با تأکید بر ضرورت ارزیابی مستمر عملکرد استان افزود: لازم است شاخص‌های مشخصی برای سنجش پیشرفت طرح تعریف شود؛ از جمله درصد جمعیت منتسب به پزشک خانواده و تعداد بیماران تحت پوشش مراقبت‌های موردنیاز. همچنین باید داشبورد مدیریتی به‌گونه‌ای طراحی شود که روند انتساب افراد به پزشکان خانواده به‌روشنی قابل ارزیابی باشد.
معاون اجرایی رئیس‌جمهور با اشاره به نقش تأمین منابع مالی در استمرار طرح اظهار کرد: پرداخت‌های متناسب با تعداد افراد تحت پوشش باید به‌موقع انجام شود و حتی می‌توان سرانه بیمه‌ای مربوط را یک یا دو ماه زودتر پرداخت کرد تا اجرای برنامه با ثبات و سرعت بیشتری پیش برود.
قائم‌پناه در پایان با اشاره به ارتباط سلامت با مسائل اجتماعی و اقتصادی گفت: موضوعاتی مانند بیکاری، فقر و تغذیه نیز می‌توانند با رویکرد محله‌محور پیگیری شوند و در کنار خدمات سلامت قرار گیرند. توجه همزمان به مسائل جسمی، روانی، اجتماعی و خانوادگی می‌تواند زمینه بهبود کیفیت زندگی مردم را فراهم کند.
منبع: خبرگزرای مهر
