شکستن یک خط لوله انتقال آب در عمق زمین نه‌تنها هزینه‌های گزاف حفاری مجدد را به همراه دارد، بلکه هزاران متر مکعب آب شرب یا کشاورزی را هدر می‌دهد. در میانه این ضرورت و نیاز مبرم کشور، باید نگاه کارشناسان صنعت آب و پیمانکاران عمرانی به سمت تولیدکنندگان برتر هدایت شود چرا که باید با نگاه درست کارشناسان خلأ بزرگ تأمین لوله‌های استاندارد و بادوام در کشور رفع شود. اما مجموعه های صنعتی بزرگی که توانستند با کیفیت خود، مطابق استاندارد های بین المللی، سند تحول صنعت لوله را امضاکنند کجا اند و شاخصه های سطح استاندارد آنها چیست؟!
چالش تاریخی پروژه‌های آبرسانی؛ لوله‌هایی که آزمون زمان را پس ندادند برای سال‌ها، بازار لوله‌های پلی‌اتیلن و پلیمری ایران با یک چالش پنهان روبه‌رو بود: عرضه گسترده محصولاتی که در ظاهر نشان استاندارد داشتند، اما در ترکیبات آنها از ضایعات بازیافتی و گرانول‌های غیراستاندارد استفاده می‌شد. پیامد این موضوع، ترکیدگی زودهنگام لوله‌ها بر اثر تغییرات فشار هیدرولیکی، پوسیدگی در برابر پرتوهای ماورای بنفش (UV) خورشید و شکنندگی اتصالات پس از گذشت تنها چند سال بود.
هرچند علت واقعی این امر، تقاضای پیمانکاران برای کاهش هزینه ها بود اما در نهایت این مساله هزین ها پروژه را طی حداکثر دو سال به چند برابر می رساند. عملیات حفاری مجدد، خرید دوباره لوله و طی مراحل گذشته بخشی از هزینه های گزافی بود که بر پیمانکار یا بیت المال تحمیل می شد. از سوی دیگر، تمرکز اکثر واحدهای تولیدی بزرگ در مناطق مرکزی و شمال شرقی(مشهد)، هزینه حمل و ترانزیت پروژه‌های غرب، شمال‌غرب و جنوب‌غرب را به شدت افزایش می‌داد و موجب تأخیرهای عملیاتی در اجرای طرح‌های کلان ملی می‌شد. این چالش‌ها نیازمند پاسخی ریشه‌ای و بنیادین در سطح زنجیره تولید بود؛
پاسخی که سرانجام در قالب قطب نوین تولیدات پلیمری در غرب کشور متبلور شد.
ظهور قطب صنعتی در غرب کشور؛ باران لوله چگونه شکل گرفت؟ در پاسخ به این نیاز استراتژیک، مجموعه صنعتی کارخانه باران لوله با تکیه بر دانش فنی روز و سرمایه‌گذاری بر خطوط اکستروژن تمام‌اتوماتیک مدرن، به عنوان یکی از بزرگ‌ترین و مجهزترین واحدهای تولید انواع مقاطع پلیمری در غرب ایران شناخته شد. موقعیت ژئوپلیتیک و صنعتی این مجموعه در غرب کشور امکان ویژه‌ای را فراهم کرد: دسترسی سریع، کاهش محسوس کرایه حمل و تحویل فوری سفارش‌های کلاف کشاورزی، لوله‌های شاخه‌ای آبرسانی شهری و شبکه‌های صنعتی به استان‌های غربی و مرکزی ایران و همچنین مرزهای صادراتی همجوار.
با این حال، آنچه نام این مجموعه را بر سر زبان‌ها انداخت صرفاً ظرفیت تولید یا موقعیت مکانی نبود، بلکه انقلاب در رویکرد تضمین کیفیت بود. ۴ دلیلی که این کارخانه معادلات صنعت آب را تغییر داد تغییر استانداردهای یک صنعت با شعار امکان‌پذیر نیست؛ این تحول مستلزم پیاده‌سازی اصول سخت‌گیرانه در ۴ لایه حیاتی تولید بوده است: ۱.
حذف کامل ضایعات و الزام بر مواد ۱۰۰٪ پتروشیمی (گرید A) درحالی‌که بخش عمده‌ای از افت کیفیت در لوله‌های پلی‌اتیلن ناشی از اختلاط مواد آسیابی با مواد نو است، باران لوله خطوط تولید خود را صرفاً به استفاده از مواد اولیه نو و مرغوب پتروشیمی گرید PE100 اختصاص داد. این پایبندی باعث شد مقاومت لوله در برابر رشد ترک آرام (SCG) و فشارهای ناگهانی ضربه قوچ (Water Hammer) تا چندین برابر ارتقا یابد.
۲. بهره‌گیری از آزمایشگاه تخصصی کنترل کیفیت مطابق استانداردهای روز تولید بر اساس استاندارد ملی به تنهایی کافی نیست؛ پایش پیوسته پارامترها رمز دوام است. در این کارخانه، پیش از خروج حتی یک شاخه لوله از درهای انبار، سه آزمون بحرانی در آزمایشگاه کارخانه انجام می‌شود:
آزمون شاخص جریان مذاب (MFI): برای سنجش روانی و یکنواختی جرم مولکولی پلیمر. آزمون زمان القای اکسایش (OIT): برای تضمین پایداری حرارتی و دوام شیمیایی بلندمدت مواد. تست فشار هیدرواستاتیک در دماهای مختلف: برای اطمینان از عملکرد بی‌نقص تحت فشارهای عملیاتی ۲.۵ تا ۲۵ بار (PN).
۳. محافظت کامل در برابر آفتاب و اقلیم خشن با مستربچ دوده استاندارد در سیستم‌های آبیاری قطره‌ای و پروژه‌های کشاورزی روباز، لوله‌ها به‌طور دائم زیر تابش شدید نور خورشید قرار دارند. عدم توزیع همگن دوده ضد UV باعث شکنندگی زودهنگام پلاستیک می‌شود. حضور استاندارد بین ۲ تا ۲.۵ درصد دوده مرغوب با پخش میکرونی در محصولات این کارخانه، عمر مفید خطوط انتقال آب را به بیش از ۵۰ سال رسانده است. ۴. استفاده از دستگاه های پیشرفته در تولید اغلب کارخانه های تولیدکننده در ایران از دستگاه های قدیمی و فرسوده استفاده می کنند.
باران لوله در سال 1405 تمامی خطوط خود را با خطوط تولید نو تعویض کرد. حتی نوسازی و تعمیر جزء برنامه های شرکت نبود و سیاست های جدید تولید ایجاب می کرد تا خطوط جدید و مدرن خریداری شود. هر چند هزینه این خطوط بالا بود اما به دلیل بهره وری بسیار بیشتر نسبت به خطوط قدیمی و فرسوده بازگشت سرمایه سریع برای کارخانه را رقم زد. این خطوط معمولا تنظیمات هوشمندی دارند و مواد اولیه زیادی پخته یا نپخته نمیشود. به همین دلیل ما در بازار شاهد تولید دو لوله با کیفیت های مختلف از یک نوع مواد اولیه هستیم.
علاوه بر این موارد کارخانه دو ضمانت نامه به خریداران ارائه می کند: 1.ضمانت تعویض لوله تا 15 سال 2.ضمانت جبران خسارات تا 10 سال از نوار تیپ کشاورزی تا خطوط انتقال فشار قوی صنعتی محصولات خروجی از این خط تولید مکانیزه، تنها محدود به یک حوزه خاص نیستند. سبد تأمین این واحد صنعتی شامل موارد زیر است:
لوله‌های پلی اتیلن کلاف و شاخه‌ای (سایز ۱۶ تا ۶۳۰ میلی‌متر): برای شبکه‌های آبرسانی پرفشار، گازرسانی و طرح‌های زیربنایی. لوله پلی تیلن دولایه (تمام سایز ها): این لوله ها از دو لایه پرس شده تشکیل شده اند که مناسب آبرسانی شرب است. لوله پلی اتیلن سه لایه (تمام سایز ها): علاوه بر دو لایه یک لاه میانی نیز وجود دارد که باعث افزایش مقاومت لوله می شود. لوله‌ها و نوارهای آبیاری قطره‌ای: ارائه‌دهنده راهکارهای هوشمند صرفه‌جویی آب در بخش کشاورزی با بازدهی تا ۹۰ درصد. لوله‌های PVC و U-pvc (پلیکا): جهت مدیریت بهینه فاضلاب‌های ساختمانی و زهکشی‌های صنعتی.
پوشش کامل این زنجیره تأمین باعث شده تا پیمانکاران طرح‌های عمرانی، کلیه ملزومات پایپینگ خود را بدون واسطه و به‌طور مستقیم از درب کارخانه دریافت کنند.
جمع‌بندی: آینده صنعت پایپینگ کشور به کدام سو می‌رود؟ پایداری زیرساخت‌های زیست‌محیطی و مدیریت منابع آب کشور، وابسته به انتخاب تجهیزاتی است که بتوانند در برابر فرسایش، فشارهای محیطی و گذر زمان تاب بیاورند. تحول ایجادشده توسط مجموعه‌های متعهدی همچون باران لوله اثبات کرد که می‌توان با بهره‌گیری از فناوری خطوط مدرن، حذف واسطه‌های نامطمئن و شفافیت آزمایشگاهی، سطح اطمینان مهندسی در کشور را ارتقا داد.
امروزه مهندسان، مجریان طرح‌های قطره‌ای و مدیران پروژه‌های صنعتی می‌توانند با مراجعه مستقیم به وب‌سایت کارخانه، ضمن بررسی استانداردهای کیفی و گواهینامه‌ها، از به‌روزترین لیست خرید لوله پلی اتیلن مطلع شده و از مشاوره فنی کارشناسان این مجموعه بهره‌مند شوند.
منبع: جام جم آنلاین
