استیو یم (Steve Yemm)، نماینده پارلمان بریتانیا، در ماه ژوئن پرسشی «بنیادین» را با دیگر نمایندگان پارلمان مطرح کرد که «کدام است که به دیگری شکل میدهد؟ فناوری در خدمت جامعه قرار دارد یا این جامعه است که برای تأمین منافع شرکتهای فناوری بازطراحی میشود؟» نمایندگانی که به این پرسش جدی گوش میدادند، اما احتمالاً متوجه نشدند که فناوری تا چه اندازه در شکلگیری همین سخنان نقش داشته؛ چرا که ابزار «پنگرام» (Pangram)، که برای شناسایی متنهای نوشتهشده توسط مدلهای هوش مصنوعی طراحی شده، تمام سخنرانی آقای یم را محصول هوش مصنوعی تشخیص داد.
آقای یم، برخلاف رویه معمول، آشکارا به نقش هوش مصنوعی در نگارش سخنانش اذعان میکند. او به اکونومیست میگوید «دفتر من در چارچوب دستورالعملهای پارلمان، برای انجام بسیاری از وظایف، از جمله آمادهسازی سخنرانیها، از ابزارهای عمومی هوش مصنوعی برای افزایش بهرهوری استفاده میکند.» البته او تنها کسی نیست که چنین میکند و بررسی اکونومیست با استفاده از ابزار پنگرام نشان میدهد که از هر ده کلمهای که در بحثهای پارلمان بریتانیا بیان میشود، یک کلمه را هوش مصنوعی نوشته است (نمودار ۱، بخش بالایی). این سهم رو به افزایش بوده است؛
در حالی که در سال ۲۰۲۴ تقریباً صفر بود. بااینحال، نمایندگان پارلمان دیگر چندان مایل نیستند به استفاده از هوش مصنوعی اعتراف کنند و رایجترین واکنش نمایندگانی که از این فناوری بیشترین استفاده را دارند، ابراز تعجب و انکار کل قضیه بوده است. یکی از نمایندگان که ظاهراً یکچهارم سخنرانیهایش با هوش مصنوعی نوشته شده، استفاده از این فناوری در محیط کار را رد کرده، اما افزوده که او و دستیار پارلمانیاش «همیشه با هم درباره این موضوع شوخی میکنند که سبک نگارش دستیارش اغلب از همان عبارتها و الگوهای کلیشهای متنهای تولیدشده با هوش مصنوعی استفاده میکند».
از لندن تا واشنگتن؛ نفوذ هوش مصنوعی در پارلمانها بریتانیا در این زمینه استثنا نیست و در میان نهادهای قانونگذاری کشورهای انگلیسیزبان، نمایندگان استرالیا و کانادا بیشترین استفاده را از هوش مصنوعی دارند. سخنرانیهای آنان سه برابر بیشتر از سخنرانیهای نمایندگان بریتانیایی بهعنوان متن تولیدشده با هوش مصنوعی شناسایی میشود (نمودار ۱، بخش پایینی). اعضای مجلس نمایندگان آمریکا نیز فاصله چندانی با آنها ندارند. مجلس اعیان بریتانیا، با وجود تصویر سنتی و شاهانهای که از آن وجود دارد، حتی بیشتر از مجلس عوام از هوش مصنوعی استفاده میکند.
در میان مجالس بررسیشده، مجلس نمایندگان نیوزیلند و سنای آمریکا کمترین میزان استفاده از هوش مصنوعی را داشتهاند. وقتی حتی عذرخواهی سیاستمداران را ماشینها مینویسند راب یتن (Rob Jetten)، نخستوزیر هلند نیز اوایل سپتامبر در موقعیت شرمآوری قرار گرفت؛ زمانی که روزنامه هلندی فولکسکرانت (de Volkskrant) فاش کرد بسیاری از پستهای او در شبکههای اجتماعی با هوش مصنوعی نوشته شدهاند و این موارد حتی شامل پیامی برای بزرگداشت قربانیان یک سانحه هوایی و متنی برای عذرخواهی بابت گذشته استعماری میشد.
بااینحال، یتن از این موضوع ابراز پشیمانی نکرد و گفت قصد دارد به استفاده از این فناوری ادامه دهد. بررسی دیگری نیز اخیراً نشان داده است که یکسوم طرحهای قانونی ارائهشده در پارلمان نروژ حاوی متن تولیدشده با هوش مصنوعی بودهاند. ردپای نثر ماشینی در سخنرانیهای سیاسی در حال حاضر، نثر تولیدشده با هوش مصنوعی به شکلی آزاردهنده به چشم میآید و چتباتها مرتب به سراغ چند ساختار و فرمول تکراری میروند. برای نمونه، یکی از نمایندگان هنگام یادآوری فاجعه ورزشگاه هیلزبورو گفته بود «این صرفاً یک خالکوبی نبود؛
یک عهد بود.» نماینده دیگری نیز درباره مناطقی که با کمبود خدمات دندانپزشکی مواجهاند، گفته بود: «دولت در حال اصلاح خدمات دندانپزشکی نظام سلامت ملی نیست، بلکه بر افول مدیریتشده آن نظارت میکند.» ابزارهای تشخیص هوش مصنوعی صرفاً به شناسایی ساختارهای مشکوک زبانی متکی نیستند، بلکه مانند همان مدلهایی که در پی شناسایی محصولاتشان هستند، با پایگاههای عظیمی از متون آموزش میبینند. پنگرام اکنون ادعا میکند که نرخ تشخیص مثبت کاذب (false positive) آن تنها یک مورد در هر ۲۴ هزار نمونه است.
پژوهشگران دانشگاه شیکاگو نیز به همین ترتیب دریافتهاند که نرخ خطای این ابزار در متنهای طولانیتر «نزدیک به صفر» است. این ابزار هنگام بررسی دادههای پارلمانی، تعداد بسیار ناچیزی از سخنرانیهای پیش از عرضه چتجیپیتی در نوامبر ۲۰۲۲ را بهعنوان متن تولیدشده با هوش مصنوعی شناسایی میکند. نمایندگان تازهوارد، مشتریان پرمصرف هوش مصنوعی بیش از نیمی از نمایندگان پارلمان بریتانیا تقریباً استفادهای از هوش مصنوعی برای نگارش سخنرانیهای خود نمیکنند، اما کسانی که از آن استفاده میکنند، معمولاً به شکلی گسترده و زیاد به این فناوری متکی هستند (نمودار ۲).
بسیاری از این افراد از میان نمایندگان تازهواردی هستند که نخستین بار در انتخابات سال ۲۰۲۴ به پارلمان راه یافتهاند. براساس یافتههای اکونومیست، نیل شاستری-هرست (Neil Shastri-Hurst)، نماینده حزب محافظهکار، بیش از هر نماینده دیگری از هوش مصنوعی استفاده میکند. سهچهارم اظهارات و سخنرانیهای پارلمانی او در یک سال گذشته بهعنوان متن تولیدشده با هوش مصنوعی شناسایی شدهاند. الکس ایستون (Alex Easton)، نماینده مستقل ایرلند شمالی، فاصله چندانی با او ندارد. استیو یم و سارا هال (Sarah Hall)، هر دو از حزب کارگر، نیز در میان نمایندگان پرمصرف این فناوری قرار دارند.
خانم هال میگوید هوش مصنوعی «یک دستیار است، نه جایگزین». به گفته او، «به ازای هر نیمساعتی که در نگارش سخنرانی صرفهجویی میشود، ۳۰ دقیقه دیگر خواهیم داشت که میتوانیم آن را صرف حمایت از موکلان حوزه انتخابیه خود کنیم». شکاف احزاب در استفاده از هوش مصنوعی در میان نمایندگان عادی پارلمان که مسئولیت دولتی ندارند، حزب لیبرالدموکرات بیشترین سهم متنهای تولیدشده با هوش مصنوعی را در سخنرانیهای خود دارد (نمودار ۳).
در مقابل، در سخنرانیهای رهبران احزاب و وزیران، که از تیمهای سخنرانینویسی مجهزتری برخوردارند و نوشتههایشان با دقت بیشتری بررسی میشود، بهندرت نشانهای از استفاده از هوش مصنوعی دیده میشود. چنان که حال مشخص شده است که هیچیک از سخنرانیهای کیمی بدنوک، اندی برنهام، سر اد دیوی، نایجل فاراژ، جان هیلی یا اد میلیبند نشانهای از دخالت قابلتوجه هوش مصنوعی نداشته اند. رأیدهندگان، مخالف سخنرانیهای ماشینی این احتیاط احتمالاً تصمیم عاقلانهای است.
نظرسنجی مؤسسه مشاورهای پابلیک فرست (Public First)، که برای اکونومیست انجام شده، نشان میدهد که رأیدهندگان بریتانیایی بهشدت با استفاده سیاستمداران از هوش مصنوعی برای نگارش متون مخالفاند؛ هرچند با استفاده بازاریان، دستیاران اداری یا حتی معلمان از این فناوری مشکلی ندارند (نمودار ۴). رأیدهندگان همچنین استفاده از هوش مصنوعی در سخنرانیهای سیاسی را بیش از هر نوع نوشته سیاسی دیگری ناپسند قلمداد میکنند و حتی بیش از پیامهای شخصی تسلیتی که برای شهروندان حوزه انتخابیه ارسال میشود، از آنها متنفرند.
دومین موردی که بیشترین مخالفت را برانگیخته، اسنادی است که مبنای سیاستگذاری عمومی قرار میگیرند و با هوش مصنوعی تولید شدهاند؛ اسنادی که استفاده از آنها در وستمینستر بهشدت گسترش یافته است. هوش مصنوعی؛ اتهامی تازه علیه رقبای سیاسی هواداران احزاب مختلف در بریتانیا، بیش از همه، انگشت اتهام را به سمت رقبای سیاسی خود نشانه میروند. طرفداران احزاب سبز، کارگر و محافظهکار معتقدند نایجل فاراژ، رهبر حزب اصلاح (Reform) بریتانیا، بیش از دیگر رهبران احزاب احتمال دارد برای سخنرانیهایش از هوش مصنوعی استفاده کند.
در مقابل، رأیدهندگان حزب اصلاح بریتانیا حدس میزنند زک پولانسکی، رهبر حزب سبز، بیشترین استفاده را از این فناوری دارد. نه سیاستمداران محبوبیت چندانی دارند و نه هوش مصنوعی؛ بنابراین تعجبآور نیست که ترکیب این دو، یعنی سخنرانیهای سیاسی نوشتهشده با هوش مصنوعی، با واکنش منفی گستردهای روبهرو شود. وقتی نمایندگی مردم به ماشینها واگذار میشود بااینحال، خشم افکار عمومی نسبت به این مساله کاملا قابلدرک است.
رأیدهندگان نمایندگانی را انتخاب میکنند تا از جانب آنان در پارلمان سخن بگویند، نه چتباتهایی که دادههایی از پیش تعیینشده در اختیارشان قرار گرفته باشد. کلمه پارلمان ریشهای فرانسوی به معنی «بازار سخنوری» دارد، اما مناظرهها و مباحث مطرحشده در پارلمانها معمولاً از نظر فن بیان و کیفیت سخنرانی چندان برجسته نیستند. امروزه باب شده که بخشهای کوتاه و جذاب سخنرانیهای ایرادشده در پارلمان برای انتشار در شبکههای اجتماعی بازنویسی شوند و نگارش واقعی سخنرانیها نیز عموماً به کارکنان دفاتر نمایندگان واگذار میشود.
با وجود این، شانه خالی کردن از زحمت تدوین و صورتبندی یک استدلال، این خطر را به همراه دارد که همان وظیفهای که نمایندگان برای انجام آن انتخاب شدهاند، به ماشینها سپرده شود. نگرانی درباره نثر ماشینی نیز به سیاست محدود نمیشود. آلن لاکی (Alan Lockey)، که زمانی سخنرانینویس سر کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا تا همین اواخر، بود، هشدار میدهد: «سخنرانینویسی سهلانگارانه، سیاستورزی سهلانگارانه هم به بار میآورد.» او میگوید: «ما اندیشهها را از طریق نوشتههایمان منتشر میکنیم. اینجا دیگر بحث گوگلمپ و سازمان نقشهبرداری بریتانیا نیست؛
اکنون با موضوعی بسیار جدی سروکار داریم. این مسئله به بنیانهای فرهنگ تاریخی ما مربوط میشود.» آخرین سنگر انسان در برابر هوش مصنوعی؟ آیندهپژوهان گمانهزنی کردهاند که شاید سیاست از معدود حرفههایی باشد که خودکارسازی (اتوماسیون یا Automation) آن ناممکن است؛ حرفهای که احتمالاً از این نظر به روحانیت شباهت دارد. هرچند اوایل امسال حتی پاپ نیز ناچار شد از روحانیون بخواهد برای نوشتن موعظههای مذهبی خود از هوش مصنوعی استفاده نکنند. بههرحال، مردم میخواهند انسانها نمایندگیشان کنند، نه ماشینها؛
اما در شرایطی که نمایندگان گرفتار کمبود وقت، بیشازپیش به چتباتها روی میآورند، هوش مصنوعی از هماکنون در حال ایجاد جای پایی محکم در عرصه سیاست است.
منبع: آوش



