رویداد۲۴| سرطان همیشه قابل پیشگیری نیست و عواملی مانند سن، وراثت و برخی تغییرات سلولی در بروز آن نقش دارند. با این حال، شواهد علمی نشان می دهند که بخشی از موارد سرطان با اصلاح سبک زندگی، پیشگیری از بعضی عفونت ها و کاهش تماس با مواد سرطان زا قابل پیشگیری هستند. برای کاهش خطر ابتلا به سرطان، لازم نیست زندگی خود را زیر و رو کنید. برخی انتخاب های روزمره، از تغذیه و فعالیت بدنی گرفته تا محافظت در برابر نور خورشید، می توانند در بلندمدت تفاوت ایجاد کنند. 1.
وزن سالم را حفظ کنید و متعادل غذا بخورید اضافه وزن و چاقی با افزایش خطر ابتلا به چندین نوع سرطان، از جمله سرطان روده بزرگ، کلیه، کبد و پستان پس از یائسگی ارتباط دارند. مصرف منظم سبزی ها، میوه ها، حبوبات و غلات کامل و محدود کردن گوشت های فرآوری شده می تواند به بهبود کیفیت رژیم غذایی کمک کند. بهتر است مصرف گوشت قرمز نیز متعادل باشد و سهم غذاهای پرکالری و کم ارزش غذایی در برنامه روزانه کاهش یابد. نیازی به حذف کامل یک گروه غذایی یا پیروی از رژیم های سخت گیرانه نیست. 2.
فعالیت بدنی را در برنامه روزانه قرار دهید کم تحرکی و اضافه وزن می توانند خطر ابتلا به برخی سرطان ها را افزایش دهند. فعالیت بدنی منظم، علاوه بر کمک به کنترل وزن، با کاهش خطر بعضی از این سرطان ها ارتباط دارد.
برای بزرگسالان، دست کم 150 تا 300 دقیقه فعالیت هوازی با شدت متوسط در هفته توصیه می شود. پیاده روی سریع، دوچرخه سواری و شنا از گزینه های مناسب هستند. اگر مدت زیادی کم تحرک بوده اید، بهتر است فعالیت را به تدریج افزایش دهید. 3. از دخانیات دوری کنید سیگار یکی از مهم ترین عوامل قابل پیشگیری سرطان است. مصرف دخانیات فقط به سرطان ریه محدود نمی شود و خطر ابتلا به سرطان های دهان، گلو، حنجره، مری، مثانه، کلیه و چندین اندام دیگر را نیز افزایش می دهد. قلیان و سایر محصولات دخانی نیز بی خطر نیستند.
ترک سیگار در هر سنی سودمند است و با گذشت زمان، خطر بسیاری از بیماری های مرتبط با دخانیات کاهش می یابد. 4. از پوست خود در برابر نور خورشید محافظت کنید اشعه فرابنفش خورشید از عوامل شناخته شده سرطان پوست است. برای کاهش تماس با این اشعه، در ساعات اوج تابش تا حد امکان در سایه بمانید، لباس پوشیده و کلاه مناسب استفاده کنید و روی پوست های در معرض نور، ضدآفتاب طیف گسترده با SPF حداقل 30 بزنید. ضدآفتاب باید به مقدار کافی استفاده شود و در صورت ماندن طولانی در فضای باز، تعریق یا شنا، طبق دستور محصول تجدید شود.
برنزه کردن عمدی پوست، چه زیر آفتاب و چه با دستگاه های برنزه کننده، روش ایمنی برای تغییر رنگ پوست نیست. 5. واکسن های پیشگیرانه را جدی بگیرید برخی عفونت ها در بروز سرطان نقش دارند. ویروس پاپیلومای انسانی یا HPV می تواند باعث سرطان دهانه رحم و برخی سرطان های دیگر شود. ویروس هپاتیت B نیز خطر سرطان کبد را افزایش می دهد. واکسن HPV و واکسن هپاتیت B می توانند از ابتلا به عفونت های مرتبط با این سرطان ها پیشگیری کنند. زمان و شرایط دریافت واکسن به سن، سابقه واکسیناسیون و دستورالعمل های پزشکی بستگی دارد. 6.
مصرف الکل ممنوع مصرف الکل با افزایش خطر چندین سرطان، از جمله سرطان های دهان، گلو، مری، کبد، روده بزرگ و پستان ارتباط دارد. مصرف الکل به شدت خطرناک است. برای پیشگیری از سرطان، مصرف نکردن الکل بهترین انتخاب است. نوشیدنی های الکلی حتی در مقادیر کم نیز به شدت خطرناک هستند. 7. در مصرف مکمل ها زیاده روی نکنید ویتامین ها و مواد معدنی برای عملکرد طبیعی بدن ضروری هستند، اما مصرف بیشتر آن ها لزوما به معنای سلامت بیشتر نیست. شواهد کافی وجود ندارد که مصرف خودسرانه مولتی ویتامین ها بتواند از سرطان پیشگیری کند. دوزهای بالای بعضی مکمل ها حتی ممکن است زیان آور باشند.
برای مثال، مصرف مکمل بتاکاروتن با دوز بالا در افراد سیگاری یا کسانی که سابقه مصرف سنگین دخانیات دارند، با افزایش خطر سرطان ریه ارتباط داشته است. مکمل ها را بهتر است بر اساس نیاز واقعی و با نظر پزشک مصرف کنید. 8. کیفیت آب آشامیدنی را بررسی کنید آب سالم برای حفظ سلامت ضروری است، اما شواهد معتبری وجود ندارد که آب بطری شده به طور کلی از آب لوله کشی سالم خطرناک تر باشد یا استفاده از دستگاه تصفیه در همه خانه ها خطر سرطان را کاهش دهد. کیفیت آب به منبع تامین، شرایط شبکه و آلاینده های احتمالی منطقه بستگی دارد.
اگر احتمال آلودگی وجود دارد، نتیجه آزمایش آب و توصیه مراجع بهداشتی باید مبنای انتخاب روش تصفیه باشد. استفاده از بطری شیشه ای یا فلزی مناسب می تواند جایگزینی برای بطری پلاستیکی باشد، اما به تنهایی یک روش اثبات شده پیشگیری از سرطان نیست. 9. درباره تلفن همراه نگران نباشید، اما اصول ایمنی را رعایت کنید تلفن های همراه از امواج رادیوفرکانسی استفاده می کنند که در گروه پرتوهای غیریون ساز قرار دارند. شواهد علمی فعلی ارتباط علّی روشنی میان استفاده معمول از تلفن همراه و سرطان مغز نشان نداده اند؛ با این حال، پژوهش درباره اثرات درازمدت همچنان ادامه دارد.
اگر ترجیح می دهید تماس مستقیم با گوشی را کمتر کنید، می توانید از بلندگوی تلفن یا هندزفری استفاده کنید. این کار میزان مواجهه موضعی با امواج را کاهش می دهد، اما شواهدی وجود ندارد که چنین اقدامی برای پیشگیری از سرطان در استفاده معمول ضروری باشد. 10. تماس شغلی با مواد سرطان زا را کاهش دهید برخی مواد شیمیایی مورد استفاده در صنایع و مشاغل، از جمله بنزن و پرکلرواتیلن، با خطر سرطان ارتباط دارند. میزان خطر به نوع ماده، مقدار تماس، مدت مواجهه و رعایت اصول ایمنی بستگی دارد.
افرادی که در محیط های شغلی با این مواد سروکار دارند باید از تهویه مناسب، تجهیزات حفاظت فردی و دستورالعمل های ایمنی استفاده کنند. درباره لباس های خشک شویی شده نیز شواهدی وجود ندارد که استفاده معمول از این خدمات به خودی خود خطر قابل توجهی برای سرطان ایجاد کند؛ بنابراین، حذف خشک شویی از زندگی روزمره توصیه عمومی و ضروری برای پیشگیری از سرطان نیست. 11. از تماس غیرضروری با بنزین و بخارات آن پرهیز کنید بنزین حاوی ترکیباتی است که بعضی از آن ها، از جمله بنزن، سرطان زا هستند. تماس شغلی یا مکرر با بخارات بنزین می تواند خطرناک باشد؛
به همین دلیل باید از استنشاق بخارات و تماس مستقیم و طولانی با این ماده پرهیز کرد. هنگام سوخت گیری، از سرریز کردن باک خودداری کنید، بخارات بنزین را عمدا استنشاق نکنید و در صورت تماس پوستی، پوست را با آب و صابون بشویید. رعایت این نکات به کاهش مواجهه غیرضروری با مواد زیان آور کمک می کند. غربالگری و تشخیص به موقع را فراموش نکنید اصلاح سبک زندگی همه موارد سرطان را پیشگیری نمی کند. غربالگری مناسب بر اساس سن، جنس، سابقه خانوادگی و عوامل خطر می تواند به شناسایی برخی سرطان ها در مراحل اولیه یا حتی شناسایی ضایعات پیش سرطانی کمک کند.
بهتر است درباره آزمایش های غربالگری مناسب با پزشک مشورت کنید و در صورت مشاهده علائم پایدار یا غیرعادی، ارزیابی پزشکی را به تعویق نیندازید. داشتن یک عامل خطر به معنای ابتلای قطعی به سرطان نیست و نداشتن عوامل خطر نیز تضمین نمی کند که فرد هرگز به این بیماری مبتلا نشود. این توصیه ها جایگزین ارزیابی پزشکی نیستند؛ انتخاب روش های پیشگیری و غربالگری باید با توجه به شرایط فردی و راهنماهای معتبر پزشکی انجام شود.
منبع: رویداد 24
