باشگاه خبرنگاران جوان؛ مینا عظیمی – قتل یک زن ژاپنی در جزیره اوکیناوا ژاپن بدست یک نظامی آمریکایی، بار دیگر تنشهای مرتبط با حضور نظامی آمریکا در این جزیره را در کانون توجه قرار داده و دولت «سانائه تاکایچی»، نخستوزیر ژاپن، را در روابطش با واشنگتن با آزمونی حساس روبهرو کرده است. این پرونده در شرایطی مطرح شده که ژاپن و آمریکا در تلاش برای تقویت همکاریهای نظامی خود بهمنظور مقابله با چالشهای امنیتی در شرق آسیا هستند؛ همزمان مطالبات داخلی برای بازنگری در پیامدها و هزینههای حضور نظامی آمریکا در ژاپن افزایش یافته است.
گزارشهای رسانههای آمریکایی نشان میدهد تبعات این جنایت فراتر از موضوع محاکمه مظنون است و پرسشهایی را درباره توانایی مقامهای ژاپنی برای پاسخگویی به خشم مردم و همچنین میزان تاثیر این بحران بر برنامههای دفاعی دو کشور و آینده پایگاههای آمریکایی در اوکیناوا مطرح کرده است. خشم عمومی و اقدامات پلیس ژاپن «دوین جاکوب بالارد»، سرجوخه ۲۰ ساله تفنگداران دریایی آمریکا را به ظن قتل «آنا یاگی» ۳۹ ساله که شنبه گذشته در یک هتل در اوکیناوا بر اثر خفگی کشته شد و سرق کیف پول و دیگر اموال او بازداشت کرده است. این نظامی آمریکایی اتهامات مطرحشده علیه خود را رد میکند.
با توجه به اینکه این جرم خارج از ساعات خدمت نظامی رخ داده، پرونده بر اساس توافقی قدیمی که حضور نیروهای آمریکایی در ژاپن را تنظیم میکند، در حوزه صلاحیت دستگاه قضایی ژاپن قرار دارد؛ با این حال هنوز مشخص نیست مقامهای ژاپنی اتهام رسمی علیه این نظامی مطرح خواهند کرد یا نه. روزنامه «نیویورکتایمز» گزارش داد که ساکنان اوکیناوا طی روزهای گذشته در اعتراض به این جنایت به خیابانها آمدند و شعارهایی از جمله «خشونت را تحمل نخواهیم کرد» و «پایگاههای آمریکایی مسئله حقوق بشر هستند» سر دادند. در توکیو نیز تظاهراتی برگزار شد.
پیامدهای این پرونده به سطح سیاسی نیز کشیده شد و «جنتا کوگا»، فرماندار اوکیناوا برای دیدار با نخستوزیر به توکیو رفت. او گفت قتل یاگی «نگرانی شدیدی را در میان ساکنان استان برانگیخته است» و نسبت به رفتار نیروهای آمریکایی ابراز نگرانی کرد. کوگا همچنین اظهار داشت تلاشهای واشنگتن برای تقویت انضباط نیروهای خود در اوکیناوا «نتیجهبخش نبوده است».
به نوشته «والاستریت ژورنال»، «بنجامین واتسون»، فرمانده سومین نیروی عملیات دریایی آمریکا در اوکیناوا، فقط دستور داده است تمامی فعالیتهای نظامی آمریکا به مدت دو روز تعلیق شود تا این زمان به آموزش نیروها درباره معیارهای رفتاری و انضباطی اختصاص یابد. از دیگر اقداماتی که از سوی فرمانده آمریکایی اتخاذشده، ممنوعیت مصرف مشروبات الکلی در داخل و خارج از پایگاههای نظامی برای مدت دو روز و اعمال مقررات منع رفتوآمد شبانه به مدت یک ماه است! بار پایگاههای نظامی ریشههای تنش بر سر حضور نظامی آمریکا در اوکیناوا به دههها پیش بازمیگردد.
بر اساس گزارش «نیویورکتایمز»، جرایمی که نظامیان آمریکایی در این جزیره مرتکب شدهاند، بارها به منبع اختلاف میان واشنگتن و توکیو تبدیل شده است. اوکیناوا بیشترین سهم از بار حضور نظامی آمریکا در ژاپن را تحمل میکند؛ بهطوری که حدود ۷۰ درصد از تاسیسات نظامی آمریکا در ژاپن در این جزیره قرار دارد، در حالی که مساحت اوکیناوا تنها حدود یک درصد از خاک ژاپن است. این حضور طی سالهای گذشته نارضایتی ساکنان محلی را به دنبال داشته است؛ از جمله به دلیل جرایم، آلودگی زیستمحیطی و ترافیک ناشی از پایگاههای نظامی.
همچنین بر اساس گزارش «واشنگتنپست»، ارتکاب جرایمی از سوی نظامیان آمریکایی در گذشته، پنتاگون را به ارائه امتیازاتی به مقامهای محلی در این جزیره واداشته است. با وجود تداوم این تنشها، «والاستریت ژورنال» از تغییر در گرایش انتخاباتی مردم اوکیناوا خبر داده است؛ تغییری که با پیروزی کوگا در انتخابات فرمانداری ماه گذشته و شکست رقیب او از جنبش مخالف جنگ و مخالف حضور نظامی آمریکا در این جزیره نمود یافت. به نوشته این روزنامه، این پیروزی میتواند نشانهای از کاهش مخالفت عمومی با حضور آمریکا در این جزیره باشد؛
همزمان توجه رایدهندگان به سمت مسائل معیشتی معطوف شده و ژاپن نیز با چالشهای امنیتی جدیدی از سوی چین و روسیه مواجه است. آزمون ائتلاف اوکیناوا در راهبرد «چرخش به سمت جنوبغرب» که تاکایچی برای تقویت حضور نظامی ژاپن در منطقه دنبال میکند، جایگاهی محوری دارد؛ زیرا این استان نزدیکترین بخش ژاپن به تایوان محسوب میشود. تاکایچی که به مواضع سختگیرانهاش در قبال چین معروف است، سال گذشته احتمال مشارکت ژاپن در دفاع از تایوان در صورت حمله چین به این جزیره را مطرح کرد؛ موضعی که در صورت تحقق، فاصلهای آشکار با سیاستی است که توکیو طی دههها دنبال کرده است.
با این حال، حادثه اخیر به نوشته «نیویورکتایمز» تاکایچی را با یک آزمون سیاسی روبهرو کرده است. او تنها چند هفته پیش از پیروزی کوگا استقبال کرده بود؛ هواداران کوگا نیز انتخاب او را فرصتی برای تسهیل اجرای برنامههای توکیو جهت تعمیق همکاری نظامی با واشنگتن و استقرار شمار بیشتری از نیروهای ژاپنی، موشکها و سامانههای راداری در اوکیناوا میدانستند.
در میان این تضاد میان برنامههای نظامی و مطالبات ساکنان، «واشنگتنپست» به نقل از «فومیاکی نوزوئه»، استاد سیاست بینالملل در دانشگاه بینالمللی اوکیناوا، نوشته است که کوگا اکنون با یک پرسش بسیار مهم روبهروست: «وقتی سیاست امنیت ملی ژاپن با زندگی و معیشت ساکنان اوکیناوا در تضاد قرار میگیرد، او باید طرف کدامیک را بگیرد؟» «مانابو ساتو»، استاد بازنشسته دانشگاه بینالمللی اوکیناوا، نیز معتقد است تاکایچی اهمیت مهار خشم عمومی را درک میکند، اما تاکید دارد واکنش مقامهای ارشد فراتر از «نمایش» نمیرود.
او میگوید: «آنها خشم خود را نشان میدهند و مطالبات محکمی مطرح میکنند، اما اقدامات اساسی انجام نمیدهند.» منبع: الجزیره
منبع: باشگاه خبرنگاران جوان



