باشگاه خبرنگاران جوان؛ آرزو رئوفی‌راد – نصرت‌الله تاجیک، سفیر پیشین جمهوری اسلامی ایران در اردن در گفت‌وگو با باشگاه خبرنگاران جوان گفت: باید به دغدغه‌های ایران برای انتخاب مذاکرات غیرمستقیم توجه داشت و بدون قضاوت درباره درست یا نادرست بودن این تصمیم، به تبعات چنین مذاکره‌ای توجه کرد؛ ممکن است این شیوه برای ایران منافعی داشته باشد یا نکات مثبتی در آن وجود داشته باشد، اما نمی‌توان تضمین کرد که این وضعیت برای همیشه به همین شکل ادامه پیدا کند.
وی افزود: مذاکرات مستقیم قابل دفاع است، زیرا در مقطعی شاهد بودیم مذاکرات به هر دلیلی، از جمله نقض عهد ترامپ و پایدار نبودن تفاهم‌نامه، منجمد شد و میانجی‌گران نیز نسبت به ادامه روند ناامید شدند. البته این عدم نتیجه را نمی‌توان صرفاً به غیرمستقیم بودن مذاکرات نسبت داد. تاجیک تأکید کرد: در شرایط عادی، بیش از آن که به شکل مذاکرات، یعنی مستقیم یا غیرمستقیم بودن آن، توجه شود، باید بر محتوا تمرکز کرد تا مذاکرات نتیجه‌بخش باشد. بعید می‌دانم روشی که در زمینه شکل مذاکرات دنبال کرده‌ایم، بتواند به‌عنوان یک الگو مطرح شود.
بخشی از این مسئله به نتیجه مذاکرات و بخشی نیز به میانجی‌گران، نوع مداخله، منافع و نحوه تعامل آنان با ایران و آمریکا بازمی‌گردد. روابط منطقه‌ای جایگزین روابط بین‌المللی نیست تاجیک گفت: روابط منطقه‌ای نمی‌تواند جایگزین روابط بین‌المللی باشد؛ هرکدام از این حوزه‌ها خاصیت و ظرفیت خود را دارند و باید در بستر مناسب خود مورد توجه قرار گیرند. تاجیک خاطرنشان کرد: در دولت سیزدهم نیز چنین تلقی‌ای وجود داشت که به جای سامان دادن به روابط بین‌المللی، بر روابط منطقه‌ای تمرکز شود، در حالی که هرکدام از این حوزه‌ها کارکرد خاص خود را دارند؛
ما به یک استراتژی مشخص و منسجم در تعاملات بین‌المللی، تنظیم سیاست خارجی و نحوه رفتار با کشورها، به‌ویژه همسایگان، نیاز داریم و نمی‌توانیم به‌صورت زیگزاگی، پاندولی یا متغیر رفتار کنیم. سیاست همسایگی باید موجب کاهش تنش شود تاجیک با تأکید بر اهمیت همسایگان گفت: سیاست همسایگی باید در جهت کاهش دشمنی و کاهش نگرانی کشور‌های همسایه باشد. این تصور درباره ایران وجود دارد که اگر مشکلات داخلی و خارجی کشور حل شود، ایران به یک قدرت هژمونیک تبدیل خواهد شد و سیاست‌های خصمانه‌ای در قبال کشور‌های همسایه در پیش خواهد گرفت که اصلا درست نیست.
تاجیک اظهار داشت: هر فردی نباید درباره مسائل تخصصی و موضوعاتی که به مسئولیت او مربوط نیست، اظهار نظر کند. اظهارنظر‌های مختلف ممکن است از سوی کشور‌های دیگر به حساب دولت و حاکمیت گذاشته شود و هزینه‌هایی را به کشور تحمیل کند؛ بنابراین، در درجه اول باید یک استراتژی مشخص و منسجم در سیاست خارجی داشته باشیم. تاجیک در ادامه گفت: یکی از مشکلات اصلی ایران و آمریکا این است که آمریکا قائل به این نیست که ایران بخشی از ثبات و امنیت منطقه‌ای است؛
ایران باید این مسئله را نه صرفاً با رفتار نظامی، ترساندن و تهدید، بلکه از طریق رفتار سیاسی، دیپلماتیک و تعامل با کشورها تغییر دهد. وی تأکید کرد: تعامل با کشورها بسیار مهم است و باید نشان دهیم که یک قدرت مسئولیت‌پذیر هستیم. نمی‌توان گفت ایران همیشه خلاف این رویکرد عمل کرده، اما مشکل این است که هر فردی به خود اجازه می‌دهد در مسائل غیرتخصصی و غیرمرتبط با مسئولیت خود اظهارنظر کند و کشور‌های دیگر نیز این مواضع را به حساب دولت و حکومت بگذارند.
منبع: باشگاه خبرنگاران جوان
