جام جم آنلاین – daily mail نوشت: درد در ناحیه آپاندیس میتواند به آپاندیسیت شدید تبدیل شود و بیمار را به عمل جراحی برای خارج کردن آپاندیس نیازمند کند. در صورت پارگی آپاندیس نیز خطر عوارض جدی و حتی تهدیدکننده زندگی وجود دارد.با وجود اینکه عملکرد دقیق آپاندیس هنوز به طور کامل مشخص نیست این اندام بخشی از دستگاه گوارش است و به روده متصل میشود.
با این حال طی سالهای اخیر توجه پژوهشگران در سراسر جهان به آپاندیس افزایش یافته است زیرا ارتباط آن با افزایش موارد ابتلا به سرطان به ویژه در افراد جوانتر مطرح شده است.آمارها از افزایش قابل توجه تشخیص سرطان آپاندیس در افراد زیر ۵۰ سال حکایت دارند. سرعت این افزایش حتی از برخی بیماریهای رو به رشد دیگر مانند سرطان روده نیز بیشتر گزارش شده است.یک مطالعه در آمریکا نشان داد افراد ۲۹ تا ۴۴ ساله به گروهی تبدیل شدهاند که بیشترین احتمال ابتلا به تومورهای آپاندیس را دارند و تعداد موارد در این گروه طی تنها ۱۰ سال ۷۱ درصد افزایش یافته است.
روند مشابهی نیز در بریتانیا مشاهده شده است.پژوهشگران در بریتانیا در سال ۲۰۲۲ دریافتند میزان بروز سرطان آپاندیس طی ۲۰ سال از ۱۹۹۵ تا ۲۰۱۶ حدود پنج برابر شده است. بیشترین افزایش نیز بار دیگر در گروه سنی ۲۰ تا ۳۹ سال مشاهده شد.با وجود این افزایش سرطان آپاندیس همچنان بیماری نادری محسوب میشود و تعداد موارد کلی آن پایین است. با این حال پژوهشگران افزایش موارد ابتلا را موضوعی قابل توجه میدانند.چرا تشخیص سرطان آپاندیس دشوار است؟تشخیص سرطان آپاندیس کار سادهای نیست.
بیماری ممکن است بدون هیچ علامت مشخصی پیشرفت کند یا با علائمی مبهم مانند درد خفیف شکم و نفخ همراه باشد.به همین دلیل بسیاری از موارد زمانی تشخیص داده میشوند که سرطان از آپاندیس فراتر رفته و درمان آن دشوارتر شده است. احتمال بازگشت بیماری نیز در برخی انواع سرطان آپاندیس بالاست.درمان موارد پیشرفته میتواند بسیار سنگین باشد و شامل جراحی گسترده شکم و حتی شستوشوی حفره شکمی با داروی شیمیدرمانی برای از بین بردن سلولهای سرطانی باقیمانده شود.
این نوع درمان در زنان ممکن است به ناباروری منجر شود.چرا آمار سرطان آپاندیس افزایش یافته است؟دانشمندان هنوز پاسخ کاملی برای افزایش موارد سرطان آپاندیس ندارند و حتی درباره عملکرد خود آپاندیس نیز اطلاعات کاملی در دست نیست.آپاندیس در قسمت پایین و راست شکم قرار دارد و تصور میشود در عملکرد سیستم ایمنی روده و کمک به پاکسازی مواد زائد بدن نقش داشته باشد.
یک مرور علمی منتشرشده در سال ۲۰۲۵ نیز تأکید کرده که درباره دلایل ایجاد سرطان آپاندیس اطلاعات محدودی وجود دارد و این بیماری همچنان معمایی برای پژوهشگران محسوب میشود.با این حال چند عامل میتواند بخشی از افزایش آمار را توضیح دهد.تشخیص بیشتر تومورهای کوچکیکی از مهمترین دلایل افزایش آمار این است که تعداد بیشتری از سرطانهای آپاندیس در جریان عمل جراحی برای خارج کردن آپاندیس شناسایی میشوند.این تومورها معمولا از شایعترین انواع سرطان آپاندیس هستند و «تومورهای نورواندوکرین» نام دارند.
این تومورها از سلولهایی ایجاد میشوند که در تولید هورمونها و انتقال پیامهای بدن نقش دارند.تومورهای نورواندوکرین معمولا کوچک و آهستهرشد هستند و در بسیاری از موارد پس از خارج کردن آپاندیس به درمان دیگری نیاز ندارند.طی سالهای گذشته تعداد عملهای آپاندکتومی افزایش یافته است.
در نتیجه پزشکان فرصت بیشتری برای شناسایی تومورهایی پیدا کردهاند که در گذشته ممکن بود هرگز تشخیص داده نشوند.از طرف دیگر افرادی که تحت عمل آپاندکتومی قرار میگیرند معمولا جوان هستند و همین مسئله میتواند بخشی از افزایش تشخیص سرطان آپاندیس در گروههای سنی پایینتر را توضیح دهد.تغییر در تعریف سرطانعامل مهم دیگر به تغییر شیوه طبقهبندی این تومورها مربوط میشود.پیش از سال ۲۰۰۰ این تومورها اغلب «کارسینوئید» نامیده میشدند و تصور میشد خوشخیم هستند یا دستکم رفتار تهاجمی محدودی دارند.با انتشار پژوهشهایی که نشان دادند این تومورها میتوانند رشد کنند و به شکل بدخیم درآیند طبقهبندی آنها تغییر کرد.از سال ۲۰۰۰ اصطلاح «تومور نورواندوکرین» وارد دستورالعملهای جدید شد و این تومورها برای نخستین بار در آمار سرطان قرار گرفتند.در نتیجه بخشی از افزایش آماری سرطان آپاندیس به تغییر شیوه ثبت و طبقهبندی بیماری مربوط میشود.
یک مطالعه بریتانیایی نیز به این نتیجه رسید که افزایش تشخیص سرطان آپاندیس تا حد زیادی به افزایش شناسایی تومورهای نورواندوکرین در مرحله یک یعنی ابتداییترین مرحله سرطان مربوط است.امروزه اگر پزشک هنگام خارج کردن آپاندیس متوجه مورد غیرعادی شود نمونه برای بررسی دقیقتر به آزمایشگاه فرستاده میشود.
همین روند باعث شده تعداد بیشتری از تومورها تشخیص داده شوند.خبر خوب این است که در مورد تومورهای نورواندوکرین مرحله یک معمولا پس از خارج کردن آپاندیس به درمان بیشتری نیاز نیست.افزایش سایر تومورهای آپاندیستغییر در شیوه تشخیص و طبقهبندی تمام افزایش موارد سرطان آپاندیس را توضیح نمیدهد.تعداد برخی تومورهای دیگر آپاندیس نیز افزایش یافته است. یکی از آنها آدنوکارسینوم است که شباهتهایی به تومورهای روده دارد، اما رفتار متفاوتی دارد.تعداد این تومورها از سال ۱۹۹۵ حدود سه برابر شده است.نوع دیگری از بیماری نیز «پسودومیکسوم پریتونی» نام دارد.
این بیماری از سلولهای تولیدکننده مخاط شروع میشود و میتواند در سراسر حفره شکمی گسترش پیدا کند. تعداد موارد آن نیز حدود ۲.۵ برابر افزایش یافته است.هر دو بیماری همچنان بسیار نادر هستند و تنها چند صد مورد از آنها در سال شناسایی میشود.با این حال این تومورها معمولا زمانی تشخیص داده میشوند که بیماری به خارج از آپاندیس گسترش یافته است.درمان سنگین در موارد پیشرفتهپسودومیکسوم پریتونی به ویژه میتواند به درمان بسیار سنگینی نیاز داشته باشد.در موارد پیشرفته ممکن است جراح مجبور شود علاوه بر آپاندیس بخشهایی از روده و روده بزرگ را خارج کند.
برداشتن کیسه صفرا و طحال نیز ممکن است ضروری باشد. در زنان در برخی موارد تخمدانها و رحم نیز خارج میشوند.پس از جراحی حفره شکمی با نوعی شیمیدرمانی گرم شسته میشود. این روش که «HIPEC» نام دارد با هدف از بین بردن سلولهای سرطانی باقیمانده انجام میشود.با وجود این درمان احتمال بازگشت بیماری همچنان وجود دارد.چرا این سرطان در حال افزایش است؟برای افزایش موارد آدنوکارسینوم و پسودومیکسوم پریتونی هنوز دلیل مشخصی پیدا نشده است.یکی از توضیحات احتمالی افزایش استفاده از سیتیاسکن برای بررسی دردهای شکمی در مراکز اورژانس است.
از طرف دیگر توانایی متخصصان تصویربرداری برای شناسایی این بیماری نیز بهتر شده است.با این حال سرطان آپاندیس همچنان بیماری بسیار نادری است. افزایش تعداد بیماران به این معنا نیست که این سرطان به بیماری شایعی تبدیل شده است.نقش ژنتیک و سبک زندگیپژوهشها نشان دادهاند ۱۱ نوع سرطان در گروههای سنی مختلف از جمله افراد جوانتر در حال افزایش هستند.
افزایش موارد سرطان آپاندیس و همچنین برخی سرطانهای تخمدان و روده در افراد جوان بیشتر مورد توجه قرار گرفته است.ژنتیک ممکن است بخشی از این افزایش را توضیح دهد.در یک مطالعه مشخص شد حدود یک نفر از هر ۱۰ بیمار مبتلا به سرطان آپاندیس دارای یک ژن مرتبط با افزایش احتمال ابتلا به نوعی سرطان است. با این حال تاکنون هیچ جهش ژنتیکی مشخصی که به طور اختصاصی با تومورهای آپاندیس ارتباط داشته باشد شناسایی نشده است.ارتباط احتمالی با سرطان روده نیز مورد بررسی قرار گرفته است.میکروبیوم روده یعنی مجموعه باکتریهایی که در دستگاه گوارش زندگی میکنند نیز مورد توجه قرار دارد.
بههمخوردن تعادل باکتریهای مفید روده با ابتلا به سرطان روده ارتباط داده شده و پژوهشگران در حال بررسی احتمال ارتباط آن با سرطان آپاندیس هستند.عوامل مربوط به سبک زندگی نیز ممکن است در این میان نقش داشته باشند.
رژیم غذایی نامناسب مصرف زیاد غذاهای فرآوریشده کمتحرکی و اضافهوزن همگی عواملی هستند که با افزایش خطر ابتلا به برخی سرطانهای دیگر ارتباط دارند.پژوهشهای جدیدتر نیز این احتمال را بررسی میکنند که محیط زندگی و عوامل محیطی بتوانند روی عملکرد ژنها اثر بگذارند و حساسیت بدن را نسبت به سرطان افزایش دهند.با وجود تمام این فرضیهها هنوز نمیتوان یک علت مشخص را به عنوان عامل اصلی افزایش سرطان آپاندیس معرفی کرد.آنچه تاکنون مشخص است این است که سرطان آپاندیس همچنان نادر است، اما تعداد تشخیصهای آن در سالهای اخیر افزایش یافته است.
بخشی از این افزایش احتمالا به تشخیص بهتر و تغییر در طبقهبندی تومورها مربوط میشود و برای تعیین سهم عوامل ژنتیکی محیطی و سبک زندگی به تحقیقات بیشتری نیاز است.رعایت یک رژیم غذایی متعادل با مصرف کمتر غذاهای فرآوریشده حفظ وزن سالم فعالیت بدنی منظم و پرهیز از سیگار و مصرف زیاد الکل نیز از اقداماتی هستند که میتوانند خطر ابتلا به بسیاری از بیماریها را کاهش دهند.
منبع: جام جم آنلاین
