هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، اعلام کرد که سیاست آنکارا تحت «پیمان دفاعی مکه» بر دفاع از عربستان سعودی متمرکز است و تأیید کرد که مقامات این کشور هنوز هیچ تصمیمی درباره استقرار نیروهای نظامی در یمن نگرفتهاند. فیدان همچنین با اشاره به ابتکارات دیپلماتیک منطقهای، از احتمال برگزاری نشست مشترک قدرتهای منطقهای و اروپایی در برلین خبر داد.
به گزارش خبرآنلاین، هاکان فیدان روز شنبه در گفتوگو با شبکه خبری «تیجیآرتی هابر» (TGRT Haber) ترکیه گفت: «سیاست فعلی ما معطوف به دفاع از عربستان سعودی است؛ هیچ تصمیمی برای استقرار نیرو در داخل یمن گرفته نشده است. با این حال، حمایتهای لازم در دفاع از عربستان سعودی ارائه میشود.»
فیدان با برجسته کردن همکاری صنایع دفاعی میان ترکیه، پاکستان، عربستان سعودی و شرکای احتمالی آینده بهعنوان یکی از ارکان اصلی «ائتلاف دفاعی مکه»، به چالشهای ترکیه در زمانهایی اشاره کرد که متحدانش از فروش سلاح به این کشور خودداری میکردند.
وی با بیان اینکه پیمان امنیتی مکه علیه هیچ کشوری نیست، تأکید کرد که کشورهای عضو در عوض، ضمن پیشبرد همکاریهای اقتصادی گستردهتر، به دنبال ایجاد اعتماد متقابل هستند.
وزیر خارجه ترکیه اظهار داشت که دفاع متقابلِ مبتنی بر بندی مشابه «ماده ۵ ناتو» به صورت خودکار عمل نمیکند و نیازمند ارزیابی تهدیدات، اطلاعات مشترک، برنامهریزی دفاعی و دریافت مجوز از پارلمان ترکیه است؛ روندی که مشابه استقرار نیرو در سوریه، عراق، سومالی، لبنان و آبهای بینالمللی است.
فیدان با اشاره به اینکه عربستان سعودی در حال حاضر با حدود ۳۰ کشور در موضوع یمن همکاری میکند، افزود که حملات مکرر آمریکا، بریتانیا و اروپا به حوثیها نتوانسته جنگ را متوقف کند، اما حملات حوثیها در تنگه بابالمندب، یمن را به یک تهدید امنیتی در سطح جهانی تبدیل کرده است.
دیپلماسی فعال و مالکیت منطقهای
فیدان تصریح کرد که تحت چشمانداز رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، این کشور بهجای ساختارهای نمادین، در حال ایجاد سازوکارهای منطقهای کارآمد و نوآورانه است که از جمله آنها میتوان به «ائتلاف دفاعی مکه»، «گروه چهارجانبه منطقهای» (R4) -متشکل از ترکیه، مصر، پاکستان و عربستان سعودی- و «گروه هشت غزه» اشاره کرد.
وی خاطرنشان کرد که اقدام فعالانه در حوزههای استراتژیکِ پویا پیش از تشدید بحرانها، از سرریز شدن شوکهای موجودیتی منطقهای و جهانی به ترکیه جلوگیری کرده و آنکارا را به یک «بازیگرِ همواره مورد نیاز» تبدیل کرده است؛ تا جایی که اکنون رهبران اروپایی مفهوم «مالکیت منطقهایِ» ترکیه را تکرار میکنند.
فیدان با توضیح اینکه پلتفرمهای غیررسمی و غیرالزامآور، امکان گفتوگوی صریح و بدون تشریفات دستوپاگیر دیپلماتیک را فراهم میکنند، گفت در شرایطی که آمریکا همزمان با جنگ روسیه و اوکراین حضور امنیتی خود را در اروپا کاهش میدهد، ترکیه نشست مشترک «گروه چهارجانبه اروپایی» (E4)، شامل فرانسه، آلمان، ایتالیا و بریتانیا— و گروه منطقهای R4 را در استانبول برگزار کرد.
وی خبر داد که برنامههایی وجود دارد تا در صورت مساعد بودن شرایط، نشست دوم این گروهها ماه آینده در برلین برگزار شود.
تضمین آزادی کشتیرانی و بحران دریای سیاه
وزیر خارجه ترکیه همچنین به پیشنهاد این کشور در نشست ماه گذشته وزرای خارجه گروه ۲۰ در آمریکا اشاره کرد. ترکیه در این نشست خواستار یک اعلامیه جهانی الزامآور برای تضمین ترانزیت تجاری بیوقفه از طریق گذرگاههای کلیدی دریایی، از جمله تنگه هرمز، تنگههای ترکیه (بسفر و داردانل)، جبلالطارق، مالاکا و کانال پاناما، صرفنظر از وقوع جنگها یا شرایط جهانی شده بود.
فیدان با هشدار نسبت به اینکه تشدید خصومتها در دریای سیاه بهطور فزایندهای کشتیرانی تجاری را به خطر میاندازد، گفت که روزانه به کشتیها حمله میشود و روسیه و اوکراین اعلام کردهاند که شناورها را هدف قرار خواهند داد.
وی در پایان تأکید کرد که در کنار هشدارهای صادرشده از سوی وزارت حملونقل و فرماندهی نیروهای دریایی ترکیه، آنکارا از طریق مقامات گارد ساحلی و سازمانهای حملونقل با روسیه و اوکراین در تعامل است و همزمان از شناورهای حامل اتباع ترک میخواهد که از منطقه درگیری دور بمانند.
منبع: خبرآنلاین

