به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، عباس عبادی در نخستین نشست ارتقای تابآوری حرفهای جامعه پرستاری، با حضور مدیران پرستاری بیمارستانهای استانهای تهران، البرز و قم، تابآوری را مفهومی دانست که از علوم پایه و فیزیک به حوزههایی مانند روانشناسی، سلامت و مدیریت سازمانی راه یافته است. او گفت اهمیت این مفهوم در نظام سلامت، بهویژه در دوران همهگیری کرونا و بحرانهای اخیر، بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است.
عبادی با اشاره به تجربههای نظام سلامت در جنگ ۱۲ روزه و جنگ ۴۰ روزه افزود: این تجربهها درسآموختههای ارزشمندی دارند که باید بهطور مستمر بازخوانی و مستند شوند و در قالب برنامههای عملیاتی به کار گرفته شوند تا آمادگی فردی و سازمانی برای بحرانهای احتمالی افزایش یابد. تابآوری در سه سطح معاون پرستاری وزارت بهداشت تابآوری را دارای سه سطح فردی، تیمی و سازمانی دانست و تأکید کرد مدیران پرستاری باید همزمان به هر سه سطح توجه کنند. به گفته او، تابآوری را نمیتوان تنها مسئولیت فردی کارکنان دانست؛
سازمان نیز باید زمینه حفظ توانمندی، انگیزه و سلامت نیروی انسانی را فراهم کند. او خاطرنشان کرد نظام سلامت حتی در شرایط عادی با چالشهایی مانند افزایش جمعیت سالمند، محدودیت منابع، تحریمها و افزایش آگاهی و انتظارات سلامت مردم روبهروست. بنابراین، تابآوری باید بهعنوان ظرفیتی مستمر تقویت شود تا کارکنان و سازمانها بتوانند ضمن حفظ عملکرد خود، از تجربههای دشوار برای افزایش آمادگی بهره بگیرند.
عبادی آمادگی پیش از بحران را یکی از مهمترین درسآموختههای تجربیات اخیر دانست و گفت: نظام سلامت در مرحله پاسخ به بحران از ظرفیت همبستگی و بسیج برخوردار است، اما آمادگی ذهنی، عملیاتی و تجهیزاتی باید پیش از وقوع بحران جدی گرفته شود. حمایت از کارکنان، مسئولیت مدیران معاون پرستاری وزارت بهداشت تأکید کرد فداکاری کارکنان نباید جای مسئولیت سازمانی را بگیرد. او گفت پرستاران در شرایط دشوار زمانی تابآوری بیشتری خواهند داشت که از امنیت روانی در محیط کار برخوردار باشند، فشار کاری و شیفتهایشان متوازن باشد و به نیازهای جسمی و روانی آنان توجه شود.
فراهمکردن فرصت استراحت، توجه به تفاوت توانمندیهای کارکنان، شنیدن دغدغههای آنان و ایجاد احساس حمایت و امنیت، از دیگر وظایفی بود که عبادی برای مدیران پرستاری برشمرد. او همچنین گفت حضور میدانی مدیران و گفتوگوی مستقیم با کارکنان، حتی در قالب بازدیدی کوتاه، میتواند نشان دهد که آنان در شرایط دشوار تنها نیستند. به گفته او، اعتماد متقابل میان کارکنان و مدیران از پایههای تابآوری سازمانی است.
عبادی با اشاره به تجربه مدیریت نیروی انسانی در جنگ ۱۲ روزه گفت در روزهای ابتدایی بحران، غیبت کارکنان در برخی مراکز افزایش یافت، اما برخورد حمایتی مدیران و پیگیری وضعیت سلامت و خانواده کارکنان به بازگشت آنان کمک کرد. او افزود میزان غیبت در جنگ ۴۰ روزه حتی از شرایط عادی کمتر بود؛ موضوعی که به گفته او، اهمیت آمادگی قبلی، حمایت مدیریتی و بهرهگیری از تجربههای پیشین را نشان میدهد. وی همچنین به اقداماتی اشاره کرد که پس از جنگ ۱۲ روزه برای افزایش آمادگی انجام شد؛
از جمله تدوین برنامههای عملیاتی، طراحی دورههای کوتاهمدت درباره مواجهه با مصدومان سوختگی و حمایت روانی، و برگزاری کارگاهها و وبینارهای تخصصی. تداوم خدمات و مشارکت مراکز درمانی عبادی حفظ خدمات حیاتی در بحران را ضروری دانست و گفت در یکی از تجربههای مدیریت بحران، از بخشهای خالی بیمارستانها برای اسکان کارکنانی استفاده شد که بهدلیل شرایط بحرانی و دشواری رفتوآمد، درباره حضور در محل کار و وضعیت خانوادههایشان نگرانی داشتند.
او بر ضرورت پیشبینی سازوکارهای فرماندهی و تفویض اختیار نیز تأکید کرد تا بیمارستانها و دانشگاهها در صورت محدودیت یا قطع ارتباط با سطوح بالاتر مدیریتی، بتوانند بهموقع تصمیم بگیرند و اقدامات ضروری را انجام دهند. به گفته معاون پرستاری وزارت بهداشت، در زمان تهدید سلامت و امنیت جامعه، دولتی یا خصوصی بودن بیمارستان نباید مانع همکاری شود. تجربه کرونا و بحرانهای اخیر نیز نشان داده است که مراکز غیردولتی میتوانند ظرفیتها و امکانات خود را برای ارائه خدمات در اختیار نظام سلامت قرار دهند.
عبادی مستندسازی تجربهها و یادگیری سازمانی را از دیگر الزامات آمادگی برای بحرانهای آینده دانست و گفت تجربه بیمارستانها و دانشگاههای علوم پزشکی باید ثبت و تحلیل شود تا نقاط قوت و ضعف شناسایی و در برنامهریزیهای بعدی به کار گرفته شود. او همچنین با اشاره به فشارهای روانی محیط کار، مراقبت از سلامت روان کارکنان را ضروری خواند و خواستار استفاده از ظرفیتهای حمایتی موجود شد. پیشنهادهایی برای تقویت تابآوری معاون پرستاری وزارت بهداشت در بخش پایانی سخنانش، طراحی و استقرار نظام ملی پایش تابآوری بیمارستانها در سطوح فردی، تیمی و سازمانی را پیشنهاد کرد.
تدوین و اجرای بسته ملی ماندگاری پرستاری با تمرکز بر بهبود محیط کار، ارتقای انگیزه حرفهای و کاهش عوامل مؤثر بر ترک خدمت، و نیز تقویت جایگاه و اختیارات مدیران پرستاری در ساختارهای تصمیمگیری، از دیگر پیشنهادهای او بود. عبادی با اشاره به سهم قابل توجه گروه پرستاری در نیروی انسانی بیمارستانها گفت استفاده مؤثر از تجربه و توان مدیریتی این گروه میتواند به بهبود عملکرد و افزایش تابآوری نظام سلامت کمک کند.
او در پایان ابراز امیدواری کرد با تقویت آمادگی فردی، حمایت سازمانی، توسعه یادگیری و افزایش همبستگی حرفهای، جامعه پرستاری ضمن حفظ سلامت و کرامت کارکنان، تداوم ارائه خدمات ایمن و باکیفیت به مردم را در شرایط مختلف تضمین کند.
منبع: خبرگزاری صدا و سیما



