رئیس سازمان فضایی ایران با تأکید بر اینکه آسیب به ساختمانها و زیرساختها به معنای توقف صنعت فضایی کشور نیست، گفت: دانش و تخصص بومی با تخریب چند ساختمان از بین نمیرود؛ ظرفیتی که امروز در دانشگاهها، پژوهشگاهها و شرکتهای دانشبنیان کشور ریشه دوانده است.
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین از ایلام، صنعت فضایی دیگر صرفاً عرصه رقابت کشورها برای ساخت و پرتاب ماهواره نیست؛ فناوریای راهبردی است که از مدیریت مزارع و منابع آب تا اکتشاف معادن، پیشبینی وضعیت جوی، توسعه ارتباطات و رونق اقتصاد دیجیتال را تحت تأثیر قرار میدهد.
حسین سالاریه، رئیس سازمان فضایی ایران، در سومین دوره جام رسانه امید با تشریح ابعاد مختلف توسعه فناوری فضایی کشور، تأکید کرد که ارزش این صنعت تنها در ساخت ماهواره و پرتابگر خلاصه نمیشود، بلکه دستاورد اصلی آن، تبدیل دادههای فضایی به خدمات کاربردی برای اقتصاد و زندگی مردم است.
وقتی ماهواره به کمک کشاورزی و مدیریت منابع میآید
یکی از مهمترین ظرفیتهای فناوری فضایی، استفاده از تصاویر ماهوارهای برای تصمیمگیری دقیقتر در بخشهای مختلف اقتصادی است.
سالاریه با اشاره به کاربرد این تصاویر در حوزه کشاورزی گفت: ترکیب دادههای ماهوارهای با فناوری هوش مصنوعی این امکان را فراهم میکند که پیش از آغاز فصل برداشت، میزان تولید محصولات کشاورزی با دقت قابل قبولی برآورد شود.
چنین قابلیتی میتواند به برنامهریزی بهتر برای واردات و صادرات، تنظیم بازار و مدیریت قیمت محصولات کشاورزی کمک کند؛ موضوعی که در شرایط نوسانات بازار و ضرورت مدیریت منابع، اهمیت ویژهای دارد.
پایش تغییرات شهری، مدیریت منابع آب و خاک، شناسایی کانونهای آلودگی، حفاظت از محیط زیست و شناسایی ذخایر معدنی نیز از دیگر ظرفیتهایی است که دادههای ماهوارهای در اختیار کشور قرار میدهند.
در حوزه هواشناسی نیز تصاویر و دادههای فضایی از ابزارهای مهم پیشبینی شرایط جوی به شمار میروند؛ ظرفیتی که میتواند در مدیریت بحرانهای طبیعی و برنامهریزی بخشهای اقتصادی نقش مؤثری داشته باشد.
بیش از ۱۷۰ شرکت در مسیر اقتصاد فضایی
رئیس سازمان فضایی ایران با اشاره به گسترش فعالیتهای اقتصادی مبتنی بر فناوری فضایی در کشور، از فعالیت بیش از ۱۷۰ شرکت در حوزه خدمات مبتنی بر دادههای ماهوارهای خبر داد.
این شرکتها با دریافت و پردازش تصاویر ماهوارهای و تبدیل دادههای خام به اطلاعات قابل استفاده، خدمات متنوعی به دستگاههای اجرایی و بخشهای اقتصادی ارائه میکنند.
به گفته سالاریه، برخی از این مجموعهها ظرفیت حضور در بازارهای بینالمللی را نیز دارند؛ ظرفیتی که میتواند زمینهساز شکلگیری بازار جدیدی در اقتصاد دانشبنیان کشور باشد.
از سوی دیگر، توسعه ماهوارههای مخابراتی و منظومههای ماهوارهای مدار پایین میتواند به گسترش پوشش ارتباطی، بهویژه در مناطق فاقد زیرساختهای ارتباطی مناسب، کمک کند. ماهوارههای ناوبری نیز در حملونقل هوایی و دریایی و سامانههای موقعیتیابی کاربرد دارند.
آسیب به ساختمانها، پایان یک دانش نیست
بخش دیگری از سخنان رئیس سازمان فضایی ایران به وضعیت زیرساختهای این صنعت و آسیبهای واردشده به برخی ساختمانها اختصاص داشت؛ موضوعی که سالاریه در واکنش به آن بر تداوم مسیر توسعه فناوری فضایی تأکید کرد.
وی با بیان اینکه آسیب به برخی ساختمانها و زیرساختها به معنای توقف صنعت فضایی نیست، اظهار کرد: دانش و تخصص بومی با آسیبدیدن چند ساختمان از بین نمیرود و زیرساختهای آسیبدیده نیز قابلیت جبران و بازسازی دارند.
سالاریه همچنین از جبران بخش قابل توجهی از خسارتها خبر داد و پراکندگی ظرفیتهای علمی و فناورانه کشور را یکی از مهمترین پشتوانههای استمرار فعالیتها دانست.
به گفته وی، بخش مهمی از توان صنعت فضایی ایران در دانشگاهها، پژوهشگاهها، مجموعههای دانشبنیان و شرکتهای خصوصی شکل گرفته و توسعه این صنعت با مشارکت وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، نیروهای مسلح و مراکز علمی دنبال میشود.
ایران و مسیر دشوار دستیابی به فناوریهای پیشرفته فضایی
رئیس سازمان فضایی ایران در بخش دیگری از سخنان خود، ساخت پرتابگر و دستیابی به توان طراحی و تولید ماهوارههای عملیاتی را از پیچیدهترین فناوریهای روز دنیا دانست و به پیشرفتهای کشور در حوزه پرتابگرها و ماهوارهبر قائم و توسعه توانمندی تزریق ماهواره به مدارهای پایین زمین اشاره کرد.
این دستاوردها حاصل سالها فعالیت علمی و فناورانه و همکاری مجموعههای مختلف کشور است؛ مسیری که به گفته سالاریه، با وجود آسیبهای واردشده به برخی زیرساختها همچنان ادامه دارد.
سرمایه اصلی صنعت فضایی کجاست؟
آنچه از سخنان رئیس سازمان فضایی ایران برمیآید، این است که آینده صنعت فضایی کشور را نمیتوان صرفاً با تعداد ماهوارهها، پرتابها یا ساختمانهای عملیاتی سنجید.
ارزش راهبردی این صنعت زمانی آشکار میشود که دادههای فضایی به ابزار تصمیمگیری برای مدیریت آب، افزایش بهرهوری کشاورزی، توسعه ارتباطات، شناسایی منابع معدنی و تقویت اقتصاد دیجیتال تبدیل شوند.
در این میان، نیروی انسانی متخصص، دانش انباشتهشده و توان طراحی و تولید داخلی، پشتوانهای است که بازسازی زیرساختها و ادامه مسیر توسعه را امکانپذیر میکند؛ به این معنا که ممکن است ساختمانها آسیب ببینند، اما دانش فضایی با دیوار و تجهیزات تعریف نمیشود.
منبع: خبرآنلاین


