درگیری با دیابت به ویژه در دوران بارداری میتواند موجب تحمیل هزینههای درمانی هنگفت بر خانواده و نظام سلامت، نقص عضو و حتی مرگ بیماران شود، در حالی که افراد با رعایت برخی نکات میتوانند از ابتلا به آن پیشگیری یا در مراحل اولیه کنترل کنند.
به گزارش حیات به نقل از ایرنا، ابتلا به دیابت در کنار خطرهایی مانند نقص عضو یا مرگ در شرایط حاد، سطح کیفیت زندگی بیماران را هم کاهش میدهد و افراد ممکن است تا پایان عمر مجبور به استفاده از انسولین یا قرصهای کاهنده قند خون شوند.
بر اساس نتیجه هشتمین پیمایش ملی عوامل خطر بیماریهای غیرواگیر (استپس) که در سال ۱۴۰۰ انجام شد، شیوع دیابت در جمعیت ۲۵ سال و بالاتر استان اردبیل ۱۴.۲۲ درصد است و در حال حاضر ۴۳ هزار و ۱۰۰ بیمار شناخته شده دیابتی در استان وجود دارند که زیر مراقبت واحدهای بهداشتی هستند.
سوای افرادی که با سبک زندگی نادرست و تغذیه نامناسب در طول زندگی به جمع دیابتیها میپیوندند، برخی از بانوان در دوره بارداری به این بیماری مبتلا میشوند که با توجه به خطرهای احتمالی برای مادر و جنین، ارتقای آگاهی برای پیشگیری و مراقبت ضروری است.
اهمیت موضوع از این رو است که ابتلا به دیابت بارداری در ابتدا میتواند به صورت خاموش و بدون علائم باشد، اما در عین حال تاثیر بسیاری بر سلامت مادر و جنین برجا بگذارد.
اگرچه نوزاد بلافاصله در زمان تولد دیابت نمیگیرد، اما پژوهشها حاکی از این است که این کودکان در نوجوانی یا جوانی بیشتر در معرض ابتلا به دیابت نوع ۲ قرار میگیرند.
اصلاح رژیم غذایی و کنترل منظم قند خون ضروری است
یک جراح و متخصص زنان و زایمان با اشاره به ابتلای بعضی بانوان به دیابت در دوران بارداری گفت: علت این است که برخی هرمونها که در دوره بارداری از سوی جفت ترشح میشود، موجب ایجاد مقاومت به انسولین در بدن میگردد و اگر لوزه المعده نتواند انسولین کافی ترشح کند، سطح قند خون بالا میرود.
اینکه شخصی تصور کند چون در گذشته مشکل قند خون نداشته است و در دوران بارداری نیز مبتلا نخواهد شد، طرز فکری اشتباه است.
دکتر نگار سید خامسی افزود: اینکه شخصی تصور کند چون در گذشته مشکل قند خون نداشته است و در دوران بارداری نیز مبتلا نخواهد شد، طرز فکری اشتباه است و بسیاری از بانوانی که سابقه بیماری ندارند، در جریان غربالگری بارداری متوجه ابتلای آنها میشویم.
وی تصریح کرد: علت ابتلای دقیق افراد به دیابت مشخص نیست و نمیتوان دستهبندی کرد ولی برخی ریزفاکتورها هستند که خطر ابتلا را بیشتر میکنند و از جمله میتوان به اضافه وزن مادر هنگام بارداری یا سابقه به دنیا آوردن نوزاد با اضافه وزن اشاره داشت.
این متخصص زنان و زایمان بیان کرد: همچنین افراد دارای پلیکیستیک تخمدان یا بانوانی که از قبل مبتلا به دیابت هستند، ممکن است با تشدید بیماری در دوران بارداری روبهرو شوند و از همین رو ارتقای آگاهی در مورد آن ضرورت دارد.
وی در مورد راههای پیشگیری از دیابت بارداری، تشریح کرد: بهترین کار این است که بانوان دارای ریزفاکتورهای خطرناک در نخستین معاینه بارداری به تشخیص پزشک متخصص آزمایش بدهند ولی غربالگری معمول از هفته ۲۴ تا هفته ۲۸ بارداری انجام میشود.
سید خامسی اضافه کرد: ۷۵ گرم گلوکز پس از ۸۸ ساعت ناشتایی در این آزمایش برداشته میشود و سه مولفه قند خون ناشتا، قند خون یک ساعت بعد و قند خون ۲ ساعت بعد از آن بررسی میگردد و برخی آزمایشهای تخصصیتر هم با تجویز پزشک انجام میگیرد.
دیابت بارداری به طور معمول پس از زایمان برطرف میشود
وی در ادامه به خطرهای ابتلا به دیابت بارداری برای مادر و جنین اشاره و بیان کرد: دیابت بارداری میتواند موجب مسمومیت بارداری (پره اکلمسی) و الزام به سزارین شود یا مادر پس از وضع حمل به دیابت نوع ۲ مبتلا گردد.
این پزشک اظهار کرد: همچنین دیابت بارداری میتواند موجب بزرگ شدن جنین (ماکروزومی)، مشکل بزرگی (دیستوشی) شانه، قند خون نوزادی (هیپوگلیسمی)، افزایش زردی (بیلیروبین) یا افزایش گلبولهای قرمز خون (هیپوسیتمی) شود.
اصلاح رژیم غذایی، مرحله اول درمان است و پس از آن توصیه میشود که بانوان دیابتی روزانه قند خون خود را کنترل کنند.
وی افزود: بانوان باردار برای جلوگیری از شدت گرفتن دیابت در ادامه دوران بارداری و عوارض احتمالی پس از زایمان، باید خوردن هر گونه خوراکی که موجب افزایش سطح قند خون میشود را کنترل کنند و به پزشک مراجعه منظم داشته باشند.
سید خامسی تاکید کرد: اصلاح رژیم غذایی خط اول درمان است و پس از آن توصیه میشود که بانوان دیابتی با تهیه دستگاهی روزانه قند خون خود را کنترل کنند، ۳۰ دقیقه از پس خوردن غذا هم پیادهروی داشته باشند و در صورت تجویز انسولین، نسبت به مصرف بههنگام آن اقدام نمایند.
وی کنترل رژیم غذایی و مراجعه منظم به پزشک را راهکار پیشگیری از دیابت برشمرد و بیان کرد: دیابت بارداری به طور معمول پس از پایان دوره بارداری برطرف میشود و برای اطمینان افراد باید چهار تا ۱۲ هفته پس از زایمان دوباره آزمایش بدهند.
دیابت بیماری خاموشی است که میتواند به مرگ منجر شود و متخصصان تاکید دارند که اگر فرد دچار افت قند خون (هیپوگلیسمی) با علایمی همچون تعریق سرد و لرزش، تپش قلب، گرسنگی شدید، گیجی و اختلال هوشیاری و بلع باشد، بدون از دست دادن زمان باید از فوریتهای پزشکی ۱۱۵ کمک بگیریم.
اگر هم فردی دیابتی دچار افت خون شود و هوشیار باشد، باید دستکم ۱۵ گرم قند (سه حبه) یا نصف لیوان آبمیوه شیرین مصرف کند و پس از ۱۵ دقیقه میزان قند خون او بررسی شود و در صورت پایین بودن، این اقدام را تکرار کند.
استان اردبیل با ۱۲ شهرستان و جمعیت نزدیک به یک میلیون و ۳۰۰ هزار نفر در همسایگی استانهای آذربایجانشرقی، زنجان، گیلان و هممرز با کشور جمهوری آذربایجان واقع شده است و بیماریهای غیرواگیر عامل دستکم ۷۰ درصد موارد مرگ و میر در این استان به شمار میرود.
منبع: حیات


