رفتن به محتوای اصلی
فرهنگی هنریرویداد 243 دقیقه مطالعه

حراج میراث مینوی؛ باران کتاب‌های نایاب را شست و برد!

گزارش میدانی از وضعیت کتابخانه «مینوی» پس‌از آسیب باران به بخشی از کتاب‌ها.

حراج میراث مینوی؛ باران کتاب‌های نایاب را شست و برد!

رویداد۲۴| شکم برآمده ساختمان سایه‌اش را روی کتابخانه «مجتبی مینوی» انداخته است؛ به فاصله یک شکاف باریک که روز یکشنبه از همان شکاف، آب باران راهش را به کتابخانه و قفسه‌های کتاب باز کرد. ناودان کهنه ساختمان کتابخانه هم مزید بر علت شد تا کتاب‌های نفیس سه قفسه آنچنان خیس شوند تا کارکنان مجموعه با پنکه و سشوار به دادشان برسند. حالا مشاهدات میدانی «پیام ما» نشان می‌دهد که پنج قفسه را خالی کرده‌اند و کتاب‌ها به ردیف روی زمین چیده شده‌اند تا کتاب‌های خیس‌شده خشک شوند و آنهایی هم که سالم مانده‌اند از وقوع اتفاقی مشابه در امان بمانند.

چند پنکه قرار است ناجی کتاب‌های نفیس کتابخانه مجتبی مینوی باشند. بعضی کتاب‌ها هنوز خشک نشده‌اند و بعضی دیگر، با سشوار و تلاش کارکنان مجموعه تاحدی سالم ماندند. صبح روز سه‌شنبه (۱۹ آبان‌ماه) «حسن سیمایی صراف»، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری از کتابخانه بازدید کرد و به رسانه‌ها گفت که فقط هشت کتاب چاپی آسیب دیده‌اند. اما مشاهدات میدانی «پیام ما» از وضعیت کتاب‌ها نشان می‌دهد آنچه سیمایی صراف به آن اشاره کرده، درباره هشت کتابی است که به‌شکلی جدی آسیب دیده‌اند و در وضعیت بدی قرار دارند.

مابقی کتاب‌های آسیب‌دیده هم آسیب‌هایی مانند خیس‌شدن جلد و صفحات یا دفرمه‌شدن خود کتاب را دارند. چند دقیقه تا وقوع فاجعه صبح یکشنبه (۱۷ آبان‌ماه) که بارندگی شدت گرفت، «المیرا خانلرخانی»، کتابدار مجموعه دید از سقف، آب چکه می‌کند. در عرض چند دقیقه اتفاقی افتاد که حالا عواقب آن شاید جبران‌ناپذیر باشد. خانلر‌خانی بخشی از کتاب‌هایی را نشان می‌دهد که روی زمین ردیف شده‌اند؛ همان کتاب‌هایی که بیشترین آسیب را دیده‌اند.

به پنج قفسه اشاره می‌کند که حالا خالی از کتاب‌اند و خیس‌خوردگی یکی از قفسه‌ها، نشان از وخیم‌بودن وضعیت دیوار کاه‌گلی‌ای دارد که هنوز خشک نشده است: «این بخش، ناودانی توکار و قدیمی دارد. ضمن اینکه ساختمان کناری فاصله‌ای را بین خودش و ساختمان ما ایجاد کرده است. فضای باریک بین دو ساختمان راه‌آبی به وجود آورده و همه اینها دست به دست هم دادند و باعث شدند از این قسمت آب وارد شود.» این همان ساختمان مجاوری است که «محمد دهقانی»، نویسنده و مترجم و از اعضای هیئت‌امنای کتابخانه مینوی که در پی این اتفاق درباره آن به‌تندی نوشته است.

به گفته او، بخشی از شیروانی کتابخانه را هم با این عنوان که در حریم آنهاست خراب کردند و هیچ کارشناسی ازسوی پژوهشگاه بر کار آنها نظارت نکرده است. خانلرخانی به «پیام ما» می‌گوید تا شب قبل هیچ مشکلی نبود: «صبح یکشنبه که آمدم، دیدم کمی آب دارد چکه می‌کند و فقط کتاب‌های یک قفسه خیس شده بود. سریع خارج‌کردن کتاب‌ها را شروع کردم. در همین حین* همکارم آمد و گفت بالا را، که مربوط به کتابخانه محمدتقی دانش‌پژوه است، آب گرفته است.» به گفته خانلرخانی، اکنون نزدیک به ۵۰۰ عنوان کتاب جابه‌جا شده است. او می‌گوید آن هشت کتاب هم آسیب جدی دیده‌اند، اما خمیر نشدند.

حالا همان هشت کتاب را لبه قفسه‌ای چیده‌اند تا بلکه خشک شوند: «شاید نزدیک به صد عنوان کمی خیس شده‌اند. ازآنجاکه کتاب‌ها قدیمی با جلد‌های دست‌ساز بودند، آسیب زیادی به آنها وارد شده است. بخشی از کتاب‌هایی که روی زمین چیده شده‌اند سالم است، اما از بیم بارش مجدد و خیس‌شدن این کتاب‌ها، پنج قفسه به‌طور کامل خالی شده‌اند.» او درباره کتاب‌های این مجموعه توضیح می‌دهد: «۲۵ هزار جلد مجموع کتاب‌های این کتابخانه است. بخشی از اینها کتاب‌هایی است که مرحوم مینوی خریده، گردآوری کرده یا به او هدیه داده‌اند.

۱۶ هزار کتاب متعلق به خود مینوی است و مابقی کتاب‌هایی است که بعد از فوت او، هیئت‌امنا یا برخی افراد خاص اهدا کرده‌اند. برخی دیگر از آنها نیز کتاب‌هایی است که از سال ۹۰، خود پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی منتشر کرده است. ما از سالی به بعد، کتاب‌های اهدایی را به‌دلیل نبود فضا، نپذیرفتم.»

منبع: رویداد 24

منبع خبررویداد 24