جام جم آنلاین: گاهی یک مستند فقط برای بازگویی زندگی یک آدم ساخته نمیشود؛ برای آن ساخته میشود که نشان دهد یک مسیر چگونه آغاز شده، چه دشواریهایی را پشتسر گذاشته و چگونه میتواند سالها پس از رفتن صاحبش ادامه پیدا کند. «مرد ابدی» از همین جنس است؛ روایتی که میخواهد مخاطب را از قابهای آشنای یک فرمانده شهید عبور دهد و به دنیای کمتر دیدهشده مردی ببرد که روزی تصمیم گرفت برای ایستادن روی پای خودمان، از نقطه صفر شروع کند. قصه از سالهای جنگ آغاز میشود؛ روزهایی که داشتن موشک به معنای توانایی استفاده از آن نبود.
ایران برای بهکارگیری موشکهای دریافتی، به آموزش و تکنسینهای خارجی وابسته بود، اما حسن طهرانیمقدم به این وابستگی رضایت نمیداد. او گروهی از نیروهای جوان را انتخاب کرد، به آموزش فرستاد و حتی برای یادگیری فوتوفن کار، راهی پیدا کرد تا نیروهای ایرانی در کنار تکنیسینهای خارجی تجربه عملی به دست بیاورند. ماجرای همان روزها، فقط قصه یادگیری کار با یک سلاح نبود؛ آغاز مسیری بود که قرار بود به خودباوری و استقلال در عرصه دفاعی برسد. اما مرد ابدی قرار نیست فقط یک روایت نظامی باشد. یکی از جذابیتهای زندگی شهید طهرانیمقدم، همین تضادهای ظاهری است؛
مردی که در یک سوی زندگیاش جلسات محرمانه و تصمیمهای سرنوشتساز جنگ قرار داشت و در سوی دیگر، مادری که نگران ازدواج و سر و سامان گرفتن پسرش بود. ماجرای بلهبرون او که به دلیل حضور در جلسهای اضطراری با رئیسجمهور وقت، آیتالله خامنهای به تأخیر افتاد، فقط یک خاطره شیرین نیست؛ پنجرهای به زندگی شخصی مردی است که حتی نزدیکترین آدمهای زندگیاش هم گاهی از ابعاد مسئولیتهای او خبر نداشتند. شاید اهمیت ساخت مستندی مانند مرد ابدی دقیقا همینجا روشن شود؛ جایی که تاریخ از حالت چند تصویر رسمی و چند جمله تکراری بیرون میآید و به زندگی واقعی یک انسان نزدیک میشود.
مخاطب باید بداند پشت توانمندیهای امروز، چه روزهای دشواری گذشته، چه آدمهایی بیادعا تلاش کردهاند و چه تصمیمهایی مسیر یک کشور را تغییر داده است.
ساسان فلاحفر در این مستند تلاش کرده است با تکیه بر کتابها، پژوهشها و تصاویر کمتر دیدهشده، روایتی متفاوت از شهید طهرانیمقدم بسازد. در این میان، یک ویژگی مهم به چشم میآید: شهید خود راوی قصه زندگی خویش است. همچنین نمایش تصاویری از شهدای اقتدار پس از ۱۵ سال، فرصتی برای بازخوانی بخشهایی از تاریخ است که کمتر در معرض دید عموم قرار گرفتهاند. اما شاید مهمتر از همه، امتداد روایت تا جنگ ۱۲ روزه باشد؛ انتخابی که میخواهد نشان دهد داستان شهید طهرانیمقدم با شهادتش تمام نشده است.
آنچه او بنیان گذاشت، در سالهای بعد نیز در معادلات دفاعی کشور اثر گذاشته و همین استمرار، معنای عنوان مرد ابدی را شکل میدهد. در روزگاری که نسل تازه بیش از هر زمان دیگری به روایتهای تصویری و مستند نیاز دارد، ساخت چنین آثاری صرفا یک فعالیت آرشیوی یا یادبود مناسبتی نیست. این مستندها پلی میان گذشته و امروزند؛ پلی که اگر درست ساخته شود، مخاطب را نه با یک نام تکرارشده، بلکه با یک زندگی، یک اندیشه و یک مسیر آشنا میکند. مرد ابدی قرار است همین کار را انجام دهد؛ روایت مردی که روزی گفت باید دستمان را روی زانوهای خودمان بگذاریم و بلند شویم؛
جملهای که حالا فراتر از یک خاطره تاریخی، میتواند کلید فهم چرایی ساخت این مستند باشد.
نویسنده: رها فاطمی / روزنامهنگار
منبع: جام جم آنلاین



