نورنیوز-گروه بینالملل: سکوت جهانی در برابر حملات نظامی عربستان به غیرنظامیان و زیرساختهای یمن همچنان ادامه دارد؛ سکوتی که همزمان با تحرکات نظامی آمریکا در غرب آسیا، معنادارتر شده است. در همین چارچوب، همزمان با انتشار گزارش سفر فرمانده سنتکام به سرزمینهای اشغالی، محمد بنسلمان، ولیعهد عربستان، در ریاض میزبان برد کوپر، فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) بود و درباره تحولات منطقهای با او گفتوگو کرد. این سومین سفر اعلامشده کوپر به عربستان از زمان ازسرگیری درگیریها و حملات میان عربستان و ارتش یمن است.
با توجه به ناتوانی عملی ریاض در مقابله با موشکها و پهپادهای یمنی و پیشروی ارتش و انصارالله با پشتوانه مردمی به سمت عدن، این سفر را نمیتوان صرفاً دیداری معمولی دانست. شواهد، احتمال مشارکت آمریکا در تداوم جنگافروزی سعودی را تقویت میکند. بااینحال، پرسش اساسی این است: آمریکایی که خود در برابر یمن شکست خورده و در بازسازی تسلیحات و تجهیزات منهدمشده در برابر اقتدار نظامی ایران با دشواری روبهروست، چگونه میتواند ناجی عربستان باشد؟
بهویژه آنکه نخستوزیر پیشین قطر نیز اخیراً تأکید کرده است حمایت آمریکا از کشورهای عربی تا زمانی ادامه دارد که واشنگتن به آنها نیاز داشته باشد؛ واقعیتی که جنگ رمضان بار دیگر آشکار کرد. شکست سعودی و ردپای آشکار آمریکا در جنگ یمن این دیدار در شرایطی انجام میشود که عربستان با وجود ائتلاف با چندین کشور، دستاوردی جز کشتار و ویرانی در یمن نداشته و گزارشها از نزدیکشدن ارتش و انصارالله به عدن، آخرین پایگاه مزدوران سعودی، حکایت دارند.
همزمان، عملیات موشکی و پهپادی یمنیها علیه ریاض، آرامکو و فرودگاههای عربستان، علاوه بر ناکام گذاشتن اهداف نظامی سعودی، هزینههای اقتصادی سنگینی به این کشور تحمیل کرده است. بنابراین، سفر کوپر بیش از آنکه نشانه قدرت و موفقیت عربستان باشد، بازتاب شکستهای این کشور در میدان جنگ است. این تحرکات، برخلاف ادعای ترامپ مبنی بر نداشتن نقش آمریکا در جنگ یمن، نشانههایی از مشارکت واشنگتن در پشتیبانی از تجاوزات سعودی را آشکار میکند.
نکته قابلتأمل آنکه پس از سفر کوپر به سرزمینهای اشغالی و عربستان، الگوی تازهای از جنگافروزی سعودی در یمن آغاز شده که شامل هشدار به ساکنان مناطق مختلف برای تخلیه محل سکونتشان است؛ الگویی که پیشتر رژیم صهیونیستی در غزه به کار گرفت و به کشتار هزاران نفر انجامید. آمریکا؛ ناجی ناتوان و متحدی غیرقابل اعتماد عربستان برای ادامه تجاوزگری علیه یمن، به حمایت آمریکا و مشارکت کشورهای اروپایی همچون فرانسه و انگلیس چشم دوخته است؛ اما شواهد نشان میدهد واشنگتن نه متحدی قابلاعتماد برای کشورهای عربی است و نه لزوماً توان تأمین امنیت آنها را دارد.
اظهارات نخستوزیر پیشین قطر در این زمینه معنادار است. وی با اشاره به شعار اول اسرائیل در سیاست آمریکا و جنگ رمضان، تأکید کرده است که واشنگتن تنها تا زمانی کنار کشورهای عربی میماند که به آنها نیاز داشته باشد. تجربه جنگ اخیر نیز نشان داد آمریکا برای تأمین منافع رژیم صهیونیستی، کشورهای عربی را وارد معادلاتی میکند که خسارتهای سنگینی برای آنها به همراه دارد؛ بهویژه آنکه افکار عمومی جهان، این کشورها را در معرض اتهام مشارکت در جنایاتی همچون حمله به مدرسه میناب میداند. از سوی دیگر، وضعیت توان نظامی آمریکا نیز محدودیتهای این کشور را آشکار کرده است.
گزارشهای نهادهای اطلاعاتی آمریکا از ناتوانی در بازسازی ظرفیت تسلیحاتی و تجهیزات منهدمشده در حملات ایران حکایت دارد. نامزد وزارت نیروی دریایی آمریکا نیز به استفاده از مهمات تاریخمصرفگذشته در جنگ ایران اعتراف کرده است. روزنامه فایننشالتایمز هم به نقل از برنامهریزان نظامی آمریکا هشدار داده است که استمرار شرایط کنونی تا سال آینده میتواند آمادگی عملیاتی نیروهای این کشور را کاهش دهد.
در چنین شرایطی، آمریکایی که یکبار در برابر یمن شکست خورده و ترامپ برای جلوگیری از تشدید درگیریها ناچار به پذیرش آتشبس بر اساس شروط یمن شده و اکنون نیز در تأمین امنیت پایگاههای خود با چالش روبهروست، چگونه میتواند نقش ناجی عربستان را ایفا کند؟ سفر کوپر را باید در چارچوب طراحی آمریکا برای استمرار بحران و گرفتار نگهداشتن کشورهای منطقه در چرخه جنگ ارزیابی کرد؛ طراحیای که وابستهسازی امنیت کشورهای عربی به واشنگتن، جلوگیری از شکلگیری امنیت بومی و منطقهمحور و ایجاد حاشیه امن برای رژیم صهیونیستی از طریق فرسایش توان کشورهای اسلامی را دنبال میکند.
سکوت غرب در برابر موج اعدامها و محکومیت شیعیان در عربستان و بحرین نیز در همین چارچوب قابلبررسی است. ریاض؛ همراهی با محاصره یا ادعای دوستی با تهران؟ سفر کوپر به عربستان و حضور پیشین مقامات آمریکایی در کشورهای عربی، در شرایطی صورت میگیرد که ترامپ اخیراً مدعی شده است کشورهای عربی خواستار حفظ وضع موجود، یعنی خودداری از اقدام نظامی و همزمان استمرار محاصره و فشار اقتصادی علیه ایران هستند.
اکنون عربستان و دیگر کشورهای عربی باید روشن کنند که میزبانی از مقامات آمریکایی، از جمله فرمانده سنتکام، آیا در چارچوب همراهی با واشنگتن برای تحقق این سیاست صورت گرفته است یا خیر؟ این کشورها نمیتوانند از یک سو مدعی حفظ روابط با تهران باشند و از سوی دیگر با آمریکا در محاصره و تحریم ایران همراهی کنند. بیتردید، یکی از ابعاد این سفر تلاش برای تضعیف امنیتسازی بومی و وابسته نگهداشتن کشورهای منطقه به آمریکا است؛ اما این مسئله مسئولیت کشورهای عربی را برای شفافسازی مواضعشان در برابر رفتارهای خصمانه واشنگتن علیه ایران منتفی نمیکند. امنیت بومی؛
تنها راه رهایی از سلطه آمریکا وضعیت نه جنگ و نه صلح نمیتواند پایدار بماند. چنانکه برخی رسانهها گزارش کردهاند، ایران ابتکارعملهای متعددی، از جمله عبور دادن کاروان نفتکشها از مسیر محاصره، در اختیار دارد. در این میان، هر کشوری که در اقدامات خصمانه آمریکا مشارکت کند، با مسئولیتهای متناسب حقوقی روبهرو خواهد شد و پاسخ ایران نیز محدود به جغرافیای منطقه نخواهد بود؛ بهویژه آنکه برد موشکهای ایران اهدافی فراتر از این محدوده را در بر میگیرد. کشورهای عربی باید دریافته باشند که آمریکا ریشه بحران است، نه ناجی امنیت؛
قدرتی که منافع متحدانش را تابع اولویتهای خود و رژیم صهیونیستی میکند. بنابراین، تنها مسیر پایدار پیش روی این کشورها، حرکت به سمت امنیتسازی بومی، همکاری منطقهای و استقلال کامل در تصمیمگیریهای امنیتی است؛ مسیری که بدون رهایی از وابستگی به واشنگتن تحقق نخواهد یافت.
منبع: نورنیوز



