رئیس مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی با تأکید بر ضرورت شناسایی و فعالسازی ظرفیتهای اقتصادی و سرزمینی کشور گفت: اقتدار ملی در شرایط کنونی از مسیر شکوفایی استانها میگذرد و باید استانها از مجموعههایی وابسته به اعتبارات مرکزی به کانونهای خلق ثروت، فرصت و ظرفیت برای کل کشور تبدیل شوند.
به گزارش خبرنگار حیات، بابک نگاهداری، رئیس مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، صبح امروز در نخستین نشست خبری همایش ملی و بینالمللی «ایران؛ سرزمین ظرفیتها» با اشاره به اهداف برگزاری این رویداد اظهار کرد: هدف از این نشست، علاوه بر اطلاعرسانی درباره همایش، جلب توجه رسانهها به موضوع ظرفیتشناسی سرزمینی ایران و شکلگیری گفتوگویی فراگیر درباره فرصتها و توانمندیهای کشور است.
وی با بیان اینکه توجه به ظرفیتهای سرزمینی در شرایط کنونی کشور ضرورتی دوچندان دارد، افزود: دشمنان این مرز و بوم تلاش میکنند کشور را در روزمرگی و چالشهای موردی گرفتار کنند و از افقگشایی و توجه به ظرفیتهای موجود برای ایجاد فرصتهای جدید بازدارند؛ از این رو باید در شرایط فعلی حداکثر توجه و سرمایهگذاری را بر ظرفیتهای سرزمینی کشور متمرکز کنیم.
نگاهداری با تأکید بر اینکه ایران سرزمین ظرفیتها و فرصتهاست، تصریح کرد: برخورداری از منابع طبیعی، موقعیت جغرافیایی، میراث تاریخی، تنوع اقلیمی، سرمایه انسانی و توان اقتصادی بهتنهایی برای کشور مزیت ملی ایجاد نمیکند؛ بلکه این ظرفیتها زمانی به مزیت تبدیل میشوند که سه اقدام اساسی در قبال آنها انجام شود.
شناسایی، همنگری و بالفعلسازی ظرفیتهای کشور
رئیس مرکز پژوهشهای مجلس نخستین گام را شناخت دقیق ظرفیتها و فرصتهای سرزمینی دانست و گفت: شناخت، نخستین مرحله اقدام برای بهینهسازی ظرفیتهاست؛ اما پس از آن باید نسبت ظرفیتها و فرصتهای مختلف کشور با یکدیگر بررسی شود و به یک همنگری جامع برسیم.
وی با اشاره به برخی اقدامات انجامشده در حوزه آمایش سرزمین ادامه داد: اقداماتی در قالب آمایش سرزمین از سوی سازمان برنامه و بودجه و برخی نهادهای دیگر انجام شده و فهرستی از ظرفیتها و فرصتهای کشور نیز در اسناد مطالعاتی احصا شده است، اما مسئله اینجاست که این ظرفیتها تا چه اندازه در متن برنامهریزی و بودجهریزی کشور قرار گرفتهاند.
نگاهداری افزود: به نظر میرسد بخش مهمی از ضعف موجود به نبود شناخت جامع از ارتباط و نسبت ظرفیتهای مختلف کشور با یکدیگر بازمیگردد؛ چراکه صرف احصای فرصتها کافی نیست و باید با همنگری میان آنها، به فرصتهای بزرگتر و ابتکارات اقتصادی، صنعتی، اجتماعی و فرهنگی دست پیدا کنیم.
وی مرحله سوم را بالفعلسازی ظرفیتها عنوان کرد و گفت: اگر نتوانیم از طریق همنگری ظرفیتها به ابتکارات لازم برسیم، در مرحله بالفعل کردن آنها نیز با مشکل مواجه خواهیم شد.
لزوم توجه به زنجیرههای ارزش اقتصادی و ظرفیت استانهای مرزی
رئیس مرکز پژوهشهای مجلس با اشاره به تحولات کشور و شرایط پساجنگ رمضان خاطرنشان کرد: با توجه به تحولات داخلی و بینالمللی و پیشبینی دورهای پرتلاطم در ۱۰ تا ۱۵ سال آینده از سوی تحلیلگران ژئوپلیتیک، باید از کوچکترین ظرفیتهای سرزمینی کشور حداکثر استفاده را داشته باشیم تا بتوانیم از شرایط دشوار با موفقیت عبور کنیم.
وی با طرح پرسشهایی درباره نحوه استفاده از ظرفیتهای استانها اظهار کرد: باید بررسی کنیم ظرفیتهای معدنی، کشاورزی و گردشگری در پهنههای مختلف کشور چگونه میتوانند با یکدیگر تعامل داشته باشند و چه ابتکارات مشترکی میان استانها و مناطق مختلف قابل تعریف است.
نگاهداری با تأکید بر اهمیت ظرفیت استانهای مرزی افزود: باید بررسی شود که تا چه اندازه از ظرفیت استانهای مرزی در ارتباط با کشورهای همسایه استفاده کردهایم و آیا برنامهریزیهای توسعهای کشور متناسب با زنجیرههای ارزش اقتصادی منطقهای و بینالمللی انجام شده است؟
وی ادامه داد: برای نمونه، زنجیرههای اقتصادی و فناورانهای که از شرق به غرب یا از شمال به جنوب از کشور عبور میکنند، میتوانند فرصتهایی برای توسعه صنعتی و اقتصادی استانهای واقع در مسیر خود ایجاد کنند؛ اما تحقق این فرصتها مستلزم آن است که در طراحیهای صنعتی، جمعیتی و حملونقلی به این زنجیرهها توجه شود.
شکوفایی استانی؛ مسیر تحقق اقتدار ملی
نگاهداری با بیان اینکه ظرفیتشناسی استانی و توجه به ظرفیتهای سرزمینی هنوز به جایگاه واقعی خود در برنامهریزی کشور نرسیده است، گفت: تلاش ما در همایش «ایران؛ سرزمین ظرفیتها» و سلسله رویدادهای مرتبط با آن، جلب توجه بیشتر به اهمیت این موضوع و ایجاد درکی جامع میان نخبگان و فعالان استانهای مختلف از ایران بهعنوان یک سرزمین بههمپیوسته است.
وی با اشاره به شعار «ظرفیت استانی، اقتدار ایرانی» برای این همایش تصریح کرد: معتقدیم اگر به دنبال افزایش اقتدار ملی هستیم، مسیر آن از شکوفایی استانی میگذرد. هرچه استانهای کشور بهجای وابستگی صرف به اعتبارات مرکزی، به مراکزی برای خلق ثروت، فرصت و ظرفیت در مقیاس ملی تبدیل شوند، امکان عبور موفقتر از شرایط دشوار فراهم خواهد شد.
مشارکت ۷۰۰ تا ۸۰۰ نخبه در اندیشکدههای حکمرانی و قانونگذاری استانها
رئیس مرکز پژوهشهای مجلس با اشاره به ظرفیت اندیشکدههای حکمرانی و قانونگذاری استانی گفت: در حال حاضر این اندیشکدهها در ۳۱ استان کشور فعالیت دارند و دانشگاههای وزارت علوم، وزارت بهداشت و دانشگاه آزاد اسلامی در هر استان در این مجموعهها عضویت دارند.
نگاهداری افزود: حدود ۷۰۰ تا ۸۰۰ نفر از نخبگان کشور در قالب شوراهای علمی و بنیانی این اندیشکدهها همکاری میکنند و تلاش داریم از این ظرفیت برای شناسایی و فعالسازی فرصتهای کشور استفاده کنیم.
وی با تأکید بر ضرورت بهرهگیری از ظرفیتهای خارج از محیطهای دانشگاهی اظهار کرد: همه ظرفیتهای کشور در مراکز دانشگاهی متمرکز نیست؛ باید صدای کشاورزان، صنعتگران، کارآفرینان و فعالان اجتماعی هر استان را نیز بهصورت میدانی بشنویم و دیدگاهها و تجربیات آنها را در این فرایند مورد توجه قرار دهیم.
نگاهداری همچنین از بهرهگیری از ظرفیتهای فناورانه مرکز پژوهشهای مجلس برای بررسی ارتباط ظرفیتها در سطوح مختلف خبر داد و گفت: تلاش داریم همنگری میان ظرفیتهای داخل استانها، پهنههای مختلف کشور و همچنین ظرفیتهای کشورهای همجوار و مناطق بینالمللی را دنبال کنیم.
تأکید بر نقش رسانهها در شکلگیری گفتوگوی ملی
وی با بیان اینکه تدوین اسناد مطالعاتی بهتنهایی نمیتواند مشکلات این حوزه را برطرف کند، اظهار کرد: نیازمند شکلگیری یک گفتوگوی فراگیر اجتماعی و ایجاد ذهنیت مشترک میان نخبگان و فعالان کشور درباره ظرفیتهای سرزمینی هستیم تا این موضوع از حاشیه به متن تصمیمگیری در ادارات و سازمانها منتقل شود.
رئیس مرکز پژوهشهای مجلس با تأکید بر نقش رسانهها در تحقق این هدف گفت: نقش رسانهها در حمایت از این جریان و تبدیل آن به یک اولویت ملی بسیار مهم است؛ بهگونهای که میتوان نیمی از نقش پیشبرد این حرکت را به پژوهشگران و مرکز پژوهشهای مجلس و نیمی دیگر را به رسانهها در شکلدهی و تقویت گفتوگوی اجتماعی فراگیر نسبت داد.
نگاهداری در پایان ابراز امیدواری کرد با همکاری اندیشکدههای استانی، نخبگان، فعالان اقتصادی و رسانهها، زمینه شناسایی و همنگری ظرفیتهای مختلف کشور و استخراج ابتکارات اقتصادی، اجتماعی و صنعتی فراهم شود و شناخت ظرفیتهای ایران به مقدمهای برای ساختن ایران جدید در عرصه پساجنگ تبدیل شود.
منبع: حیات



