محسن ثباتیان؛ تهیهکننده فیلم «قایقی روی آب» میگوید: نقطه شکل گیری مجموعه سه اپیزودی «قایقی روی آب» یک اتفاق واقعی بوده است؛ اتفاقی که وقتی با جزئیات آن آشنا شدیم، متوجه شدیم ظرفیت تبدیل شدن به یک اثر نمایشی را دارد؛ نه صرفاً برای روایت یک ماجرا، بلکه برای انتقال یک پیام مهم به جامعه، بهخصوص نسل جوان در ارتباط با انتخابهای اشتباه.
فاطمه کازرونی: مجموعه سهاپیزودی «قایقی روی آب» که پیش از این دو اپیزود آن با عنوانهای «تاوان» و «حسرت» ساخته شده است، اکنون با تولید اپیزود پایانی به ایستگاه آخر خود رسیده است.
«قایقی روی آب» با حضور مجید مشیری، هلیا امامی، مهدی باقربیگی، ماهک ثباتیان و سام کرمی، روایتی اجتماعی با محوریت تعهد، مهاجرت و انتخابهای مسرنوشتساز جوانان است؛ مجموعهای که از یک اتفاق واقعی الهام گرفته و تلاش دارد با نگاهی هشداردهنده، مخاطبان جوان را نسبت به پیامدهای ورود به دنیای مواد مخدر و قاچاق آن آگاه کند.
در همین ارتباط، با محسن ثباتیان، تهیهکننده این مجموعه، درباره شکلگیری پروژه، دغدغههای اجتماعی آن و اپیزود پایانی گفتوگو کردهایم.
آقای ثباتیان! مجموعه «قایقی روی آب» با دو اپیزود تاوان و حسرت آغاز شد و اکنون با اپیزود سوم به پایان میرسد. ایده اولیه این مجموعه از کجا شکل گرفت؟
نقطه شروع این مجموعه یک اتفاق واقعی بود. اتفاقی که وقتی با جزئیات آن آشنا شدیم، متوجه شدیم ظرفیت تبدیل شدن به یک اثر نمایشی را دارد؛ نه صرفاً برای روایت یک ماجرا، بلکه برای انتقال یک پیام مهم به جامعه، بهخصوص نسل جوان.
از همان ابتدا برای ما مهم بود که بتوانیم در قالب داستانی جذاب، درباره انتخابهایی صحبت کنیم که گاهی ممکن است آینده یک انسان را بهطور کامل تغییر دهند؛ به همین دلیل با حسین طبیب زاده کارگردان این فیلم تصمیم گرفتیم این داستان را در سه اپیزود روایت کنیم.
چرا تصمیم گرفتید داستان را در سه اپیزود روایت کنید؟
بعضی کاراکترها در فیلمنامه برای اینکه ابعاد مختلف شخصیتها، اتفاقات و پیامدهای یک ماجرا بهدرستی دیده شوند، به تمرکز تصویری و داستانی بیشتری نیاز دارند. ما هم احساس کردیم این قصه را نمیتوان در یک فیلمنامه کلاسیک به تصویر کشید.
سه اپیزود «تاوان»، «حسرت« و «قایقی روی آب» در حقیقت بخشهای مختلف یک مسیر هستند؛ مسیری که مخاطب را با انتخابها، اشتباهات و عواقب آنها همراه میکند.
اشاره کردید که یکی از نکات مهم درباره این مجموعه، الهام گرفتن آن از یک اتفاق واقعی است. چقدر در بازتاب واقعیت به داستان وفادار بودهاید؟
واقعیت همیشه تلخیها و پیچیدگیهایی دارد که گاهی حتی از داستانهای تخیلی هم تأثیرگذارتر است. برای ما مهم بود که روح اتفاق واقعی حفظ شود و در عین حال، آن را در قالب یک اثر نمایشی قابلدرک و تأثیرگذار برای مخاطب ارائه کنیم.
در حقیقت هدف ما بازسازی صرف یک اتفاق نبود؛ میخواستیم مخاطب با سرنوشت شخصیتها همراه شود و درباره تصمیمهایی که آنها گرفتهاند فکر کند. ما فقط از تصمیم واقعی اشخاص استفاده کردیم این سبک فیلم شبیه بیوگرافی نیست که تعهد به واقعه اصلی را طلب کند.
شما در اپیزود «تاوان»، سه موقعیت متفاوت را در کنار هم قرار دادهاید: دو شخصیت درگیر قاچاق با بازی شهروز ابراهیمی و بیژن رافعی و زنی با بازی آوا دارویت که زیر فشار فقر در آستانه جدایی ست. از نگاه شما بهعنوان تهیهکننده، کنار هم قرار گرفتن این خطهای داستانی چه تصویری از شرایط اجتماعی و تصمیمهای آدمها میسازد؟
برای ما مهم بود که مخاطب فقط با یک پرونده یا یک ماجرای مربوط به قاچاق روبهرو نباشد؛ میخواستیم ببیند آسیبهای اجتماعی در خلأ اتفاق نمیافتند و هرکدام میتوانند در دل یک زندگی معمولی ریشه داشته باشند.
در «تاوان» یک طرف، فشار اقتصادی و تأثیر آن بر بنیان خانواده را میبینیم و در طرف دیگر، آدمهایی را که وارد فعالیت غیرقانونی شدهاند. این دو فضا در کنار هم نشان میدهند که دشواریهای زندگی میتوانند زمینهساز بحران شوند اما قرار نیست هر انتخابی را توجیه کنند.
از نظر من اهمیت داستان در همین است که تماشاگر هم رنج و گرفتاری شخصیتها را ببیند و هم مسئولیت تصمیمی را که میگیرند فراموش نکند. حضور این هنرمندان هم کمک کرد وجوه متفاوت این موقعیتها در قالب شخصیتهایی قابل لمس روایت شود.
اپیزود «حسرت» با حضور مریم خدارحمی و سولماز حصاری، به سراغ دو دغدغه مهاجرت و قاچاق میرود، انتخاب متفاوتی بوده از نقش هایی که تا به حال از این بازیگران در ذهن دارم اما شما در انتخاب این موضوعها، بیشتر به دنبال نشان دادن جذابیت رؤیای رفتن بودید یا خطرهایی که ممکن است در مسیر رسیدن به آن نادیده گرفته شوند؟
آنچه برای ما اهمیت داشت انتخاب بهترین بازیگران برای این نقشها بود اما این اپیزود در مورد فاصله میان تصویری بود که آدم از آینده در ذهنش میسازد و واقعیتی که ممکن است در مسیر رسیدن به آن با آن روبهرو شود. مهاجرت برای بسیاری از افراد با امید به تغییر شرایط و شروعی تازه همراه است و ما هم قصد نداشتیم درباره اصل این تصمیم قضاوت کنیم.
قصه زمانی وجه هشداردهنده پیدا میکند که فرد برای رسیدن به مقصد، خطرهایی را که پیش رویش قرار دارد کوچک بشمارد یا به راههایی تن بدهد که میتواند همه چیز را از او بگیرد.
شخصیتهای این اپیزود به ما اجازه میدهند این مسئله را از زاویه انسانی دنبال کنیم؛ اینکه یک آرزو، اگر با انتخابهای نسنجیده همراه شود، ممکن است به نتیجهای کاملاً متفاوت ختم شود. عنوان «حسرت» نیز از همین فاصله میان رویاها و سرانجام میآید.
با توجه به اینکه موضوع مواد مخدر و قاچاق آن در بطن داستان قرار دارد، پیام اصلی شما برای مخاطبان جوان چیست؟
مهمترین پیام ما دوری از مواد مخدر و بهویژه ورود به چرخه قاچاق آن است. متأسفانه گاهی جوانان به دلیل مشکلات اقتصادی، ناامیدی، رؤیای یکشبه پولدار شدن یا رسیدن سریعتر به اهدافشان، وارد مسیرهایی میشوند که تصور درستی از عواقب آن ندارند.
قاچاق مواد مخدر شاید در ابتدا برای بعضی افراد یک فرصت یا راه میانبر به نظر برسد اما در واقع میتواند به بهای از دست رفتن آینده، آزادی و حتی جان انسان تمام شود. ما میخواهیم این فیلم یک تلنگر باشد؛ تلنگری برای اینکه جوانان پیش از هر تصمیمی، به عواقب آن فکر کنند.
مهاجرت نیز یکی از محورهای مهم داستان است ارتباط مهاجرت با موضوع اصلی فیلم را چگونه میبینید؟
مهاجرت بهخودیخود موضوعی است که نمیتوان درباره آن یک حکم کلی صادر کرد؛ هر انسانی ممکن است به دلایل مختلف به دنبال زندگی بهتر و فرصتهای تازه باشد اما مسئله زمانی پیچیده میشود که اشتیاق رسیدن به مقصد، باعث شود فرد هر راهی را برای رسیدن به آن انتخاب کند.
در داستان ما، مهاجرت اجباری است و فرار نتیجه رؤیای پوچ رسیدن به زندگی بهتر از راه خلاف و در کنار موضوع قاچاق و انتخابهای خطرناک قرار میگیرند و مخاطب میتواند پیامدهای این تصمیمها را ببیند.
عنوان اپیزود پایانی، قایقی روی آب عنوانی شاعرانه و در عین حال تأملبرانگیز است. این عنوان چه مفهومی دارد؟
رای ما این عنوان فقط یک نام نیست و با فضای مفهومی داستان ارتباط دارد. قایق میتواند نمادی از حرکت، امید، عبور و رسیدن به مقصد باشد؛ اما مهم این است که انسان با چه تصمیمی سوار این قایق میشود و مقصدی که انتخاب کرده کجاست. گاهی آدمها با امید رسیدن به آیندهای بهتر قدم در مسیری میگذارند که پایان آن چیزی نیست که تصور میکردند. فکر میکنم مخاطب پس از تماشای فیلم، ارتباط عمیقتری با این عنوان برقرار خواهد کرد.
در اپیزود پایانی شاهد حضور بازیگرانی همچون مجید مشیری، هلیا امامی، مهدی باقر بیگی، ماهک ثباتیان و سام کرمی هستیم، درباره انتخاب بازیگران توضیح میدهید؟
انتخاب بازیگر برای ما اهمیت زیادی داشت، چون باورپذیری شخصیتها یکی از مهمترین عوامل تأثیرگذاری چنین داستانی است. تلاش کردیم ترکیبی از بازیگران باتجربه و چهرههای جوانتر داشته باشیم تا هرکدام بتوانند متناسب با نقش خود به شکلگیری فضای داستان کمک کنند. حضور هنرمندانی مانند مجید مشیری و هلیا امامی در کنار مهدی باقربیگی، بخشی ازجذابیت ترکیب بازیگری اپیزود پایانی ماست.
بهعنوان تهیهکننده، مهمترین چالش شما در تولید این مجموعه سهاپیزودی چه بوده است؟
طبیعتاً تولید هر اثر سینمایی با محدودیتها و دشواریهای خاص خودش همراه است. وقتی با داستانی اجتماعی و برگرفته از واقعیت روبهرو هستیم، مسئولیت ما بیشتر میشود؛ چون باید هم جذابیت نمایشی اثر را حفظ کنیم و هم نسبت به پیامی که منتقل میکنیم حساس باشیم. برای من مهم بود که مجموعه بتواند بدون شعارزدگی، مخاطب را درگیر داستان کند و اجازه دهد خودش درباره شخصیتها و انتخابهایشان قضاوت کند. اما خب شرایط تولید فیلم بسیار سخت شده است.
فکر میکنید سینما چقدر میتواند در آگاهسازی جوانان درباره آسیبهای اجتماعی، بهویژه مواد مخدر و قاچاق آن، تأثیرگذار باشد؟
سینما به دلیل قدرت داستانگویی و ارتباط عاطفی با مخاطب، ظرفیت بسیار خوبی برای پرداختن به مسائل اجتماعی دارد. گاهی یک داستان میتواند تأثیری بگذارد که دهها توصیه مستقیم و کمپ ترک اعتیاد نمیتوانند. ما هم به دنبال همین هستیم؛ اینکه مخاطب به جای شنیدن یک پیام مستقیم، با سرنوشت شخصیتها همراه شود و خودش به این نتیجه برسد که بعضی انتخابها چه بهای سنگینی دارند.
در پایان، چه حرفی برای مخاطبان جوانی دارید که شاید در شرایط دشوار زندگی، به دنبال راههای سریع برای تغییر شرایط خود هستند؟
من فکر میکنم هیچ رؤیایی ارزش آن را ندارد که انسان آینده و زندگی خودش را به خطر بیندازد. رسیدن به موفقیت و ساختن یک زندگی بهتر نیازمند تلاش، صبر و انتخابهای درست است. هیچ راه میانبری که بهای آن نابودی زندگی خودمان یا دیگران باشد، ارزش پیمودن ندارد. امیدوارم قایقی روی آب بتواند برای جوانان یک یادآوری و تلنگر باشد تا پیش از هر تصمیم مهمی، به مسیر و مقصد خود فکر کنند.
منبع: خبرآنلاین

