ورود المپیک ویژه ایران به ساختار رسمی ورزش کشور، نقطه پایانی بر فعالیتهای گذشته نیست؛ بلکه آغاز مرحلهای تازه برای گسترش خدمات ورزشی به افراد دارای کمتوانی ذهنی در سراسر ایران است. این مطلب را دکتر علی کاشی، رئیس انجمن المپیک ویژه جمهوری اسلامی ایران میگوید.
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین؛ او در این حوزه نزدیک به دو دهه فعالیت کرده، بیش از 10 سال دبیرکلی المپیک ویژه ایران را بر عهده داشته، علاوه بر فعالیتهای دانشگاهی و پژوهشی، بهصورت میدانی و اجرایی نیز در این حوزه حضور داوطلبانه داشته و حالا بدون دریافت حقوق و مزایا (حتی در پست ریاست انجمن المپیک ویژه ایران) به عنوان یک داوطلب در حوزه ورزش افراد با کمتوانی ذهنی فعالیت دارد و همواره تلاش کرده میان دانش تخصصی، سیاستگذاری و ارائه خدمات عملی به ورزشکاران ارتباط برقرار کند.
او که در حال حاضر عضو کمیته برنامهریزی علوم ورزشی موسسات آموزش عالی کشور و سردبیر نشریه رفتار حرکتی و عضو هیات علمی با رتبه دانشیار پژوهشگاه تربیت بدنی و علوم ورزشی است، در سه طرح پژوهشی به سفارش سازمان آموزش و پرورش استثنائی کشور محتوای علمی برای درس تربیت بدنی دانشآموزان با کمتوانی ذهنی، مشکلات جسمی حرکتی و تربیت بدنی فراگیر را تدوین کرده که حاصل آن کتاب تربیتبدنی دانشآموزان با کمتوانی ذهنی است که اخیراً به شکل مشترک توسط پژوهشگاه تربیتبدنی و علوم ورزشی و سازمان آموزش و پرورش استثنائی کشور منتشر شد.
همچنین سه پکیچ تمرینات ورزشی برای کودکان با سندرم داون، اتیسم و کمتوانذهنی توسط وی و با حمایت پژوهشگاه تربیت بدنی و علوم ورزشی و بنیاد ملی علم ایران تدوین شده و حاصل آن،کتاب خطوط راهنمای فعالیت بدنی و تمرین افراد با کم توانی ذهنی، سندرم داون و اتیسم است که توسط پژوهشگاه تربیت بدنی منتشر شد.
از مجوز تا تداوم ۲۸ ساله
دکتر علی کاشی، رئیس انجمن المپیک ویژه جمهوری اسلامی ایران در گفتوگو با خبرآنلاین، انجام پژوهشهای متعدد و انتشار حدود ۱۰۰ مقاله علمی و تألیف ۱۰ عنوان کتاب تخصصی در حوزه ورزش افراد دارای معلولیت، در کنار تجربه فعالیتهای اجرایی و توسعه برنامههای ورزشی را حاصل فعالیت در این مسیر میداند و میگوید: باور دارم اکنون زمان آن رسیده است که این تجربه علمی و عملی، با استفاده از ظرفیت فدراسیونها، هیئتهای ورزشی و شبکه گسترده ورزش کشور، به فرصتی واقعی برای خدمترسانی به میلیونها نفر از افراد دارای کمتوانی ذهنی در سراسر ایران تبدیل شود.
او با تأکید بر این مطلب که ورود المپیک ویژه ایران به ساختار ورزش کشور، حاصل سالها تجربه، فعالیت علمی و پیگیری اجرایی در حوزه ورزش افراد دارای کمتوانی ذهنی و نیازهای ویژه است، توسعه ساختار ملی این حوزه را ضروری دانسته و اظهار میدارد: المپیک ویژه ایران پس از نزدیک به سه دهه فعالیت، وارد مرحلهای تازه از توسعه و سازماندهی شده است؛ مرحلهای که میتواند با بهرهگیری از ظرفیت گسترده وزارت ورزش و جوانان، فدراسیونهای ورزشی، ادارات کل ورزش و جوانان استانها و شبکه هیئتهای ورزشی، مسیر خدمترسانی به افراد دارای کمتوانی ذهنی را در سراسر کشور هموارتر کند.
به گفته کاشی، انجمن المپیک ویژه ایران فعالیت خود را حدود ۲۸ سال پیش آغاز کرد و در این مدت، تلاشهای ارزشمند مدیران، متخصصان، خانوادهها، مربیان، داوطلبان و حامیان این حوزه، زمینه معرفی و توسعه ورزش برای افراد دارای کمتوانی ذهنی را در کشور فراهم ساخت. این فعالیتها بهویژه در سالهایی که المپیک ویژه عمدتاً در قالب یک تشکل مردمنهاد و با اتکا به منابع و امکانات محدود خود فعالیت میکرد، نقش مهمی در زنده نگه داشتن این جریان و ایجاد فرصتهای ورزشی برای ورزشکاران داشت.
او میافزاید: با این حال، باید میان ارزش فعالیتهای یک تشکل مردمنهاد و ظرفیت لازم برای اجرای یک مأموریت ملی تفاوت قائل شد. سازمانهای مردمنهاد در کشور نقش مهم و انکارناپذیری در حمایت اجتماعی، جذب داوطلبان، جلب مشارکت خیرین و اجرای برنامههای تخصصی دارند؛ اما ارائه خدمات ورزشی مستمر و فراگیر به جمعیتی گسترده در سراسر کشور، به شبکهای سازمانیافته، منابع انسانی متخصص، زیرساختهای ورزشی، امکانات آموزشی و سازوکارهای اجرایی پایدار نیاز دارد. بنابراین برگزاری چند رویداد یا مسابقه محدود، هرچند ارزشمند و اثرگذار باشد، بهتنهایی نمیتواند نیازهای ورزشی جامعهای با جمعیت هدفی در حدود دو میلیون نفر را پاسخگویی کند.
طبق اظهارات کاشی، مأموریت المپیک ویژه، خدمت به چندصد ورزشکار در چند رویداد سالانه نیست؛ بلکه مأموریت اصلی آن فراهم کردن فرصت مشارکت ورزشی برای میلیونها نفر در سراسر کشور است. تحقق چنین مأموریتی مستلزم استفاده از ظرفیت موجود در نظام ورزش کشور است؛ ظرفیتی که طی سالها در قالب فدراسیونهای ورزشی، هیئتهای استانی و شهرستانی، مربیان، داوران، اماکن ورزشی، مسابقات و برنامههای آموزشی شکل گرفته است.
تشکیل انجمن المپیک ویژه ایران؛ گذر از فعالیتهای محدود به ساختار ملی و انتخاباتی
رئیس انجمن المپیک ویژه کشور ادامه میدهد: در همین راستا، پس از سالها پیگیری و تلاش برای به رسمیت شناخته شدن المپیک ویژه در ساختار ورزش کشور، در سال ۱۴۰۵ با صدور مجوز وزارت ورزش و جوانان، زمینه شکلگیری «انجمن المپیک ویژه جمهوری اسلامی ایران» بهعنوان تشکیلاتی ملی و غیردولتی در چارچوب ساختار ورزش کشور فراهم شد.
وی تأکید میکند: این تحول را نباید تأسیس یک فعالیت جدید یا فاصله گرفتن از گذشته تلقی کرد؛ بلکه باید آن را گامی در امتداد همان ۲۸ سال تلاش و نتیجه پیگیری برای فراهم کردن امکان خدمترسانی گستردهتر و سازمانیافتهتر دانست. پیگیری که نقطه شروع آن در زمان ریاست دکتر دادخواه بود و دیگر روسا آن را با نیت خیر دنبال کردند.
گسترش دامنه خدمات از طریق شبکه ورزش کشور
به گفته او، اهمیت این تحول در آن است که المپیک ویژه میتواند بهجای اتکای صرف به امکانات محدود یک مجموعه مستقل، از ظرفیت شبکه ورزش کشور بهرهمند شود. در همین مسیر، مکاتبه با ادارات کل ورزش و جوانان استانها برای توسعه ساختار استانی و نیز تعامل با ۲۸ فدراسیون ورزشی با هدف گسترش فعالیت در ۳۶ رشته ورزشی در دستور کار قرار گرفته و ایجاد کمیتههای فنی در فدراسیونها، شناسایی و آموزش مربیان و داوران، برگزاری مسابقات انتخابی و قهرمانی، توسعه برنامههای ورزش همگانی و فراگیر و فعالسازی ظرفیتهای استانی، از جمله اقداماتی است که میتواند دامنه خدمات المپیک ویژه را بهتدریج در سطح ملی گسترش دهد.
کاشی همچنین تصریح میکند: این شبکه ملی تنها به برگزاری مسابقات محدود نخواهد بود. آموزش خانوادهها، ارتقای دانش مربیان، توسعه نهضت داوطلبی، توجه به سلامت ورزشکاران، استعدادیابی، ایجاد فرصت حضور در رویدادهای بینالمللی و تقویت مشارکت اجتماعی افراد دارای کمتوانی ذهنی نیز از محورهای مهم این رویکرد به شمار میروند. به این ترتیب، ورزش میتواند از یک فعالیت محدود و مناسبتی به بخشی مستمر از زندگی و فرصتهای رشد فردی و اجتماعی این افراد تبدیل شود.
مدیریت شفاف و مبتنی بر مشارکت جمعی
او در ادامه میگوید: ویژگی مهم ساختار جدید، حرکت به سمت مشارکت جمعی و انتخاباتی است. همانگونه که در ساختار فدراسیونها و انجمنهای ورزشی کشور، اعضای مجمع از مسیر هیأتها و کمیتههای مرتبط شکل میگیرند و مسئولان اجرایی با رأی اعضای مجمع انتخاب میشوند، در ساختار المپیک ویژه نیز قرار است با تشکیل و فعالسازی ارکان استانی و کمیتههای فنی، زمینه حضور نمایندگان واقعی و فعال این حوزه در مجمع عمومی و انتخاب مسئولان از طریق فرآیندی شفاف و انتخاباتی فراهم شود.
در این الگو، مدیریت المپیک ویژه نه یک امتیاز انحصاری برای افراد یا مجموعهای خاص، بلکه مسئولیتی ملی است که باید بر پایه مشارکت، شایستگی، پاسخگویی و رأی اعضای واجد شرایط دنبال شود و هر 4 سال این فرایند تکرار می شود.
او تصریح میکند: این تغییر ساختار نه تنها به معنای نادیده گرفتن خدمات مدیران و فعالان گذشته نیست، بلکه برعکس، سرمایه اصلی المپیک ویژه ایران حاصل تلاش همان افرادی است که طی ۲۸ سال گذشته، با وجود محدودیتها، برای حفظ و توسعه این حرکت تلاش کردهاند. آنچه امروز دنبال میشود، تبدیل این سرمایه و تجربه ارزشمند به یک ظرفیت ملی و پایدار است؛ ظرفیتی که بتواند از مشارکت گستردهتر متخصصان، فدراسیونها، دستگاههای اجرایی، خانوادهها و داوطلبان بهرهمند شود.
از سرمایه انسانی تا حق ورزش در مناطق محروم
کاشی اذعان میدارد: در نهایت، موفقیت این تحول را نباید صرفاً با دریافت یک مجوز یا تشکیل یک تشکیلات اداری سنجید. معیار واقعی موفقیت آن است که ورزشکاری در یک شهر کوچک یا منطقه محروم نیز بتواند به مربی آموزشدیده، امکانات ورزشی، مسابقات منظم و فرصت پیشرفت دسترسی داشته باشد؛ خانوادهها از خدمات آموزشی و حمایتی برخوردار شوند و افراد دارای کمتوانی ذهنی، فارغ از محل زندگی و شرایط اقتصادی خود، فرصت تجربه شادی، سلامتی، مشارکت و موفقیت از طریق ورزش را پیدا کنند.
او در پایان خاطرنشان میسازد: المپیک ویژه ایران امروز در مسیر تبدیل ۲۸ سال تجربه و تلاش به یک شبکه ملی قرار گرفته است. این مسیر، نه گسست از گذشته، بلکه گامی برای تحقق گستردهتر آرمانهایی است که فعالیت المپیک ویژه از ابتدا بر پایه آن شکل گرفت و در نهایت ما باور داریم: ورزش برای همه و فرصتی برابر برای مشارکت و فراهم کردن امکان شکوفایی استعدادهای افراد دارای کمتوانی ذهنی در سراسر ایران است.
منبع: خبرآنلاین

