رویداد۲۴| هنوز زخمی که سه بار قطعی اینترنت در سال ۱۴۰۴ و تداوم قطعی در سال ۱۴۰۵ بر بدن رنجور کسبوکارهای ایرانی گذاشته، ترمیم نشده که محدودیتی تازه از راه رسیده؛ این بار نه از داخل مرزها و نه با تصمیمی برای فیلترکردن یک سرویس یا قطعی سراسری اینترنت، بلکه از نقطهای دورتر؛ از سوی شرکتهای زیرساخت جهانی اینترنت. دامنه بینالمللی چند وبسایت شناختهشده ایرانی، از ورزشسه و تترلند تا ویرگول و هوشا و پلتفرم شیدا، در روزهای اخیر از دسترس خارج شده یا با اختلال مواجه بودهاند.
اتفاقی که در نگاه اول ممکن است فقط تغییر یک نشانی اینترنتی به نظر برسد، اما برای کسبوکاری که سالها مخاطب جمع کرده، در موتورهای جستوجو جایگاه ساخته و خدماتش را بر بستر یک دامنه شناختهشده توسعه داده است، میتواند به معنای ازدستدادن بخشی از دارایی دیجیتال خود باشد. اما آنچه در این میان کمتر دیده میشود، موقعیت دوگانه کسبوکار ایرانی است؛
کسبوکاری که از یک سو در داخل کشور باید با فیلترینگ، محدودیت دسترسی، اختلال و قطعی اینترنت و دشواری ارتباط با بازار جهانی کنار بیاید و از سوی دیگر، برای ادامه فعالیت با همان اینترنت محدودشده، به زیرساختهایی وابسته است که کنترل آنها در خارج از کشور است. حالا دامنه هم به فهرست نقاط آسیبپذیر این کسبوکارها اضافه شده است. دامنههایی که از دست رفت ماجرا از شنبه ۱۶ آبان و با اعلام اختلال در دامنه بینالمللی ورزشسه و تترلند جدی شد. این دو مجموعه اعلام کردند کاربران میتوانند از طریق دامنههای ایرانی به خدمات آنها دسترسی داشته باشند.
پس از آن، خبر اختلال دامنه هوشا و مسدودشدن دامنه بینالمللی ویرگول نیز منتشر شد. در ادامه هم خبر آمد که شیدا، پلتفرم نمایش خانگی نیز دچار همین مشکل شده است. اینها فقط نام چندین شرکت است که به دلیل بزرگی نام برندشان بیشتر از همه دیده شدهاند، اما پیگیریها نشان میدهد دامنههای بسیاری از شرکتهای کوچک مانند شرکت تولید و پخش دارو، رسانه خبری کمتر شناختهشده و… زیر تیغ این محدودیت جدید رفته است. همزمانی این اتفاقها، نگاهها را به سمت شرکت آمریکایی GoDaddy برد؛
یکی از شرکتهای بزرگ ثبت و مدیریت دامنه در جهان که بنا بر گفته برخی فعالان این حوزه، دامنه تعدادی از وبسایتهای ایرانی درگیر نزد آن ثبت شده است. با این حال، هنوز درباره علت دقیق و سازوکار واحد همه این اختلالها توضیح رسمی و مشترکی از سوی شرکت ثبتکننده منتشر نشده است. همین خلأ اطلاعاتی باعث شده روایتهای متفاوتی درباره منشأ ماجرا شکل بگیرد؛ از اعمال محدودیتهای تحریمی گرفته تا اجرای رویههای قدیمی شرکتهای ثبتکننده علیه کاربران ایرانی و حتی احتمال گزارشهای هدفمند.
علی آجودانیان، مدیرعامل ویرگول، درباره اختلال در دامنه این پلتفرم میگوید: «دامنه ویرگول نیز مانند برخی دیگر از وبسایتهای ایرانی که طی روزهای اخیر با اختلال مواجه شدهاند، نزد شرکت GoDaddy ثبت شده بود». اگرچه این شرکت تاکنون دلیل رسمی تعلیق دامنه را اعلام نکرده، اما با توجه به اشتراک ثبتکننده دامنه و وضعیت مشابه وبسایتهای آسیبدیده، به اعتقاد آجودانیان احتمال ارتباط این اتفاق با تحریمها بسیار بالاست.
منبع: رویداد 24


