جوان آنلاین: آیین رونمایی از محصول آموزشی «بلاکلیکرفت» و تقدیر از دانشآموختگان برتر حوزه مهارتهای عصر دیجیتال در باغ کتاب تهران برگزار شد. محصول آموزشی «بلاکلیکرفت» با هدف آموزش برنامهنویسی به دانشآموزان و بهرهگیری از ظرفیت بازی ماینکرفت به دانشآموزان پایه ششم و بالاتر معرفی و رونمایی شد. این محصول با استفاده از محیط تعاملی و جذاب بازی ماینکرفت، بستری برای یادگیری مفاهیم برنامهنویسی و آشنایی دانشآموزان با مهارتهای دنیای دیجیتال فراهم میکند و تلاش دارد آموزش فناوری را به تجربهای خلاقانه و کاربردی برای کودکان و نوجوانان تبدیل کند.
تبدیل برنامهنویسی به ابزاری برای تقویت تفکر الگوریتمیمهدی فرزانه، استاد علوم کامپیوتر و رئیس هیئت مدیره آکادمی یاسان، در جشن رونمایی از بلاکلیکرفت با اشاره به جذابیت بازی ماینکرفت برای کودکان و بزرگسالان گفت: قابلیت ساختوساز، ماجراجویی، آزادی عمل، تجربه کار گروهی و امکان تبدیل تخیلات به سازههای واقعی از مهمترین دلایل علاقه کاربران به این بازی است. وی افزود: دانشآموزان در چنین محیطی میتوانند بدون نگرانی از قضاوت دیگران، خلاقیت خود را به کار بگیرند و آنچه در ذهن دارند بسازند.
در این فضا، ذهن کودک به جای تمرکز بر انتخاب سلاح و ابزار برای شکست دادن دشمنان، به دنبال یافتن مصالح مناسب، طراحی سازه، توسعه کشاورزی و همکاری با دوستان برای خلق یک محیط جدید میرود.
فرزانه با اشاره به سابقه استفاده از ماینکرفت در آموزش برنامهنویسی بیان کرد: شرکت مایکروسافت سالها پیش نسخه آموزشی این بازی را با عنوان Minecraft Education ارائه کرد که امکان کدنویسی با استفاده از بلوکها را در محیط بازی فراهم میکرد، اما امکان استفاده از این محصول برای کاربران ایرانی وجود نداشت، به همین دلیل مجموعه یاسان مسیر مستقلی برای بهرهگیری از ظرفیتهای این بازی دنبال کرد. وی با تشریح ساختار آموزشی آکادمی یاسان گفت: برنامه آموزشی این مجموعه در قالب ۲۰ ترم و برای دانشآموزان پایه اول تا دهم و یازدهم طراحی شده است.
هدف اصلی این دورهها تربیت صرف برنامهنویس نیست، بلکه برنامهنویسی بهعنوان ابزاری برای تقویت تفکر الگوریتمی و قدرت حل مسئله مورد استفاده قرار میگیرد. این استاد علوم کامپیوتر با اشاره به طراحی دوره «ماجراجویی مهندسی» برای دانشآموزان دوره اول دبستان افزود: این محصول با همکاری متخصصان ستاد توسعه علوم و فناوریهای شناختی طراحی شده و تیم آموزشی حدود یک سال و نیم برای توسعه آن زمان صرف کرده است. نتیجه این تلاش، مجموعهای شامل ۹ پروژه آموزشی است که بدون نیاز به کدنویسی مستقیم، مفاهیم شناختی و مهندسی را به کودکان آموزش میدهد.
فرزانه برای تشریح روش آموزش در این دوره به پروژه راهآهن خودران اشاره کرد و گفت: در یکی از مأموریتها، دانشآموزان باید با بررسی تجهیزات و مصالح استفادهشده در یک معدن، راهکاری برای خودکارسازی حرکت قطار پیدا کنند. در پروژه دیگری نیز مصرف بالای برق در یک کارگاه مطرح میشود و دانشآموزان باید با استفاده از حسگرهای حرکتی و حسگرهای تشخیص روشنایی و تاریکی، راهکار مناسبی برای مدیریت مصرف انرژی ارائه دهند.
به گفته وی، این تمرینها دانشآموزان را با مفاهیم مهندسی، شناخت مسئله یا فتن راهکار آشنا میکند و چندین سال است که در دورههای آموزشی یاسان مورد استفاده قرار میگیرد. دانشآموزان با کدنویسی، سازههای خود را در ماینکرفت میسازندفرزانه با معرفی دوره پایکرفت (PyCraft) بهعنوان مرحله بعدی آموزش توضیح داد: در این دوره، دانشآموزان کدهای موردنظر خود را مینویسند و نتیجه اجرای برنامه را به شکل سازههای مختلف در محیط ماینکرفت مشاهده میکنند. وی افزود: با استفاده از این روش میتوان مفاهیمی مانند حلقههای تکرار و دستورات شرطی را آموزش داد.
برای نمونه، دانشآموز با نوشتن چند دستور و تعریف ساختارهای تکرارشونده میتواند یک هرم یا سازههای هندسی دیگر را در محیط بازی ایجاد کند. همچنین مباحث فنیتری مانند چاپ سهبعدی، اسکن، کار با فایلهای API و مفاهیم پیشرفته برنامهنویسی در این مسیر آموزشی قرار گرفتهاند. این استاد علوم کامپیوتر با اشاره به تجربه اجرای دوره پایتون در یکی از مدارس متوسطه دوم در آبانماه امسال بیان کرد: معاون آموزشی یکی از مدارس از کاهش انگیزه دانشآموزان پایه یازدهم برای حضور در کلاسهای پایتون خبر داد.
برای تغییر این شرایط، تصمیم گرفتیم در جلسه بعدی محیط پایکرفت را معرفی کنیم و با انجام تمرینهای ساده، ساخت بلوک، دیوار و مکعب را به دانشآموزان نشان دهیم. فرزانه ادامه داد: یکی از دانشآموزان رشته ریاضی که در ابتدا انگیزه چندانی برای حضور در کلاس نداشت، پس از تجربه این روش آموزشی با اشتیاق از جلسه یاد کرد. چنین واکنشی برای یک معلم بسیار ارزشمند است و حتی میتواند از دریافت یک جایزه معتبر هنری نیز لذتبخشتر باشد.
وی با اشاره به چالش طراحی ابزار آموزشی برای فاصله میان دورههای مقدماتی و پیشرفته گفت: نیاز داشتیم محصولی داشته باشیم که دانشآموزان بتوانند مانند محیط اسکرچ، ایدههای خود را با کدنویسی بلوکی اجرا کنند و درگیر پیچیدگیهای نگارش کد، از جمله پرانتز، دونقطه و رعایت فاصلهگذاری نشوند. این استاد علوم کامپیوتر افزود: توسعه این ابزار حدود سه سال زمان برد و چهار تیم مختلف برنامهنویسی در مقاطع گوناگون روی آن کار کردند.
هدف این بود که دانشآموزان بتوانند فاصله میان دوره ماجراجویی مهندسی در مقطع ابتدایی و آموزشهای پیشرفتهتر در متوسطه را با یک مسیر آموزشی پیوسته پشت سر بگذارند. ۲۱۶ دانشآموز از سراسر کشور در چالش برنامهنویسی شرکت کردهاندفرزانه با معرفی محصول جدید آموزشی یاسان با عنوان «بلاککرفت» گفت: این دوره بهگونهای طراحی شده که دانشآموزان پایه ششم، حتی بدون سابقه قبلی در برنامهنویسی، بتوانند وارد آن شوند و از طریق پروژهها و چالشهای عملی، مفاهیم اولیه کدنویسی را یاد بگیرند.
وی توضیح داد: در این محیط، دانشآموز مستقیماً ساختوساز نمیکند و رباتی که در اختیار دارد، وظیفه اجرای دستورات را برعهده میگیرد. دانشآموز باید با طراحی دستورهای مناسب، ربات را برای ساخت پل، ایجاد دیوار یا اجرای سازههای پیچیدهتر هدایت کند. این استاد علوم کامپیوتر با اشاره به طراحی چالشهای آموزشی در قالب اتاق فرار بیان کرد: برای آموزش مفاهیم برنامهنویسی، موقعیتهایی طراحی شده است که دانشآموز باید با استفاده از حلقههای تکرار، دستورات شرطی و فرمانهای حرکتی، راهحل مناسبی پیدا کند.
عبور از موانع، ساخت پل و ایجاد پلههایی با قابلیت حرکت در مسیرهای مختلف از جمله این تمرینهاست. فرزانه همچنین از برگزاری یک دوره ششهفتهای با همکاری و حمایت یونسکو و سازمان آموزش فنی و حرفهای خبر داد و گفت: این برنامه با حضور ۲۱۶ دانشآموز از سراسر کشور بهصورت مجازی در حال برگزاری است. شرکتکنندگان در قالب چالشهای مختلف با یکدیگر رقابت میکنند و این دوره با برگزاری مراسم اختتامیه به پایان خواهد رسید.
وی با اشاره به تجربه اجرای آزمایشی این شیوه آموزشی در چند مدرسه از جمله مدارس مهدوی و مصطفی افزود: طراحی ابزار آموزشی بهتنهایی کافی نیست و باید روشهای استفاده از آن و پروژههایی که جذابیت یادگیری را افزایش میدهند نیز توسعه پیدا کنند. به همین دلیل، چالشهای مختلف در محیط مدارس بهصورت آزمایشی اجرا شدهاند تا میزان اثربخشی این روشها ارزیابی شود.
فرزانه در پایان از برنامهریزی برای برگزاری دوره جدید بلاککرفت در آکادمی یاسان خبر داد و تأکید کرد: هدف از توسعه این محصولات، فراهم کردن محیطی جذاب برای یادگیری برنامهنویسی است تا دانشآموزان بتوانند با تکیه بر خلاقیت و تجربه عملی، ایدههای ذهنی خود را به راهکارها و سازههای قابل اجرا تبدیل کنند. تقدیر از دانشآموختگان برتر و نوجوانان برگزیده پاییز ۱۴۰۵ در حوزه مهارتهای عصر دیجیتال نیز از دیگر بخشهای این مراسم بود.
این رویداد با حضور جمعی از فعالان حوزه آموزش و فناوری و اصحاب رسانه برگزار شد و فرصتی برای معرفی دستاوردهای آموزشی و تأکید بر ضرورت توسعه مهارتهای برنامهنویسی و فناوری در میان نسل جدید فراهم آورد.
منبع: جوان آنلاین



