42.8درصد پاسخگویان در هفته کتاب غیردرسی مطالعه میکنند. بهطور متوسط ۲۷۲دقیقه در هفته کتاب غیردرسی میخوانند و بهعبارت دیگر 26.9دقیقه در روز مطالعه میکنند. با احتساب افرادی که کتاب نمیخوانند (57.2درصد نمونه مورد مطالعه) این میانگین برابر با 11.2دقیقه در روز است. در عین حال وقتی دقیقتر پرسیده میشود که مطالعه به معنای خواندن کتاب، متن، محتوا، پادکست و غیره بهصورت چاپی یا فایل است. پاسخهای متفاوتی دریافت میشود.
بهطوریکه از آنها پرسیده شد که «در طول ۲۴ ساعت شبانهروز، بهطور متوسط چند ساعت در شبکههای اجتماعی و رسانههای مختلف، متن علمی اعم از مقاله، تحلیل و غیره میخوانید یا مستند علمی نگاه میکنید؟» و پاسخ دادند که بهطور متوسط ۹۶ دقیقه در روز در شبکههای اجتماعی و رسانههای مختلف، متن میخوانند یا مستند علمی نگاه میکنند. همچنین 38.6درصد پاسخگویان در یک سال گذشته، کتاب یا بخشی از کتابی را خواندهاند یا کتاب صوتی گوش دادهاند. پاسخگویانی که از طریق اپلیکیشن کتاب میخوانند، بهطور متوسط 98.6دقیقه در روز در اپلیکیشن کتاب خواندهاند.
رمان و داستان با 23.1درصد بیشترین میزان را به خود اختصاص داده است، کتب روانشناسی و تربیتی و آموزش با 19.3درصد، کتابهای تاریخی با 14.9درصد و معارف دینی و معنویت با 10.5درصد در ردههای بعدی قرار دارند. همچنین افراد بهطور میانگین در طول یک سال گذشته، 8.6عنوان کتاب (کاغذی و الکترونیکی، صوتی) خریدهاند. همچنین 57.8درصد افراد کتابهای چاپی و کاغذی، 12.7درصد الکترونیکی، 15.2درصد صوتی و 14.2درصد هر سه نوع کتاب را مطالعه میکنند.
کسب دانش (28.9درصد)، رشد شخصی (23.5درصد)، لذت بردن از خواندن (۲۶درصد)، الزامات شغلی و تحصیلی (11.5درصد)، عادت به کتابخوانی (6.7درصد) و داشتن وجهه فرهنگی و علمی نزد دیگران (3.4درصد) انگیزه اصلی افراد از مطالعه است. 11.7درصد افراد بیش از ۵میلیون تومان در سال برای خرید کتاب هزینه میکنند. 45.3درصد افراد کتاب را میخرند، 23.4درصد از کتابخانه یا آشنایان امانت میگیرند. فقط 12.2درصد عضو کتابخانه و فقط 18.2درصد (۸۷نفر) عضو پلتفرمهای کتابخوانی هستند. در یک سوال باز، از پاسخگویانی که عضو پلتفرمهای کتابخوانی هستند پرسیده شد که عضو کدام پلتفرم هستند؟
که طاقچه با اختلاف قابلتوجه، شناختهشدهترین پلتفرم در میان پاسخدهندگان است. 36.3درصد کل پاسخها بهصورت مستقیم یا ترکیبی به این پلتفرم اشاره کردهاند. کتابراه و فیدیبو در جایگاههای بعدی قرار دارند. این در حالی است که فقط 8.6درصد (۴۱نفر) عضو پلتفرمهای کتابخوانی هستند. همچنین در این گزارش آمده است که نمونههای آماری در پاسخ به این سوال که محتوای صوتی را روی چه اپلیکیشنها، وبسایتها یا بسترهایی استفاده میکنید که نتیجه این بوده است: تلگرام با ۲۱درصد، پرکاربردترین بستر در میان پاسخهای دستهبندی شده است.
گوگل و وبسایتها با 19.1درصد در رتبه دوم قرار دارند. طاقچه با ۱۳درصد و ایتا با 12.2درصد در رتبههای بعدی هستند. پیامرسانها و شبکههای اجتماعی سهم قابلتوجهی در دسترسی به کتابهای الکترونیکی و صوتی دارند. از پاسخگویانی که کتاب میخوانند پرسیده شد دسترسی دیجیتال شما از طریق خرید، اشتراک یا استفاده رایگان است؟ که 34.1درصد پاسخگویان گفتهاند رایگان استفاده میکنند، 17.9درصد خریداری میکنند و 7.5درصد نیز اشتراک میخرند. 40.5درصد هیچکدام از این روشها را استفاده نمیکنند.
همچنین 31.3درصد پاسخگویان گفتهاند اصلا گفتوگو یا معرفی انجام ندادهاند، ۴۵درصد تا ۵بار گفتوگو یا معرفی کردهاند، 11.2درصد ۶ تا ۱۰ بار، 6.9درصد ۱۱ تا ۳۰بار و 5.6درصد بالای ۳۰بار در یک سال گذشته درباره کتاب گفتوگو یا آن را معرفی کردهاند. بر اساس گزارش آماری پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات ۲۸درصد افراد در طول یک ماه گذشته یک کتاب را بهصورت کامل مطالعه کردهاند. 22.5درصد پاسخگویان معتقدند کتابخوانی به میزان زیاد و خیلی زیاد در خانواده و اطرافیان آنها رواج دارد و 45.5درصد نیز اظهار کردند که به میزان کم و خیلی کم رایج است.
۸۳درصد مردم با این انگاره که «جامعه ایران دارای فرهنگ کتابخوانی است» موافقند و تنها 7.7درصد با این انگاره مخالفند. 50.2درصد افراد، کمبود وقت را مانع مطالعه خودشان میدانند. خستگی ذهنی (15.5درصد)، هزینه کتابها (11.4درصد) و بیسوادی (9.2درصد) «گزارههای بعدی» موانع مطالعه پاسخگویان بوده است. 25.8درصد افراد، کمبود وقت را مهمترین علت کتابنخواندن بخشی از مردم میدانند. ترجیح سرگرمیها و فعالیتهای دیگر (24.7درصد)، خستگی ذهنی (22.9درصد)، هزینه کتابها (11.5درصد) و نبود علاقه (9.5درصد) گزارههای بعدی مهمترین علت کتابنخواندن بخشی از مردم عنوان شدهاند.
36.6درصد مردم معتقدند نداشتن دغدغه مالی و معیشتی میتواند باعث افزایش فرهنگ کتابخوانی شود و همچنین 23.9درصد نیز فرهنگسازی درست در مدارس برای کودکان و 10.1درصد دسترسی آسان و ارزان به کتاب را راهکار افزایش فرهنگ کتابخوانی دانستهاند.
منبع: دنیای اقتصاد


