نورنیوز-گروه بینالملل: جمهوری اسلامی ایران در واکنش به درخواستهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی برای دسترسی و نظارت بر تأسیسات هستهای کشور، بر ضرورت لحاظ شدن ملاحظات امنیتی در همکاریهای پادمانی تأکید کرد؛ موضعی که در پی حملات نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به تأسیسات هستهای ایران و انتقاد تهران از سکوت آژانس در برابر این حملات مطرح شده است.
رضا نجفی، سفیر و نماینده دائم جمهوری اسلامی ایران نزد سازمانهای بینالمللی در وین، روز چهارشنبه ۲۸ آبان ۱۴۰۵ در نشست شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره برنامه هستهای ایران، با اشاره به گزارش مدیرکل درباره از دست رفتن تداوم آگاهی آژانس از مواد و تأسیسات هستهای ایران، تصریح کرد که این وضعیت را نمیتوان بدون توجه به علت اصلی آن، یعنی حملات نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به تأسیسات هستهای تحت پادمان ایران، بررسی کرد نجفی با یادآوری سابقه همکاریهای گسترده ایران با آژانس، تأکید کرد تهران در سالهای گذشته فراتر از تعهدات الزامآور خود با این نهاد همکاری کرده است؛
اما شرایط کنونی، بهویژه پس از حمله به تأسیسات هستهای، نمیتواند با وضعیت پیش از این حملات یکسان تلقی شود. اعتراض ایران به سکوت آژانس در برابر حملات نظامی نماینده ایران با اشاره به حملات نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به تأسیسات هستهای کشور، گفت این حملات کمتر از ۲۴ ساعت پس از تصویب قطعنامه پیشنهادی آمریکا در شورای حکام در ژوئن ۲۰۲۵ و در میانه مذاکرات صورت گرفت و وضعیت بیسابقهای را در فعالیتهای پادمانی آژانس ایجاد کرد.
وی سکوت مدیرکل آژانس و شورای حکام در برابر این حملات را بهشدت مورد انتقاد قرار داد و اظهار کرد در حالی که تأسیسات هستهای ایران تحت نظام پادمان قرار داشتند، آژانس حتی در سطح شکلی نیز این حملات را محکوم نکرده است. نجفی با مقایسه واکنش آژانس به حمله رژیم صهیونیستی به تأسیسات هستهای عراق در سال ۱۹۸۱ با رویکرد کنونی این نهاد گفت در آن زمان شورای حکام و کنفرانس عمومی آژانس نزدیک به ۱۰ قطعنامه در محکومیت حمله تصویب کردند، اما در برابر حملات اخیر به تأسیسات ایران، واکنش متناسبی مشاهده نشده است.
نماینده دائم ایران تأکید کرد نمیتوان از تهران انتظار همکاری و شفافیت داشت، اما در برابر حمله نظامی به تأسیسات تحت پادمان سکوت کرد. به گفته وی، نسبت دادن مسئولیت از دست رفتن تداوم آگاهی آژانس به ایران، به معنای نادیده گرفتن علت اصلی این وضعیت و مقصر دانستن قربانی به جای متجاوز است.
نجفی: قطعنامههای شورای حکام غیرقانونی و نامشروع است سفیر ایران در بخش دیگری از سخنان خود با انتقاد از قطعنامههای شورای حکام پس از حملات، گفت این قطعنامهها بدون محکوم کردن تجاوز نظامی و در نظر گرفتن شرایط امنیتی ناشی از آن، خواستار دسترسی به تمامی سایتهای هستهای ایران شدهاند. وی قطعنامه سپتامبر ۲۰۲۶ را نمونهای از سوءاستفاده از اختیارات و رویههای سازمانی توصیف کرد و آن را از نظر ایران غیرقانونی و نامشروع دانست.
نجفی همچنین با اشاره به مختومه شدن مسائل گذشته در سال ۲۰۱۵ تأکید کرد موضوعاتی که شورای حکام رسماً مختومه اعلام کرده است، نباید به دلیل ملاحظات سیاسی دوباره گشوده شود. وی با تأکید بر ضرورت استقلال، بیطرفی و رفتار بدون تبعیض آژانس، خاطرنشان کرد مسائل فنی پادمانی نباید به ابزاری برای اعمال فشار سیاسی و پیشبرد رقابتهای ژئوپلیتیکی تبدیل شوند. ایران اطلاعات حساس هستهای را در اختیار دیگران قرار نمیدهد یکی از صریحترین بخشهای اظهارات نماینده ایران به موضوع امنیت اطلاعات هستهای و شرایط دسترسی بازرسان اختصاص داشت.
نجفی با اشاره به تداوم تهدیدهای آمریکا علیه تأسیسات هستهای ایران و همچنین آنچه تعیین پاداش چند میلیون دلاری از سوی دولت آمریکا برای دریافت اطلاعات درباره برنامه هستهای، دانشمندان، کارکنان، تأسیسات و تجهیزات ایران خواند، نگرانیهای امنیتی تهران را واقعی و مبتنی بر شرایط موجود دانست. وی این پرسش را مطرح کرد که جمعآوری اطلاعات از تأسیساتی که پیشتر هدف حمله قرار گرفتهاند، چه توجیهی جز فراهم کردن زمینه برای حملات احتمالی بعدی میتواند داشته باشد.
نماینده ایران در همین زمینه تصریح کرد: «ما نمیپذیریم از یک سو هدف حمله قرار گیریم و از سوی دیگر، با لحنی طلبکارانه از ما خواسته شود که اطلاعات دقیقی درباره مواد و تأسیسات خود ارائه دهیم و دسترسی نامحدود به آنها را فراهم کنیم.» نجفی افزود کدام کشور پس از آنکه در میانه مذاکرات دیپلماتیک مورد حمله قرار گرفته است، حاضر میشود حساسترین اطلاعات خود را در اختیار طرف مقابل بگذارد و چرا باید چنین انتظاری از ایران وجود داشته باشد؟
بازنگری در بازرسیها و هشدار درباره تعلیق تعهدات پادمانی سفیر و نماینده دائم ایران در آژانس اعلام کرد شرایط همکاری با این نهاد به وضعیت پیش از حملات بازنخواهد گشت و جمهوری اسلامی ایران در کیفیت دسترسیها و شرایط حاکم بر هر مورد بازرسی تجدیدنظر خواهد کرد. به گفته نجفی، سیاست ایران درباره پذیرش بازرسان تعیینشده نیز بازنگری میشود و درخواستهای آژانس بهصورت موردی بررسی خواهد شد؛ به این معنا که تهران درباره هر درخواست، با در نظر گرفتن شرایط عملی و ملاحظات امنیتی تصمیمگیری میکند.
وی در ادامه با اشاره به آنچه حق ایران برای تعلیق اجرای تعهدات پادمانی در شرایط کنونی خواند، هشدار داد در صورت اقتضای شرایط، جمهوری اسلامی ایران این حق را بهطور کامل اعمال خواهد کرد. نماینده ایران در عین حال تأکید کرد تهران همچنان به تعهدات خود پایبند است، اما دامنه و کیفیت همکاریها باید با شرایط امنیتی کشور و واقعیتهای میدانی سازگار باشد.
رد ادعای احیای قطعنامههای خاتمهیافته نجفی در بخش پایانی سخنان خود، ادعای احیای قطعنامههای خاتمهیافته پیشین شورای امنیت را رد کرد و گفت جمهوری اسلامی ایران هیچگونه تعهدی ناشی از قطعنامههایی که خاتمه یافتهاند یا قطعنامههای شورای حکام که به آنها ارجاع میدهند، بر عهده ندارد و درخواستهای مبتنی بر این قطعنامهها را نخواهد پذیرفت. وی در عین حال بر تداوم پیگیری حق ایران برای استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای در تمامی ابعاد آن، از جمله توسعه چرخه کامل ملی سوخت هستهای، تأکید کرد.
نماینده دائم ایران در پایان از آژانس و شورای حکام خواست تصمیمات و ارزیابیهای خود را در چارچوب اساسنامه و بر مبنای اصول استقلال، بیطرفی، عینیت و عدم تبعیض اتخاذ کنند.
منبع: نورنیوز



