عصر امروز ۲۸ آبان در مراسم رونمایی و بررسی کتاب «تاریخ یک همسایگی؛ روابط ایران و عراق در گذر زمان» در انتشارات ثالث برگزار شد. به گزارش خبرنگار جماران، محمدجواد ظریف، وزیر اسبق امور خارجه در این مراسم با بیان اینکه من شرمنده مردم هستم که نتوانستهایم به شکلی شایسته از حقوق آنان دفاع کنیم، اظهار کرد: من درست پس از فتح خرمشهر برای گذراندن دوره دکتری در دانشگاه کلمبیا وارد نیویورک شدم.
آن زمان، از طرف مرحوم رجایی خراسانی، مسئول وقت نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل متحد، از من درخواست شد که به عنوان کارمند محلی در نمایندگی فعالیت کنم و نخستین سؤالی که برای ما پیش آمد این بود که با شورای امنیت سازمان ملل چه کنیم. وی با بیان اینکه شورای امنیت ظلمهای بسیاری را در حق مردم ایران کرده است، افزود: شورای امنیت در قطعنامه ۲۸۱۷ درباره تجاوز اخیر آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، به شکلی شرمآور حقوق و اخلاق را وارونه کرد. این قطعنامه به همان اندازه قطعنامه ۴۷۹ شرمآور است.
نکته دیگری که در کنار بحث شورای امنیت باید عرض کنم، ناتوانی جنگ در برآوردهسازی خواستههای جنگاوران است. در تمام جنگهای قرن ۲۰ و ۲۱ آغازکنندگان جنگ یا نابود شدهاند یا دستکم به اهدافشان نرسیدهاند. به همین دلیل، در سال ۱۹۲۸ کشورهای دنیا در معاهده پاریس یا معاهده بریان-کلوگ، جنگ را غیرقانونی اعلام کردند. وزیر اسبق امور خارجه ادامه داد: از زمانی که جنگ از جبههها به کل جامعه بسط یافت، دیگر امکان نداشت جنگی بتواند به اهدافی که برای آن آغاز شده بود، دست پیدا کند. همه جنگها با تصور پیروزی سریع آغاز شدند.
وقتی آمریکا در سال ۲۰۰۳ جنگ علیه عراق را آغاز کرد، نام عملیات را «شوک و بهت» گذاشت، زیرا معتقد بود چنان ضربه شدیدی وارد میشود که دولت عراق سقوط خواهد کرد. نتیجه این شد که آمریکا ۲۰ سال بعد همچنان درگیر همان جنگ بود. عضو هیأت علمی دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران اضافه کرد: در افغانستان نیز آمریکا در سال ۲۰۰۱ جنگ را آغاز کرد، اما ۲۰ سال بعد، مجبور شد با همان کسانی که با آنها جنگیده بود، مذاکره کند تا از افغانستان خارج شود و حکومت طالبان دوباره به قدرت بازگردد.
در جنگ با ایران نیز آمریکا دچار همین اشتباه شد به قول اوباما، ترامپ جنگی را علیه سلاح هستهای آغاز کرد که وجود نداشت و امروز میخواهد تنگه هرمزی را باز کند که باز بود. ظریف با اشاره به اینکه صدام نیز در پی پیروزی سریع بر ایران بود، عنوان کرد: در آن زمان هم مانند امروز، برخی از خارجنشینان مانند اویسی و بختیار، به صدام وعده پیروزی سریع میدادند. شورای امنیت نخستین قطعنامه خود درباره ایران را ۶ روز پس از آغاز جنگ تصویب کرد، زیرا در آمریکا و در دنیا این اجماع وجود داشت که حکومت ایران ظرف یک هفته جنگ را خواهد باخت و سقوط خواهد کرد.
وی با بیان اینکه حمایت مردم ایران از کشور باعث شد از روز هفتم جنگ ۴۰ روزه، آمریکا به دنبال پایان دادن به جنگ باشد، گفت: صدام نیز از روز هفتم جنگ به دنبال پایان دادن به آن بود و به همین دلیل، بلافاصله قطعنامه ۴۷۹ را که البته صددرصد به نفع عراق بود، پذیرفت. قطعنامه ۴۷۹ برخلاف همه قطعنامههای دیگر، بهجای آتشبس عبارت پایان درگیری آمده و هیچ اشارهای هم به عقبنشینی نشده است، زیرا نماینده وقت آمریکا در شورای امنیت، گفت خوزستان، موضوع اختلاف است. کسانی که امروز چشم به آمریکا دارند، خوب به این موضوع توجه کنند.
وزیر اسبق امور خارجه با بیان اینکه تا قطعنامه ۵۱۲ که پس از فتح خرمشهر تصویب شد و نگرانی از ورود ایران به خاک عراق وجود داشت، اشارهای به مرزهای بینالمللی نشد، افزود: یعنی شورای امنیت ۲ سال مردم ایران را برای مقابله با این جنایت تنها گذاشت. این وضعیت دقیقاً شبیه قطعنامه ۲۸۱۷ است که سه هفته پس از تجاوز آمریکا و اسرائیل به ایران، شورای امنیت قطعنامهای صادر میکند، بدون اینکه هیچ اشارهای به نقش تجاوزکارانه آمریکا و رژیم صهیونیستی و جنایات لامرد و میناب داشته باشد.
ظریف اضافه کرد: در طول ۸ سال جنگ تحمیلی نیز هیچ اشارهای به استفاده عراق از سلاح شیمیایی نمیشد. هرچه تلاش کردیم نام نامبارک صدام را در این قطعنامهها بیاورند، نیاوردند؛ با وجود اینکه شش گزارش دبیرکل سازمان ملل متحد، استفاده عراق از سلاح شیمیایی را اثبات کرده بود. نخستین باری که در یک قطعنامه به استفاده عراق از سلاح شیمیایی اشاره شد، قطعنامه ۶۸۸ بود که چند ماه پس از حمله عراق به کویت صادر شد.
عضو هیأت علمی دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران ادامه داد: یعنی تا پیش از آن، در برابر استفاده از سلاح شیمیایی علیه مردم سردشت، سربازان ایران و مردم عراق در حلبچه سکوت شد. حتی اسناد سازمان سیا نشان میدهد که پس از استفاده عراق از سلاح شیمیایی در حلبچه، رئیس سیا به اعضای سیاسی دستور داد این جنایت را به گردن ایران بیندازند. پس از آزادسازی خرمشهر، بحث پایان جنگ مطرح بود و برخی دوستان برخلاف امام معتقد بودند که باید جنگ ادامه پیدا کند. ای کاش به نظر ولیفقیه تن داده بودند و بر همان اساس عمل میکردند.
وی با بیان اینکه من هم جزو کسانی بودم که اشتباه کردم، افزود: وقتی وارد سازمان ملل متحد شدم، آقای رجایی خراسانی به من گفتند که پس از دو سال، شورای امنیت تشکیل شده و ما دستورالعملی از تهران نداریم که چه کار کنیم. من آن زمان گفتم به دلیل دو سال سکوت شورای امنیت در برابر جنایات صدام علیه ایران، جلسات شورای امنیت را تحریم کنیم. منظور من فقط همان یک جلسه بود، اما این موضوع به سیاست جمهوری اسلامی برای ۶ سال تبدیل شد.
وزیر اسبق امور خارجه با تأکید بر اینکه باید در بهترین شرایط برای دفاع از منافع خودمان اقدام کنیم، گفت: باید وقتشناس باشیم، چون زمان بهسرعت از دست میرود. پیروزی امروز، شکست فرداست. یک روز ارمنستان قرهباغ را گرفت و آذربایجان هیچ کاری نمیتوانست انجام دهد و ۲۸ سال بعد، آذربایجان قرهباغ را پس گرفت و نزدیک بود دولت ارمنستان سقوط کند. اگر امروز در جنگ دست بالا را داریم، دلیل نمیشود که تا روز آخر جنگ هم دست بالا را داشته باشیم. این تجربه ما از فتح فاو است.
بنابراین باید در بهترین شرایط، باید با تکیه بر بزرگترین سرمایه خودمان یعنی مردم، برای حصول پیروزی نهایی از فرصت استفاده کنیم. در حال تکمیل…
منبع: جماران



