به گزارش گروه رسانهای شرق،
یک مقام ارشد اروپایی به خبرگزاری رویترز گفت که خواستههای واشنگتن برای ایران چنان پرهزینه است که پذیرفتنی نیست، و در مقابل، خواستههای تهران نیز برای آمریکا هزینههای سیاسی سنگینی به همراه دارد. یک مقام ارشد اروپایی دیگر نیز که از سوی نهاد اطلاعاتی کشورش در جریان امور قرار گرفته بود، اظهار داشت که کارزار نظامی ایالات متحده «نتیجهای دقیقاً برعکسِ آنچه مد نظر بود، به بار آورده است».
پس از نزدیک به ۹ ماه جنگ، ایالات متحده و ایران هر یک بهگونهای رفتار میکنند که گویی زمان به سود آنهاست؛ محاسبهای که دو طرف را در بنبستی گرفتار کرده که شکستن آن برای هر یک از آنها تقریباً غیرممکن است.
این وضعیت قماری پرخطر است. دو مذاکرهکننده پیشین آمریکایی در امور خاورمیانه، مقامهای اروپایی و منابعی در کشورهای حوزه خلیج فارس میگویند ممکن است پیش از آنکه راهی دیپلماتیک برای خروج از بحران فراهم شود، درگیریهای نظامی از سر گرفته شوند.
دونالد ترامپ بهجای آنکه بار دیگر ضربات نظامی سنگینی به ایران وارد کند یا امتیاز بدهد، تصمیم گرفته است فشار بر این کشور را تشدید کند. او با این ارزیابی که بمباران مجدد نتیجه نهایی را تغییر نخواهد داد و ممکن است حملات تلافیجویانه تهران علیه زیرساختهای انرژی کشورهای حوزه خلیج فارس را در پی داشته باشد، فعلاً از چنین اقدامی خودداری کرده است.
ترامپ در عوض امیدوار است محاصره دریایی ایران و فشارهای اقتصادی، تهران را وادار کند عقبنشینی کند و درباره برنامه هستهای خود امتیازاتی اعطا کند
اما مقامهای ایرانی به نتیجهگیری کاملاً متفاوتی رسیدهاند.
آنها که از شکستهای انتخاباتی حزب جمهوریخواه ترامپ و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، روحیه گرفتهاند، هزینه دستیابی آمریکا به توافق صلح را افزایش دادهاند و خواستار آن هستند که واشنگتن نخستین گام را برای حلوفصل بحران بردارد.
تهران میگوید همچنان از دیپلماسی استقبال میکند و روز سهشنبه نیز با میانجیهای عمانی و قطری دیدار داشت، اما واشنگتن را به دنبال کردن سیاست اجبار و اعمال فشار متهم میکند و تاکید دارد که در برابر فشارهای آمریکا تسلیم نخواهد شد.
دنیس راس، مذاکرهکننده پیشین آمریکا در امور خاورمیانه، گفت: دو واقعیت همزمان وجود دارد. ترامپ گزینههای خوبی در اختیار ندارد و ایرانیها هم گزینههای خوبی ندارند. هر یک از طرفین شرایط لازم برای پایان دادن به جنگ را بهگونهای تعریف میکند که با خواستههای طرف مقابل در تضاد است و طرف دیگر نیز نمیتواند آن را بپذیرد.
یک مقام ارشد اروپایی گفت خواستههای واشنگتن برای ایران بیش از حد پرهزینه است و تهران نمیتواند آنها را بپذیرد؛ در مقابل، خواستههای تهران نیز از نظر سیاسی برای واشنگتن بیش از حد هزینهبَر است.
یک مقام ارشد اروپایی دیگر که در جریان اطلاعات ارائهشده از سوی سازمان اطلاعاتی کشورش قرار گرفته بود، گفت کارزار نظامی آمریکا «به نتیجهای کاملاً معکوس با آنچه در نظر داشت، منجر شده است».
به گفته این مقام، این کارزار ایران را تقویت کرده، قدرت را در دست شماری دیگر از چهرههای این کشور متمرکز ساخته و «بهجای حل مسئله هستهای، آن را وخیمتر کرده است».
مقام نخست اروپایی و یک مقام غربی دیگر گفتند گزارشهای اطلاعاتی حاکی از آن است که احتمالاً «بخش قابلتوجهی» از ذخایر اورانیوم با غنای بالای ایران، در اعماق کوه کلنگ، تأسیسات زیرزمینی بهشدت مستحکمی در نزدیکی مجموعه هستهای نطنز ایران، مدفون شده است. تهران این ادعاها را رد کرده است.
مقام نخست اروپایی ادعا کرد: ایران انگیزههای کاملاً روشنی دارد تا یک برنامه هستهای مخفیانه را دنبال کند؛ برنامهای که هدف آن تضمین بازدارندگی در برابر مداخله نظامی احتمالی آمریکا در آینده است.
ایران که بارها تاکید کرده برنامه هستهایاش صرفاً اهداف غیرنظامی دارد و دستیابی به بمب هستهای را دنبال نمیکند، اعلام کرده است تا زمانی که جنگ ادامه دارد، اجازه بازگشت بازرسان هستهای را نخواهد داد.
آرون دیوید میلر، مذاکرهکننده پیشین آمریکا در امور خاورمیانه، گزینههای پیش روی واشنگتن را تشدید تنش، مذاکره، تسلیم شدن یا به زانو درآوردن ایران از طریق اختناق اقتصادی توصیف کرد.
او گفت واشنگتن در حال حاضر گزینه آخر را انتخاب کرده است، هرچند همچنان احتمال اقدام نظامی پیش از آنکه دموکراتها در ماه ژانویه کنترل کنگره را به دست بگیرند، وجود دارد.
یک مقام آمریکایی مدعی شد: کارزار فشار اقتصادی به اندازهای ویرانگر بوده که ایران را بهشدت تحت تأثیر قرار داده است؛ بهطوری که رئیسجمهور دیگر نیازی به انجام عملیات نظامی گسترده ندارد.
این مقام همچنین گفت رئیسجمهور «برای جلوگیری از دستیابی تهران به سلاح هستهای، همه گزینهها را در اختیار دارد».
به گفته چهار دیپلمات حاضر در نشست، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، هفته گذشته در پاریس به وزیران کشورهای گروه هفت گفت که واشنگتن میان ازسرگیری جنگ و پذیرش توافقی ضعیف گرفتار نشده است.
وی گفت گزینه سومی نیز وجود دارد: ادامه فشار اقتصادی برای مدتی طولانی، با این هدف که به ایرانیها نشان داده شود «آنها کنترل بازی را در دست ندارند»، تا زمانی که تهران امتیازاتی بدهد که بتوان بر اساس آنها به توافقی متوازن دست یافت.
مقامهای اروپایی معتقدند ترامپ فعلاً بر گزینه سوم متمرکز شده است؛ هرچند یکی از آنها گفت رئیسجمهور ممکن است هر لحظه تصمیم خود را تغییر دهد.
یکی از مقامهای ارشد اروپایی گفت ترامپ هنوز اقدام نظامی را بهطور کامل کنار نگذاشته است و ازسرگیرینشدن درگیریها در شرایط کنونی، از نگاه بسیاری، فرصتی برای دیپلماسی تلقی میشود.
دو منبع در کشورهای حوزه خلیج فارس به رویترز گفتند این کشورها به ترامپ هشدار داده بودند که بمباران مجدد ایران میتواند حملات تلافیجویانه تهران علیه زیرساختهای آنها را در پی داشته باشد.
جاسم البدیوی، دبیرکل شورای همکاری خلیج فارس، هفته گذشته گفت کشورهای عضو این شورا در جریان جنگ هدف بیش از ۷۰۰۰ موشک و پهپاد ایرانی قرار گرفتهاند.
ابتسام الکتبی، رئیس اندیشکده «مرکز سیاستگذاری امارات»، گفت: ایالات متحده به ایران حمله میکند، اما ایران مستقیماً به آمریکا حمله نمیکند؛ بلکه بهجای آن، کشورهای حوزه خلیج فارس را هدف قرار میدهد. کشورهای خلیج فارس هیچ اهرم فشاری برای تهدید ایران در اختیار ندارند. آمریکا چنین اهرمی دارد، اما این اهرم شکسته است.
یک منبع در کشورهای حوزه خلیج فارس گفت: همه از ترامپ خواستند حمله نکند و خود او هم تمایلی به این کار نداشت.
اکنون ترامپ فرصت محدودی برای اقدام در اختیار دارد و سه ناو هواپیمابر نیز در منطقه مستقر هستند.
این منبع گفت: آیا او از این فرصت استفاده خواهد کرد؟ درک رفتار ترامپ دشوار است.
تمام منابعی که با رویترز گفتوگو کردند، تأکید داشتند که مذاکرات غیرمستقیم میان آمریکا و ایران بر سر ترتیب و توالی اقدامات به بنبست رسیده است.
به گفته این منابع، تهران خواهان آن است که پیش از آغاز مذاکرات جدی و اساسی، محاصره دریایی ایران لغو شود، داراییهای مسدودشده این کشور آزاد شود و امکان فروش نفت آن دوباره فراهم آید.
آنها همچنین گفتند ایران خواهان پایان یافتن خصومتها در تمامی جبههها و بهرسمیت شناخته شدن نقشش در مدیریت عبورومرور از تنگه هرمز، گذرگاهی حیاتی برای انتقال انرژی در جهان، است.
این منابع افزودند ایران در مقابل، تنگه هرمز را دوباره باز خواهد کرد و تنها متعهد خواهد شد که در آینده درباره برنامه هستهای خود گفتوگو کند.
اما واشنگتن خواهان اقداماتی متقابل و همزمان است؛ از جمله اینکه ایران از همان ابتدای کار، تعهداتی قابل راستیآزمایی درباره برنامه هستهای خود ارائه دهد.
منبع: شبکه شرق



