از شش دهه ماجراجویی با مأمور افسانهای سرویس اطلاعات مخفی بریتانیا تا انتخاب بازیگری که قرار است هفتمین چهره رسمی این شخصیت در سینما باشد؛ جیمز باند بار دیگر تغییر چهره میدهد و این بار رابرت پتینسون قرار است میراث شان کانری، راجر مور، پیرس برازنان و دنیل کریگ را ادامه دهد.
ریحانه اسکندری _ بازیگری که تماشاگران او را با چهره یک خونآشام عاشق در مجموعه «گرگومیش» به خاطر میآورند، روزی در دنیای جادوگری «هری پاتر» ظاهر شد، بعدها شنل بتمن را بر تن کرد و در سالهای اخیر با انتخاب نقشهایی متفاوت در سینمای مستقل نشان داد که نمیخواهد به تصویر تثبیتشدهاش در سینمای جریان اصلی محدود بماند. حالا رابرت پتینسون قرار است یکی از شناختهشدهترین شخصیتهای تاریخ سینما، یعنی جیمز باند، را به تصویر بکشد؛ شخصیتی که بیش از ۶۰ سال است با چهره بازیگران مختلف به پرده سینما بازمیگردد.
انتخاب پتینسون نهتنها آغاز فصل تازهای در تاریخ مجموعه باند است، بلکه فرصتی برای مرور مسیری است که این مأمور مخفی از رمانهای ایان فلمینگ تا امروز پیموده است.
رابرت پتینسون؛ بازیگری با چند زندگی سینمایی
کمتر بازیگری را میتوان پیدا کرد که در کارنامهاش چنین فاصلهای میان شخصیتها وجود داشته باشد. رابرت پتینسون برای بخشی از مخاطبان با نام ادوارد کالن، خونآشام مرموز و عاشق مجموعه «گرگومیش»، شناخته میشود؛ شخصیتی که او را به یکی از ستارههای محبوب سینمای نوجوانان در اواخر دهه ۲۰۰۰ و اوایل دهه ۲۰۱۰ تبدیل کرد. اما این تمام ماجرا نبود.
پتینسون پیش از آن، در «هری پاتر و جام آتش» در نقش سدریک دیگوری ظاهر شده بود؛ دانشآموز محبوب و شجاع هاگوارتز که سرنوشتش در یکی از تلخترین لحظات مجموعه رقم خورد. حضور کوتاه اما بهیادماندنی او در این فیلم، یکی از نخستین تجربههای مهمش در یک مجموعه سینمایی بزرگ بود.
او پس از موفقیت تجاری «گرگومیش» تلاش کرد از محدود شدن به نقشهای مشابه فاصله بگیرد. بازی در فیلمهایی مانند «زمان خوب» ساخته برادران سفدی و «فانوس دریایی» به کارگردانی رابرت اگرز نشان داد پتینسون علاقهمند است در نقشهایی دشوار، نامتعارف و گاه آزاردهنده ظاهر شود. در «تنت» کریستوفر نولان نیز بخشی از یک روایت پیچیده جاسوسی و علمیتخیلی بود و در «میکی ۱۷» ساخته بونگ جون هو، بار دیگر تجربهای متفاوت را پشت سر گذاشت.
اما شاید بزرگترین تغییر چهره سینمایی او در سال ۲۰۲۲ اتفاق افتاد؛ زمانی که نقش بروس وین را در فیلم «بتمن» به کارگردانی مت ریوز برعهده گرفت. بتمن پتینسون برخلاف برخی نسخههای پیشین، شخصیتی تاریک، منزوی و درگیر با زخمهای روانی بود که بیشتر از آنکه یک قهرمان شکستناپذیر باشد، کارآگاهی خشمگین و آسیبپذیر به نظر میرسید.
حالا این بازیگر قرار است در سوی دیگر جهان جاسوسی و قهرمانان سینما، جایگزین دنیل کریگ شود. البته بتمن و جیمز باند دو شخصیت کاملاً متفاوتاند، اما هر دو به بازیگری نیاز دارند که بتواند در کنار مهارتهای فیزیکی و حضور مقتدرانه، پیچیدگیهای درونی یک شخصیت را نیز به نمایش بگذارد. همین تنوع تجربههاست که انتخاب پتینسون را به یکی از اتفاقهای جالب تاریخ این مجموعه تبدیل میکند.
جیمز باند از کجا آمد؟
جیمز باند پیش از آنکه به یکی از مشهورترین شخصیتهای سینمای جهان تبدیل شود، قهرمان مجموعه رمانهای جاسوسی ایان فلمینگ بود. نخستین رمان این نویسنده بریتانیایی با عنوان «کازینو رویال» در سال ۱۹۵۳ منتشر شد و شخصیت مأمور ۰۰۷ را به مخاطبان معرفی کرد.
باند در داستانهای فلمینگ، مأمور سرویس اطلاعات مخفی بریتانیاست؛ شخصیتی با شماره شناسایی ۰۰۷ که مجوز کشتن در مأموریتهایش را دارد. او در عین برخورداری از مهارتهای جاسوسی، تیراندازی و مبارزه، به ظرافت در پوشش، علاقه به خودروهای گرانقیمت، نوشیدنی مارتینی و روابط پیچیدهاش با زنان نیز شناخته میشود.
با این حال، باند سینمایی بهتدریج از شخصیت ادبی فلمینگ فاصله گرفت و به قهرمانی مستقل با ویژگیهای مخصوص به خود تبدیل شد. ترکیب تعقیبوگریزهای پرهیجان، فناوریهای عجیب، مأموریتهای بینالمللی، دشمنان قدرتمند و شوخطبعی شخصیت اصلی، به فرمولی تبدیل شد که چند نسل از تماشاگران را با خود همراه کرد.
نخستین حضور تصویری باند حتی پیش از مجموعه مشهور سینمایی اتفاق افتاده بود. بری نلسون در سال ۱۹۵۴ در اقتباس تلویزیونی آمریکایی از «کازینو رویال» نقش این مأمور را بازی کرد. در آن نسخه، شخصیت با نام جیمی باند معرفی شده بود. سپس در سال ۱۹۶۲، شان کانری با فیلم «دکتر نو» نخستین جیمز باند مجموعه رسمی سینمایی شد.
شان کانری؛ چهرهای که باند را به سینما آورد
نام شان کانری برای همیشه با تولد سینمایی جیمز باند گره خورده است. این بازیگر اسکاتلندی در سال ۱۹۶۲ با فیلم «دکتر نو» به کارگردانی ترنس یانگ، نقش مأمور ۰۰۷ را برعهده گرفت و شخصیتی را ساخت که بعدها به الگوی بسیاری از نسخههای بعدی تبدیل شد.
کانری در شش فیلم رسمی مجموعه حضور داشت: «دکتر نو»، «از روسیه با عشق»، «پنجه طلایی»، «تاندربال»، «فقط دو بار زندگی میکنی» و «الماسها ابدیاند». او پس از پنج فیلم نخست از نقش فاصله گرفت، اما در سال ۱۹۷۱ با «الماسها ابدیاند» بازگشت.
باندِ کانری ترکیبی از خونسردی، جذابیت، خشونت و اعتمادبهنفس بود. او میتوانست در یک لحظه با آرامش سفارش مارتینی بدهد و لحظهای بعد درگیر مبارزهای مرگبار شود. این نسخه از شخصیت، بهویژه با دیالوگهای مشهور و شیوه خاص بیان جمله «نام من باند است، جیمز باند»، در حافظه سینمادوستان ماندگار شد.
کانری در سال ۱۹۸۳ نیز در فیلم «هرگز نگو هرگز» بار دیگر این شخصیت را بازی کرد؛ اثری که خارج از مجموعه رسمی تولیدات شرکت ایاِناِن ساخته شد. بنابراین اگر تمام حضورهای سینمایی او را در نظر بگیریم، کانری هفت بار در نقش باند ظاهر شده است.
جورج لازنبی؛ جانشینی که فقط یک بار فرصت پیدا کرد
پس از کنارهگیری کانری، تهیهکنندگان برای انتخاب بازیگر جدید با چالش بزرگی روبهرو شدند. در نهایت جورج لازنبی، بازیگر و مدل استرالیایی، برای ایفای نقش باند انتخاب شد.
لازنبی در سال ۱۹۶۹ با فیلم «در خدمت سرویس مخفی ملکه» به این مجموعه پیوست. او تنها یک بار فرصت بازی در نقش ۰۰۷ را پیدا کرد و پس از آن از ادامه همکاری کنار رفت.
با وجود کوتاه بودن دوران حضورش، فیلم لازنبی یکی از آثار متفاوت مجموعه محسوب میشود؛ چراکه برخلاف بسیاری از ماجراجوییهای پیشین، وجه عاطفی و آسیبپذیر باند را پررنگتر کرد. در این فیلم، مأمور مخفی بریتانیا عاشق میشود و با تریسی دی ویچنزو ازدواج میکند؛ اتفاقی که پایان تلخی دارد و تأثیر آن در روایتهای بعدی مجموعه نیز احساس میشود.
راجر مور؛ باندی با شوخطبعی و ظرافت بیشتر
در سال ۱۹۷۳، راجر مور با فیلم «زندگی کن و بگذار بمیرند» وارد مجموعه شد و یکی از طولانیترین دورههای حضور در نقش باند را رقم زد.
مور در هفت فیلم این مجموعه بازی کرد و تا سال ۱۹۸۵، با «نمایی از یک قتل»، مأمور ۰۰۷ بود. او برخلاف تصویر جدی و خشن کانری، شخصیت را با شوخطبعی بیشتر، طعنههای کلامی و نوعی خونسردی بازیگوشانه همراه کرد.
در دوره مور، فیلمهای باند بیش از گذشته به سمت ماجراجوییهای بزرگ، فناوریهای عجیب و موقعیتهای اغراقآمیز حرکت کردند. «مردی با تپانچه طلایی»، «جاسوسی که دوستم داشت»، «مونریکر»، «فقط برای چشمان تو» و «اختاپوسی» از دیگر فیلمهای این دورهاند.
مور برای بسیاری از مخاطبان، چهرهای آشنا و دوستداشتنی از باند ساخت؛ شخصیتی که حتی در خطرناکترین موقعیتها هم میتوانست با یک شوخی یا لبخند، خونسردی خود را حفظ کند.
تیموتی دالتون؛ بازگشت به ریشههای تاریکتر شخصیت
پس از دوران طولانی راجر مور، تیموتی دالتون در سال ۱۹۸۷ بهعنوان بازیگر جدید باند معرفی شد. او در دو فیلم «روزهای روشن زندگی» و «مجوز کشتن» نقش این مأمور را برعهده داشت.
دالتون تلاش کرد به شخصیت جدیتر و نزدیکتر به رمانهای ایان فلمینگ بازگردد. باند او کمتر اهل شوخیهای مداوم بود و خشونت، تردید و فشار روانی مأموریتها در شخصیتش نمود بیشتری داشت.
این تغییر برای بخشی از مخاطبان جذاب بود، اما دوران حضور دالتون در این مجموعه به دلیل اختلافها و مشکلات حقوقی مربوط به تولید فیلمهای بعدی ادامه پیدا نکرد. با این حال، نگاه جدیتر او به شخصیت باند بعدها در نسخه دنیل کریگ نیز قابل مشاهده بود.
پیرس برازنان؛ بازگشت باشکوه ۰۰۷ در دهه ۹۰
پس از وقفهای چندساله، جیمز باند در سال ۱۹۹۵ با فیلم «گلدنآی» به سینما بازگشت. این بار پیرس برازنان نقش مأمور مشهور بریتانیایی را بازی میکرد.
برازنان ترکیبی از جذابیت کلاسیک شان کانری و شوخطبعی راجر مور را به شخصیت اضافه کرد. او در دورهای باند شد که سینما با تغییرات سیاسی و اجتماعی پس از پایان جنگ سرد مواجه بود و جاسوس افسانهای بریتانیا نیز باید خود را با جهان تازهای وفق میداد.
برازنان در چهار فیلم «گلدنآی»، «فردا هرگز نمیمیرد»، «دنیا کافی نیست» و «روزی دیگر بمیر» حضور داشت. دوره او با استفاده گستردهتر از فناوری، جلوههای ویژه و صحنههای اکشن بزرگ همراه بود.
باندِ برازنان همچنان خوشپوش، جذاب و شوخطبع بود، اما فیلمها تلاش میکردند تصویری مدرنتر از تهدیدهای امنیتی و جهان جاسوسی ارائه دهند. او برای بسیاری از مخاطبان دهه ۹۰ و اوایل دهه ۲۰۰۰، همان چهرهای است که با شنیدن نام جیمز باند به خاطر میآورند.
دنیل کریگ؛ مأموری آسیبپذیر در جهانی خشن
در سال ۲۰۰۶، انتخاب دنیل کریگ برای بازی در نقش جیمز باند واکنشهای متفاوتی به همراه داشت. ظاهر متفاوت او نسبت به بازیگران قبلی، بهویژه موهای روشن و چهره زمختترش، باعث شد برخی طرفداران در ابتدا نسبت به این انتخاب تردید داشته باشند.
اما «کازینو رویال» به کارگردانی مارتین کمپبل نشان داد که مجموعه قصد دارد مسیر تازهای را آغاز کند. این فیلم به نخستین مأموریت باند در جایگاه مأمور ۰۰۷ میپرداخت و او را شخصیتی خامتر، خشنتر و آسیبپذیرتر نشان میداد.
در نسخه کریگ، باند دیگر صرفاً جاسوسی خوشپوش نبود که همیشه راهی برای خروج از خطر پیدا میکند. او شکست میخورد، آسیب میبیند، عاشق میشود و با پیامدهای انتخابهایش روبهروست.
کریگ در پنج فیلم «کازینو رویال»، «ذرهای آرامش»، «اسکایفال»، «اسپکتر» و «زمانی برای مردن نیست» بازی کرد. «اسکایفال» از مهمترین آثار این دوره بود و توانست ضمن حفظ ویژگیهای کلاسیک مجموعه، به گذشته و زخمهای شخصی شخصیت اصلی نیز بپردازد.
سرانجام در سال ۲۰۲۱، دنیل کریگ با فیلم «زمانی برای مردن نیست» از نقش باند خداحافظی کرد. پایان این فیلم نیز یکی از متفاوتترین اتفاقها در تاریخ مجموعه بود؛ چراکه برخلاف سنت همیشگی بازگشت باند، سرنوشت این شخصیت را به شکلی بیسابقه رقم زد و راه را برای آغاز دورهای تازه باز گذاشت.
رابرت پتینسون؛ هفتمین چهره رسمی مأمور ۰۰۷
حالا پس از پنج سال انتظار از آخرین حضور دنیل کریگ در نقش باند، رابرت پتینسون بهعنوان بازیگر جدید این مجموعه معرفی شده است. آمازون امجیام در ۱۶ نوامبر ۲۰۲۶ رسماً اعلام کرد که این بازیگر بریتانیایی جانشین کریگ خواهد شد.
این انتخاب در شرایطی اتفاق افتاده که مجموعه باند وارد مرحله تازهای از تولید و مدیریت شده است. آمازون در سال ۲۰۲۲ شرکت امجیام را خریداری کرد و در سال ۲۰۲۵ نیز کنترل خلاقانه مجموعه جیمز باند را در اختیار گرفت. به این ترتیب، فیلم بعدی نهتنها با بازیگری جدید، بلکه در ساختاری متفاوت از دورههای پیشین تولید خواهد شد.
دنی ویلنوو، کارگردان آثاری چون «ورود»، «بلید رانر ۲۰۴۹» و مجموعه «تلماسه»، هدایت فیلم جدید را برعهده دارد. استیون نایت، خالق مجموعه «پیکی بلایندرز»، فیلمنامه آن را مینویسد و ایمی پاسکال و دیوید هیمن تهیهکنندگان پروژه هستند.
پتینسون پس از اعلام انتخابش، این نقش را افتخاری بزرگ توصیف کرد و گفت بازی در نقش ۰۰۷ تحقق یکی از رویاهایش است. ویلنوو نیز در اظهارنظری درباره انتخاب او، از ترکیب روح کلاسیک شخصیت باند با نگاه تازه پتینسون سخن گفت.
نکته جالب اینجاست که انتخاب پتینسون میتواند دو تصویر متفاوت از یک بازیگر را همزمان در ذهن مخاطبان زنده کند. او در یک مجموعه نقش بتمن را بازی میکند و حالا قرار است در مجموعهای دیگر، مأمور مخفی بریتانیا باشد. اگر برنامهریزی تولید و اکران طبق پیشبینیها پیش برود، احتمال دارد در سال ۲۰۲۸ هر دو شخصیت را در فاصلهای نزدیک به هم روی پرده سینما ببینیم.
باند بعدی چه تفاوتی خواهد داشت؟
انتخاب پتینسون را نمیتوان صرفا جایگزینی یک بازیگر با بازیگر دیگر دانست. جیمز باند در طول بیش از شش دهه، بارها متناسب با تغییرات جهان و سلیقه مخاطبان بازتعریف شده است. کانری به او هویت بخشید، لازنبی وجه عاطفیاش را پررنگ کرد، مور شوخطبعی را به شخصیت افزود، دالتون به سراغ ریشههای جدیتر رفت، برازنان جذابیت کلاسیک را در عصر جدید احیا کرد و کریگ او را به قهرمانی پیچیده و آسیبپذیر تبدیل کرد.
پتینسون نیز از بازیگرانی است که تجربه حضور در جهانهای سینمایی بسیار متفاوت را دارد. او از فضای فانتزی و نوجوانانه «هری پاتر» و «گرگومیش» عبور کرده، در سینمای مستقل نقشهای دشواری را پذیرفته و با «بتمن» نشان داده است که توانایی حضور در یک مجموعه بزرگ و پرمخاطب را نیز دارد.
با این حال، هنوز نمیدانیم نسخه او از باند تا چه اندازه به الگوهای کلاسیک وفادار خواهد ماند و چه میزان از تجربه بازیگریاش را وارد این شخصیت خواهد کرد. فیلم جدید قرار است با کارگردانی ویلنوو و فیلمنامه نایت، فصل تازهای از مجموعهای را آغاز کند که همواره میان حفظ هویت قدیمی و پاسخ دادن به جهان جدید در حرکت بوده است.
از نخستین حضور شان کانری در «دکتر نو» تا آخرین مأموریت دنیل کریگ در «زمانی برای مردن نیست»، جیمز باند بارها تغییر کرده، اما همچنان یکی از ماندگارترین نامهای سینما باقی مانده است. حالا نوبت رابرت پتینسون است؛ بازیگری که زمانی در نقش سدریک دیگوری با مرگ در دنیای جادوگری روبهرو شد، در گاتهام شنل بتمن را بر تن کرد و حالا باید در قامت مأموری ظاهر شود که قرار است بار دیگر جهان را نجات دهد.
به نظر میرسد برای پتینسون، مأموریت بعدی فقط یک نقش تازه نیست؛ ورود به میراثی است که بیش از شش دهه دوام آورده و حالا انتظار میرود با چهرهای کاملاً متفاوت به سینما بازگردد.
منبع: خبرآنلاین

