حجتالاسلام محمد حسین پیشاهنگ، پژوهشگر حوزه رسانه، در گفتوگو با خبرنگار گروه سیره امامین انقلاب خبرگزاری رسا، با اشاره به شیوه حکمرانی حضرت آیتالله سید مجتبی خامنهای، ابتکار در تصمیمگیری، حضور ناشناس در میان مردم، ارتباط مستمر با مسئولان، بهرهگیری از ظرفیت حضور مردمی و استفاده از تنگه هرمز بهعنوان ابزار فشار را از جمله ویژگیهای مدیریت و راهبری ایشان دانست. پژوهشگر حوزه رسانه، با اشاره به اهمیت ابتکار در عرصه حکمرانی اظهار کرد: یکی از ویژگیهای مهم شیوه حکمرانی امام شهید، تأکید بر ابتکار در تصمیمگیریهای سیاسی بود؛
زیرا ابتکار عمل میتواند قدرت پیشبینی دشمن را کاهش دهد و مانع از پیشبینیپذیر شدن رفتار کشور شود. بر همین اساس، ایشان همواره بر ضرورت برخورداری از روحیه ابتکار تأکید داشتند تا جمهوری اسلامی بتواند در برابر تهدیدهای خارجی، با قدرت و ابتکار عمل بیشتری حرکت کند. وی با بیان اینکه تبدیل تهدیدها به فرصت از دیگر ویژگیهای شیوه حکمرانی امام شهید بود، افزود: در این رویکرد، هر تهدید پیش از هر چیز از منظر امکان فرصتسازی مورد بررسی قرار میگیرد تا بهجای فرار از تهدید، بتوان از ظرفیتهای موجود برای مدیریت شرایط و دستیابی به نتایج مطلوب استفاده کرد.
این رویکرد در مدیریت و روشهای حکمرانی رهبر معظم انقلاب نیز مشاهده میشود و ایشان در شرایط کنونی از ابتکارات مختلفی در عرصه راهبری کشور بهره میگیرند.
حجتالاسلام پیشاهنگ حضور ناشناس در میان مردم را یکی از ابتکارات خاص رهبر انقلاب برشمرد و گفت: با توجه به محدودیتهای حضور رسمی ایشان در میان مردم و تهدیدهایی که متوجه جان ایشان است، یکی از شیوههای مورد استفاده، حضور ناشناس در کوچه و خیابان، تاکسی، اتوبوس و تجمعات مردمی است تا از نزدیک به سخنان مردم گوش دهند، دغدغههای آنان را بشنوند، خواستههایشان را از روی پلاکاردها دنبال کنند و به شناخت دقیقتری از فضای اجتماعی برسند.
حجتالاسلام پیشاهنگ با اشاره به سابقه چنین رویکردی در شیوه حکمرانی امام شهید خاطرنشان کرد: در برخی مقاطع، امام شهید نیز با پوشش متفاوت در میان مردم حاضر میشدند؛ از جمله حضور ایشان در جریان زلزله بم که امکان مشاهده مستقیم مسائل و نیازهای مردم را فراهم کرد و زمینه تصمیمگیری و صدور دستورهای لازم برای پیگیری مشکلات را به وجود آورد. رهبر معظم انقلاب نیز با وجود تهدیدهای موجود، این شیوه را ادامه داده و توجه بیشتری به آن دارند.
پیامهای مستقیم به مردم و اعلام تعهد مسئولان پژوهشگر حوزه رسانه، شیوه ارائه پیامهای رهبر انقلاب و گفتوگوی مستقیم ایشان با مردم را از دیگر ابتکارات در عرصه حکمرانی دانست و تصریح کرد: نحوه تنظیم پیامها، انتخاب لحن متناسب با شرایط و طرح موضوعات مورد نیاز جامعه در مقاطع مختلف، از ویژگیهای این شیوه ارتباطی است. در برخی پیامها نیز ابتکارات تازهای در متن و محتوای پیام دیده میشود که میتواند به شکلگیری روشهای جدید در حکمرانی منجر شود.
حجتالاسلام پیشاهنگ با اشاره به اعلام تعهد مسئولان به مردم در یکی از پیامهای رهبر انقلاب بیان کرد: پیش از این نیز درخواستهای رهبر انقلاب از مسئولان معمولاً با تعیین مهلت زمانی همراه بود و پیگیری مستمر برای اجرای دستورها انجام میشد؛ اما اعلام عمومی تعهد مسئولان به مردم، در کنار زمانمند کردن درخواستها و دستورها، یک ابتکار مهم به شمار میرود. پژوهشگر حوزه رسانه افزود: در دوره رهبری حضرت آیتالله سید مجتبی خامنهای، همین یکبار اعلام تعهد مسئولان به مردم نیز اقدامی قابل توجه محسوب میشود و این اقدام در عبور کشور از یکی از مقاطع حساس نقش مؤثری داشته است.
وی زمانشناسی در صدور پیامها و انتخاب موضوع و لحن متناسب با شرایط را از دیگر ویژگیهای مدیریتی رهبر انقلاب برشمرد و گفت: توصیه به وحدت، خویشتنداری و حفظ انسجام ملی از جمله محورهایی است که در پیامهای ایشان مورد توجه قرار میگیرد. انتخاب موضوعات و بیان توصیهها در زمان مناسب نشان میدهد که رهبر انقلاب نسبت به فضای اجتماعی و گفتوگوهای جاری در میان مردم اشراف دارند و متناسب با شرایط، موضوعی را مطرح میکنند که بتواند مورد توجه جامعه قرار گیرد و به رشد اجتماعی کمک کند.
پژوهشگر حوزه رسانه برگزاری جلسات مستمر با مسئولان در شرایط خاص کشور را یکی دیگر از ویژگیهای مدیریت و راهبری رهبر انقلاب دانست و اظهار کرد: اگرچه برگزاری جلسات با مسئولان و پیگیری امور کشور در شیوه حکمرانی امام شهید نیز وجود داشت، استمرار این جلسات در شرایطی که فعالیت برخی بخشها متوقف یا محدود شده بود، اقدامی استثنایی و معنادار به شمار میرود. برگزاری جلسات در چنین شرایطی، امکان پیگیری روند اجرای امور، بررسی گزارشها و صدور دستورهای لازم را فراهم میکند و نشاندهنده اهمیت استمرار مدیریت و نظارت بر فعالیتهای کشور در موقعیتهای حساس است.
بهرهگیری از ظرفیت حضور مردمی در تصمیمگیریها حجتالاسلام پیشاهنگ استفاده از ظرفیت حضور مردمی را از دیگر ابتکارات رهبر انقلاب در عرصه حکمرانی عنوان کرد و گفت: توان دولتها، با هر گرایش سیاسی، محدود است؛ اما ظرفیت و انرژی موجود در مردم، در صورت فراهم بودن زمینه و مدیریت صحیح، میتواند گسترده و اثرگذار باشد. از این رو، یکی از موضوعات مورد تأکید رهبر انقلاب، جهتدهی به حضور مردم در تجمعات و استفاده از این ظرفیت برای مقابله با تهدیدهای دشمن است.
وی با اشاره به پیامهای رهبر انقلاب و ارتباط ایشان با مردم، چه بهصورت مستقیم و چه از طریق واسطهها، افزود: پیامها و گفتوگوهای نقلشده از سوی افراد مختلف، ابزارهایی برای ارتباط با مردم و بهرهگیری از ظرفیت حضور آنان به شمار میروند. رهبر انقلاب در پیامهای خود بارها از حضور مردم در تجمعات قدردانی کرده و خواستار استمرار این حضور تا نابودی کامل شبکه فتنه شدهاند. اتکا به حضور گسترده مردم مؤمن، در اتخاذ برخی تصمیمات در سطوح عالی کشور نیز نقش داشته است.
پژوهشگر حوزه رسانه، با اشاره به تغییر دبیر شورای عالی امنیت ملی اظهار کرد: جابهجایی در این مسئولیت، در مقطعی حساس با موانعی روبهرو بود، اما حضور مردم به پیشبرد این تصمیم کمک کرد و رهبر انقلاب نیز از این ظرفیت برای پیشبرد تصمیم مورد نظر بهره گرفتند. برخی تصمیماتی که امروز در عرصه مدیریتی و انتصابات کشور اتخاذ میشود، در شرایط پیشین و بدون برخورداری از چنین سطحی از حضور مردمی امکانپذیر نبود. برخی انتصابات در سپاه، ارتش و ستاد کل نیز از جمله تصمیماتی است که در شرایط کنونی و با بهرهگیری از ظرفیتهای موجود دنبال شده است.
تنگه هرمز؛ تبدیل ظرفیت جغرافیایی به ابزار فشار وی، استفاده از ظرفیتهای کمتر بهکارگرفتهشده جمهوری اسلامی را از دیگر جلوههای تبدیل تهدید به فرصت در شیوه حکمرانی رهبر انقلاب دانست و گفت: یکی از نمونههای این رویکرد، استفاده از ظرفیت تنگه هرمز در شرایط جنگی است؛ بهگونهای که موقعیت جغرافیایی کشور به ابزاری برای اعمال فشار بر دشمن تبدیل شده است.
استفاده از چنین ظرفیتی بهعنوان یکی از مهمترین ابزارهای فشار جمهوری اسلامی بر دشمن، ابتکاری تازه در عرصه حکمرانی کشور به شمار میرود و نشان میدهد که چگونه میتوان از ظرفیتهای موجود برای مدیریت شرایط و مقابله با تهدیدها بهره گرفت. پژوهشگر حوزه رسانه، نمادسازی را یکی دیگر از ابتکارات رهبر انقلاب در مدیریت شرایط جنگی دانست و گفت: در فضای جنگ، حفظ انسجام اجتماعی و تقویت وحدت ملی اهمیت ویژهای دارد و نمادها میتوانند در تحقق این هدف نقش مؤثری ایفا کنند.
وی با اشاره به نخستین پیام رهبر انقلاب و اشاره ایشان به مشت گرهکرده امام شهید بیان کرد: این اشاره، اقدامی هوشمندانه و در عین حال دردناک بود که به شکلگیری نمادی از مقاومت، حماسه و ایستادگی برای ملت ایران تبدیل شد. تصویر این نماد، محدود به یک پیام صوتی یا کلامی نیست و میتواند در سطحی فراتر از مرزهای ایران نیز دیده و درک شود. چنین نمادهایی قابلیت تبدیل شدن به پیامهایی جهانی را دارند و میتوانند آثار اجتماعی، سیاسی و حتی اقتصادی گستردهای به همراه داشته باشند.
پژوهشگر حوزه رسانه، ابتکار در تصمیمگیری، تبدیل تهدیدها به فرصت، حضور ناشناس در میان مردم، ارتباط مستمر با مسئولان، بهرهگیری از ظرفیت حضور مردمی، استفاده از موقعیت جغرافیایی کشور و نمادسازی را از مهمترین جلوههای شیوه حکمرانی رهبر انقلاب برشمرد. وی در بخشی دیگر از صحبت های خویش با اشاره به افزایش گمانهزنیها درباره احتمال حمله نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران در هفته نخست آبانماه، بازگشایی مجلس شورای اسلامی و برگزاری اجلاس منطقهای با حضور نمایندگان عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان را دو اقدام مهم در مقابله با جنگ روانی و شناختی دشمن دانست.
پژوهشگر حوزه رسانه با بیان اینکه در روزهای اخیر تحلیلگران متعددی از احتمال قریبالوقوع حمله نظامی سخن میگفتند، اظهار داشت: تکرار این تحلیلها مبنی بر اینکه حمله در همان شب یا صبح روز بعد انجام خواهد شد، فضای اجتماعی و سیاسی کشور را تحت تأثیر قرار داده بود و با توجه به تأثیرپذیری فضای اقتصادی از تحولات سیاسی، پیامدهای منفی نیز به دنبال داشت؛ بهگونهای که برخی فعالیتها و تصمیمگیریها متوقف شده بود. بازگشایی مجلس؛
اقدامی در مقابله با جنگ شناختی دشمن حجتالاسلام پیشاهنگ با اشاره به تحرکات نظامی آمریکا در کشورهای پیرامونی ایران، رفتوآمدهای نظامی در منطقه خلیج فارس، عراق و ترکیه و برخی تحولات سیاسی در کشورهای منطقه، تصریح کرد: این تحرکات در کنار اظهارات مکرر دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو درباره ضرورت پایان دادن به جنگ و وارد کردن ضربه نهایی به جمهوری اسلامی ایران، زمینه شکلگیری این تصور را فراهم کرده بود که حمله نظامی به ایران قطعی و نزدیک است.
وی افزود: در چنین شرایطی، رهبر معظم انقلاب در دیدار با محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، بر ضرورت بازگشایی مجلس و ازسرگیری فعالیت آن در صحن و ساختمان مجلس تأکید کردند. این تصمیم را باید اقدامی در چارچوب جنگ ترکیبی و مقابله با عملیات روانی و شناختی دشمن ارزیابی کرد.
پژوهشگر حوزه رسانه با بیان اینکه دشمن تلاش داشت با القای قریبالوقوع بودن حمله، فضای عمومی کشور را تحت تأثیر قرار دهد، گفت: بازگشایی مجلس در چنین شرایطی حامل این پیام بود که جمهوری اسلامی ایران، تهدیدهای مطرحشده را بهعنوان یک عملیات روانی ارزیابی میکند و قصد ندارد فعالیتهای عادی و رسمی کشور را تحت تأثیر این فضاسازیها متوقف کند. وی ادامه داد: اگرچه تعطیلی صحن مجلس به معنای توقف همه فعالیتهای نمایندگان نبود و بسیاری از آنان در کمیسیونها به فعالیت خود ادامه میدادند، انتظار عمومی این بود که جلسات صحن نیز از سر گرفته شود.
بااینحال، اهمیت تصمیم رهبر معظم انقلاب صرفاً در ازسرگیری فعالیت مجلس خلاصه نمیشد، بلکه این اقدام در شرایطی صورت گرفت که بخش مهمی از فضای رسانهای و تحلیلی کشور تحت تأثیر احتمال حمله نظامی قرار داشت. حجتالاسلام پیشاهنگ خاطرنشان کرد: در این مقطع، مسئله اصلی صرفاً ادامه فعالیت یک نهاد سیاسی نبود، بلکه ضرورت مقابله با عملیات روانی دشمن مطرح بود.
بازگشایی مجلس میتوانست بهعنوان خبری مهم، فضای رسانهای را تحت تأثیر قرار دهد و توجه افکار عمومی را از پیشبینیهای مکرر درباره زمان حمله به این پرسش معطوف کند که اگر حمله تا این اندازه نزدیک است، چرا فعالیت مجلس از سر گرفته شده است؟
محاسبات نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی وی با اشاره به محاسبات آمریکا و رژیم صهیونیستی در درگیریهای پیشین اظهار داشت: در جنگ دوازدهروزه و جنگ رمضان، این دو طرف برآورد میکردند که میتوانند در مدت کوتاهی، از چند روز تا چند هفته، کار جمهوری اسلامی ایران را تمام کنند؛ اما نتیجه مطابق محاسبات آنان پیش نرفت و با شکست مواجه شدند.
حجتالاسلام پیشاهنگ ادامه داد: امروز نیز به نظر میرسد ارزیابیهای نظامی و اطلاعاتی آمریکا و رژیم صهیونیستی، با توجه به وضعیت نیروهای مسلح خودشان، توانمندیهای نظامی ایران و برآورد واکنش جمهوری اسلامی به حمله احتمالی، نشان میدهد که آغاز جنگ در شرایط کنونی نمیتواند نتیجهای تضمینشده برای آنان داشته باشد. وی با بیان اینکه ترامپ و نتانیاهو به دلایل مختلف، ازجمله ملاحظات انتخاباتی، به دنبال تشدید فشار بر ایران هستند، تصریح کرد: تمایل به حمله با توانایی اجرای آن و اطمینان از نتیجه مطلوب تفاوت دارد.
به همین دلیل، ممکن است بهجای اقدام نظامی مستقیم، از تهدیدهای مکرر و جنگ روانی برای تغییر شرایط و تأثیرگذاری بر محاسبات طرف مقابل استفاده شود. پژوهشگر حوزه رسانه با تأکید بر نقش عملیات رسانهای در جنگ ترکیبی گفت: در این نوع تقابل، اقدامات سیاسی و اقتصادی نیز میتوانند در امتداد جنگ شناختی قرار بگیرند. ازاینرو، مقابله با این روند تنها به معنای پاسخ نظامی نیست، بلکه باید در عرصه رسانه، سیاست داخلی و روابط خارجی نیز اقداماتی متناسب انجام شود.
برگزاری اجلاس منطقهای؛ نمایش دیگری از امنیت ایران حجتالاسلام پیشاهنگ در بخش دیگری از سخنان خود، برگزاری اجلاس منطقهای با حضور نمایندگان عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان در تهران را دومین اقدام مهم در مقابله با عملیات روانی دشمن دانست و اظهار داشت: این اجلاس را میتوان از دو منظر بررسی کرد؛ نخست، بهعنوان بخشی از یک برنامه هماهنگ برای تکمیل پیام بازگشایی مجلس و نمایش استمرار فعالیتهای سیاسی کشور و دوم، از منظر اطمینانبخشی به کشورهای منطقه درباره وضعیت امنیتی ایران.
وی با اشاره به جایگاه مهم شخصیتهای حاضر در این اجلاس در ساختار سیاسی کشورهای خود افزود: حضور نمایندگان این سه کشور در تهران، آن هم در شرایطی که گمانهزنیها درباره احتمال حمله نظامی به ایران افزایش یافته بود، پیام مهمی برای افکار عمومی منطقه و جهان داشت. حجتالاسلام پیشاهنگ تصریح کرد: هنگامی که شخصیتهای مهم سیاسی کشورهای منطقه در تهران حضور پیدا میکنند و نشست برگزار میشود، این اقدام میتواند نشاندهنده اطمینان آنان به شرایط امنیتی کشور میزبان باشد.
در چنین شرایطی، اگر آمریکا قصد داشت ضربهای نظامی به ایران وارد کند، امکان هدف قرار دادن این نشست نیز میتوانست مطرح باشد و پیامدهای سیاسی و بینالمللی به دنبال داشته باشد؛ بااینحال، برگزاری اجلاس نشان میداد که ایران در سطح روابط منطقهای نیز به استمرار فعالیتهای خود اطمینان دارد. وی ادامه داد: از منظر دیگر، برگزاری این اجلاس را باید در امتداد بازگشایی مجلس ارزیابی کرد؛ زیرا این دو اقدام در کنار یکدیگر میتوانستند پیام روشنی به کشورهای منطقه منتقل کنند.
ازسرگیری فعالیت مجلس، استمرار کارکردهای سیاسی داخلی را نشان میداد و حضور نمایندگان کشورهای منطقه در تهران نیز بر تداوم تعاملات خارجی تأکید داشت.
تفاوت تحلیل مبتنی بر اصول با پیشبینیهای مادی حجتالاسلام پیشاهنگ با اشاره به فراگیر شدن تحلیلهای مربوط به احتمال حمله نظامی در میان برخی کارشناسان و حتی نیروهای انقلابی، گفت: در روزهای گذشته، پیشبینیهایی مطرح میشد که حمله حداکثر تا چند روز آینده اتفاق خواهد افتاد؛ اما با گذشت زمان، این پیشبینیها محقق نشد و همچنان فضای رسانهای تحت تأثیر احتمال حمله قرار داشت که گستردگی این فضاسازیها ایجاب میکرد اقدامی صورت بگیرد که بتواند توجه افکار عمومی را از حجم بالای تهدیدها و پیشبینیهای مکرر منحرف کند.
بازگشایی مجلس به دلیل اهمیت سیاسی و رسانهای آن، چنین ظرفیتی داشت و میتوانست به خبری فراگیر تبدیل شود که پیام آن فراتر از یک تصمیم اداری یا پارلمانی بود. پژوهشگر حوزه رسانه با تأکید بر تفاوت تحلیلهای مبتنی بر محاسبات صرفاً مادی با راهبردسازی مبتنی بر اصول اظهار داشت: بسیاری از تحلیلگران با اتکا به تحرکات نظامی و نشانههای ظاهری، احتمال حمله را بسیار نزدیک ارزیابی میکردند؛ اما تصمیمگیری راهبردی مبتنی بر اصول، میتواند به نتایج متفاوتی منجر شود. اقدامات انجامشده در این مقطع، ازجمله بازگشایی مجلس و برگزاری اجلاس منطقهای، در همین چارچوب قابل تحلیل است.
حجتالاسلام پیشاهنگ در پایان با ابراز امیدواری نسبت به حفظ رهبری و ضرورت خدمتگزاری به نظام مقدس جمهوری اسلامی و مردم شریف ایران، خاطرنشان کرد: این دو اقدام در کنار یکدیگر توانستند عملیات روانی و شناختی دشمن را بهطور جدی خنثی کنند و پیام استمرار فعالیتهای سیاسی و اطمینان جمهوری اسلامی ایران به شرایط خود را منتقل سازند؛ اقدامی که حاصل تدابیر رهبر معظم انقلاب و نگاه اصولی ایشان به تحولات بود.
منبع: رسانیوز



