شمار جانباختگان واژگونی اتوبوس حامل کارکنان شرکت NGL دهلران به ۱۳ نفر رسید؛ حادثهای که شامگاه شنبه ۲۳ آبان ماه جاری در محور دشتعباس به مورموری رخ داد و در ساعات اولیه هفت کشته و ۲۵ مصدوم برجای گذاشته بود، اما با انتقال مصدومان به مراکز درمانی و وخامت حال تعدادی از آنها، آمار قربانیان افزایش یافت. به گزارش اعتماد، این اتوبوس حامل کارکنان شرکت NGL دهلران بود که هنگام بازگشت از محل کار، حدود ساعت ۱۹ و ۲۵ دقیقه در محور دشتعباس به مورموری واژگون شد. اتوبوس در مجموع ۳۰ سرنشین داشت.
با اعلام وقوع حادثه، نیروهای امدادی و اورژانس به محل اعزام شدند و مصدومان برای دریافت خدمات درمانی به مراکز پزشکی آبدانان، دهلران و دزفول انتقال یافتند. حالا انتشار تصاویری از مدارک این اتوبوس در یکی از کانال محلی «آبدانان در گذر زمان» که خبرگزاری ایلنا منتشر کردهاست،پرسشهای تازهای درباره وضعیت فنی ناوگان حملونقل کارکنان و نحوه نظارت بر آن را مطرح کرده است. بر اساس اطلاعات درج شده در تصاویر ادعایی از معاینه فنی منتشر شده اتوبوس حادثهدیده مدل ۱۳۸۵ بوده و تاریخ ثبت شده برای معاینه فنی آن ۲۴ آبان ۱۴۰۵ است؛
یعنی یک روز پس از واژگونی مرگبار اتوبوس در محور دشتعباس به مورموری. اگر اصالت این مدارک و تعلق آنها به اتوبوس حادثه دیده تایید شود، این پرسش مطرح میشود که چرا تاریخ معاینه فنی خودرو با یک روز فاصله از حادثه ثبت شده است؟ آیا اتوبوس پیش از حادثه فاقد معاینه فنی معتبر بوده یا معاینه آن پس از سانحه انجام شده است؟ پرسشهایی که پاسخ به آنها میتواند بخشی از ابعاد پنهان این حادثه را روشن کند. هرچند این ادعا نیز طرح شده که تاریخ صدور برگه معاینه فنی به منزله تاریخ اعتبار آن نیست و این سند صحت دارد. اتوبوسی با مدل ساخت ۱۳۸۵؛
وسیلهای است که در زمان وقوع حادثه حدود ۲۰ سال از عمر ساخت آن گذشته بود. در یکی از تصاویر ادعایی، تاریخ ۲۴ آبان ۱۴۰۵ برای معاینه فنی درج شده است؛ در حالی که واژگونی اتوبوس شامگاه ۲۳ آبان رخ داده بود. این اختلاف زمانی، موضوعی است که نیازمند بررسی و توضیح از سوی مراجع صادرکننده معاینه فنی و مسوولان حملونقل شرکت است.
باید مشخص شود تاریخ درج شده در سند، تاریخ صدور گواهی است یا تاریخ دیگری را نشان میدهد و آیا این مدارک بهطور قطعی متعلق به همان اتوبوس حادثهدیده است یا نه!… هر چند عمر بالای یک وسیله نقلیه بهتنهایی به معنای نقص فنی آن نیست، اما در مورد اتوبوسی که وظیفه جابهجایی روزانه کارکنان یک مجموعه صنعتی را بر عهده داشته، بررسی دقیق وضعیت ترمزها، لاستیکها، سیستم فرمان، شاسی و سایر تجهیزات ایمنی اهمیت ویژهای دارد. با توجه به شمار بالای قربانیان، بررسی حادثه نباید صرفا به تعیین علت واژگونی محدود شود.
وضعیت فنی اتوبوس، سوابق تعمیر و نگهداری، اعتبار معاینه فنی پیش از حرکت، صلاحیت راننده و نحوه نظارت شرکت بر پیمانکار حملونقل از جمله موضوعاتی است که باید در بررسیهای کارشناسی مورد توجه قرار بگیرد. در چنین شرایطی، مسوولان شرکت NGL و پیمانکار حملونقل باید درباره مشخصات اتوبوس، تاریخ آخرین معاینه فنی پیش از حادثه و نحوه تایید صلاحیت این وسیله نقلیه برای جابهجایی کارکنان توضیح دهند. حادثه دهلران حالا دو موضوع مهم را همزمان پیش روی مسوولان قرار داده است؛
نخست، تعیین علت دقیق واژگونی و دوم، بررسی زنجیره نظارت بر اتوبوسی که ۱۳ نفر از سرنشینان آن جان خود را از دست دادند. پاسخ به این پرسشها میتواند مشخص کند آیا در کنار عوامل احتمالی جادهای و انسانی، ضعف در نظارت بر وضعیت فنی ناوگان نیز در این حادثه نقش داشته است؟ از هفت کشته تا ۱۳ جانباخته آمار قربانیان این حادثه در ساعات پس از واژگونی چند بار تغییر کرد. در نخستین گزارشها، شمار جانباختگان هفت نفر و بیش از ۲۰ نفر نیز مصدوم اعلام شد.
با ادامه عملیات امداد و انتقال مصدومان به مراکز درمانی، تعداد جانباختگان ابتدا افزایش یافت و در نهایت فرماندار آبدانان از فوت ۱۲ نفر خبر داد که باز این آمار به فراتر از ۱۲ کشته رسید. روابط عمومی اورژانس پیشبیمارستانی استان ایلام اسامی ۱۲ جانباخته این حادثه را «امین محمدولی، محمدرضا محمدی، سعید غلامی، لطفالله مرادی، روحالله علیجانی، فریبرز هادیزاده، سجاد نصراللهی، بهرام طهماسبی، محمد رحیمی، موسی رحیمی، احمد تقیزاده و ایوب حسنوند» اعلام کرده است. با وجود افزایش شمار قربانیان، علت قطعی واژگونی اتوبوس هنوز اعلام نشده و بررسی ابعاد حادثه ادامه دارد.
این در حالی است که برخی رانندگان محلی با اشاره به محل وقوع سانحه از سابقه حادثهخیز بودن پیچ این مسیر سخن گفتهاند. با این حال تعیین نقش وضعیت جاده، شرایط فنی اتوبوس، وضعیت راننده و سایر عوامل احتمالی در وقوع حادثه، نیازمند بررسی کارشناسی است. البته شرکت اویکو به اعتماد اعلام کرد که تاکنون گزارش رسمی از دلیل حادثه منتشر نشده و تا زمان اعلام رسمی گزارش پلیس نمیتوان هیچ سازمان یا اداره و نهادی و… را مقصر این حادثه دانست. دادستان آبدانان نیز از آغاز بررسی قضایی برای مشخص شدن علت واژگونی و احتمال قصور یا تخلف افراد و دستگاههای مرتبط خبر داده است.
نتیجه این بررسیها میتواند ابعاد مسوولیت عوامل احتمالی در وقوع حادثه را روشن کند. فراتر از یک تصادف واژگونی اتوبوس کارکنان NGL دهلران بار دیگر موضوع ایمنی سرویسهای حملونقل کارگران و مسوولیت مجموعههای بهرهبردار و پیمانکار را مطرح کرده است. انتقال روزانه نیروی کار در مسیرهای جادهای، بهویژه در مناطقی که فاصله محل سکونت تا محل فعالیت صنعتی زیاد است، مستلزم رعایت استانداردهای ایمنی ناوگان، نظارت بر وضعیت فنی خودروها، صلاحیت رانندگان و ایمنسازی مسیرهای تردد است.
تا زمان انتشار این گزارش، نتیجه نهایی بررسی علت حادثه اعلام نشده است، اما افزایش شمار جانباختگان از هفت به ۱۳ نفر، ضرورت پاسخگویی درباره شرایط تردد کارکنان و روشن شدن ابعاد ایمنی این مسیر را دوچندان کرده است. ۱۳ کارگر در واژگونی اتوبوس کارکنان شرکت NGL دهلران جان باختند؛ حادثهای که بار دیگر وضعیت ایمنی محورهای مواصلاتی استان ایلام و شرایط حملونقل نیروی کار در مناطق صنعتی را به موضوعی جدی تبدیل کرده است.
این حادثه در حالی رخ داد که ایلام از جمله استانهایی است که افزایش شمار جانباختگان تصادفات رانندگی در آن مورد توجه کمیسیون ایمنی راههای کشور قرار گرفته است؛ کمیسیونی که حالا برای رفع نواقص جادهای و ایمنسازی محورهای حادثهخیز استانهای پرتلفات، یک ماه مهلت تعیین کرده است. تعیین مهلت برای اصلاح نقاط حادثهخیز اگرچه اقدامی در جهت ارتقای ایمنی راهها محسوب میشود، اما سوال اینجاست که چرا باید پس از وقوع حوادث مرگبار و از دست رفتن جان شهروندان، ضرورت اصلاح زیرساختها در دستور کار قرار بگیرد؟
آیا نقاط پرخطر جادهها پیش از وقوع چنین حوادثی شناسایی نشده بودند و اگر شناسایی شده بودند، چرا اقدامات اصلاحی به موقع انجام نشده است؟ ایلام در فهرست استانهای پرتلفات «سیاوش محبی»، رییس پلیس راه راهور فراجا در تشریح جزییات نشست کمیسیون ایمنی راههای کشور از بررسی وضعیت تصادفات رانندگی در شش ماهه نخست سال و شرایط استانهایی خبر داد که با افزایش شمار جانباختگان مواجه بودهاند.
به گفته او، استانهای خراسان جنوبی، گیلان، همدان، کرمان شمالی، خوزستان و ایلام از جمله استانهایی بودند که وضعیت تصادفات و راهکارهای ارتقای ایمنی محورهای مواصلاتی آنها در این نشست بررسی شد. در این جلسه که بیستم آبان ماه با حضور مدیران کل راه و شهرسازی و معاونان عمرانی استانهای مربوطه نیز برگزار شد و مهمترین محور مباحث، بررسی نواقص زیرساختی، بهبود شرایط ایمنی جادهها و اتخاذ تدابیر لازم برای کاهش تصادفات و تلفات رانندگی بود.
همچنین مقرر شد برای رفع نواقص جادهای و ایمنسازی محورهای حادثهخیز استانهای پرتلفات، اقدامات لازم در بازه زمانی یک ماهه انجام شود. قرار گرفتن نام ایلام در میان استانهای مورد بررسی، در شرایطی است که واژگونی اتوبوس کارکنان شرکت NGL دهلران و مرگ ۱۳ نفر از سرنشینان آن، بار دیگر ضرورت بررسی ایمنی مسیرهای تردد در این استان را برجسته کرده است.
هر چند هنوز علت قطعی واژگونی اتوبوس اعلام نشده و نمیتوان بدون نظر کارشناسی، وضعیت جاده را عامل مستقیم حادثه دانست، اما بررسی وضعیت زیرساختی محور دشتعباس به مورموری، علایم هشداردهنده، حفاظهای جادهای و سابقه تصادفات در این مسیر باید بخشی از بررسیهای کارشناسی باشد. یک ماه مهلت برای رفع نواقص؛ قبل از حادثه رییس پلیس راه راهور فراجا در بخش دیگری از اظهارات خود به بررسی دو تصادف پرحادثه ماههای اخیر اشاره کرد: «یکی از این حوادث در ماه چهارم امسال در استان سمنان رخ داده و هشت کشته برجای گذاشته بود.
حادثه دیگر در آزادراه باغچه استان خراسان رضوی اتفاق افتاده بود که پنج نفر در آن جان باختند.» به گفته محبی، وضعیت ایمنی محل وقوع این دو حادثه با حضور مسوولان راهداری بررسی و بخشی از نواقص شناسایی شده نیز برطرف شده بود، اما درباره مواردی که همچنان نیازمند اقدام اصلاحی هستند، بر ضرورت رفع سریع آنها تاکید شده است. این اظهارات بار دیگر یکی از پرسشهای مهم در حوزه ایمنی جادهها را مطرح میکند که چرا در برخی موارد، اصلاح نواقص زیرساختی پس از وقوع تصادفهای مرگبار در اولویت قرار میگیرد؟
اگر نقاط حادثهخیز و نواقص جادهای قابل شناسایی هستند، انتظار میرود اقدامات پیشگیرانه پیش از آنکه به آمار کشتهشدگان اضافه شود، انجام شود. تعیین مهلت یک ماهه برای اصلاح نواقص نیز زمانی میتواند به کاهش تلفات منجر شود که با برنامه اجرایی مشخص، تامین اعتبار، نظارت مستمر و انتشار گزارش عملکرد دستگاههای مسوول همراه باشد. در نشست کمیسیون ایمنی راههای کشور، موضوعاتی همچون شناسایی و ایمنسازی نقاط حادثهخیز، ارتقای علایم و تجهیزات ایمنی، بهبود وضعیت حفاظهای جادهای و افزایش هماهنگی میان دستگاههای مسوول نیز مورد تاکید قرار گرفته است.
وزیر راه و شهرسازی نیز بر ضرورت تعامل دستگاهها و اجرای اقدامات عملیاتی برای ارتقای ایمنی راهها تاکید کرده است. مسیر تردد کارگران زیر ذرهبین حادثه اتوبوس کارکنان نفت دهلران تنها یک تصادف جادهای نیست که بررسی آن به تعیین علت واژگونی محدود شود. این حادثه ضرورت بررسی شرایط سرویسهای حملونقل کارکنان واحدهای صنعتی و نفتی را نیز مطرح میکند؛ از وضعیت فنی اتوبوس و صلاحیت راننده گرفته تا نحوه نظارت بر پیمانکار حملونقل، ساعات فعالیت رانندگان و ایمنی مسیرهای رفتوآمد.
کارکنانی که برای حضور در محل کار ناچارند هر روز مسافتهایی را در جادههای بینشهری طی کنند، باید از حداقل استانداردهای ایمنی در حملونقل برخوردار باشند. در چنین شرایطی، مسوولیت بررسی ایمنی تنها متوجه راننده نیست و وضعیت ناوگان، عملکرد شرکتهای پیمانکار و نظارت دستگاههای مرتبط نیز باید مورد ارزیابی قرار بگیرد. اکنون که ایلام در فهرست استانهای دارای افزایش جانباختگان قرار گرفته و کمیسیون ایمنی راههای کشور برای رفع نواقص جادهای مهلت یک ماهه تعیین کرده است، محورهای پرتردد و حادثهخیز این استان باید در اولویت اقدامات اصلاحی قرار بگیرند.
محور دشتعباس به مورموری نیز با توجه به حادثه مرگبار واژگونی اتوبوس کارکنان NGL، نیازمند بررسی دقیق کارشناسی است. مصوبهای که باید به نتیجه برسد در پایان نشست کمیسیون ایمنی راههای کشور مقرر شده است گزارش اقدامات انجام شده و میزان پیشرفت برنامههای ایمنسازی، یک ماه دیگر در نشست بعدی این کمیسیون بررسی شود. با این حال، صرف برگزاری جلسه و تعیین مهلت نمیتواند تضمینکننده کاهش تصادفات باشد. آنچه اهمیت دارد، مشخص شدن نقاطی است که باید اصلاح شوند، دستگاهی که مسوول اجرای هر مصوبه است، منابع مورد نیاز و میزان پیشرفت واقعی اقدامات.
مرگ ۱۳ نفر در واژگونی اتوبوس کارکنان نفت دهلران، ضرورت پاسخگویی درباره ابعاد حادثه و بررسی وضعیت ایمنی مسیر را برجسته کرده است. اکنون باید دید مهلت یک ماهه کمیسیون ایمنی راههای کشور به اصلاح واقعی محورهای پرخطر منجر میشود یا این مصوبه نیز در فهرست تصمیماتی قرار میگیرد که اهمیت آن پس از وقوع حادثه و افزایش آمار جانباختگان دوباره یادآوری میشود.
منبع: اعتماد آنلاین

